چرا صنعت دخانیات وارد بحران شد؟

به گزارش اقتصادنیوز، واگذاری سهام عمده دخانیات به صندوق بازنشستگی فولاد سبب شده تا برخی منابع این شرکت به سمت پرداخت مطالبات بازنشستگان صنعت فولاد کشور سوق داده شود.

چند روز پیش مدیرعامل دخانیات بر سر مسائل رفاهی کارکنان این شرکت با احمدزاده‌اصل، رئیس هیات مدیره این صندوق دیداری داشته و او آب پاکی را روی دست محمدحسین برخوردار ریخته و گفته است که هدف اصلی از ایجاد رونق در صنعت دخانیات، پرداخت مطالبات بازنشستگان صنعت فولاد است نه رفاه پرسنل دخانیات!

این گفته احمدزاده‌اصل به سرعت در میان کارکنان منتقل شده و آنها نگران از دست دادن برخی امتیازات و اضافه‌کاری‌های خود هستند. دو هفته پیش، شرکت دخانیات ایران به بهانه تعطیلات تابستانی کارگران به مدت یک هفته تعطیل شد تا کارگران بدون دریافت برخی مزایا دست خالی راهی خانه های خود شوند.

در سال های گذشته وقتی زنگ تعطیلی تابستانی کارخانه های تولید سیگار کشور به صدا در می آمد از سوی مدیریت شرکت، مزایایی برای انجام سفرهای تابستانی و بهره بردن از این تعطیلات در اختیار کارکنان قرار می گرفت که با توجه به اوضاع نابسامان مالی در این شرکت، کارگران این شرکت بدون هیچ گونه دریافتی کارخانه را ترک کرده اند.

آنگونه که از دخانیات خبر می رسد، تعطیلات تابستانی امسال بیش از آنکه جنبه رفاهی داشته باشد، با اجبار همراه بوده کارکنان این شرکت که سال های گذشته کارت سفر دریافت می کردند، به تعطیلات اجباری رفته اند.

آنها دو هفته پیش، حسین طلا، مدیر عامل پیشین و نماینده کنونی مجلس را به شورای کارگری دعوت کرده و از او خواسته‌اند که پیگیر وضعیت مالی آنها شود.
طلا هم در این جلسه گفته که از دست او کاری ساخته نیست و خود کارگران از طریق صنفی بهتر است موضوع را با مدیر عامل و اعضای هیات مدیره در میان بگذارند.

مشکل نبود مواد اولیه
بر اساس گزار های رسیده، با اتمام مشکلات مدیریتی در شرکت دخانیات ایران، نبود مواد اولیه برای تولید سیگار به چالشی جدی تبدیل شده و تولید سیگارهای داخلی و مشارکتی را به خطر انداخته است.

با توجه به اینکه قدرت مالی این شرکت پایین آمده، واردات انواع مواد اولیه مورد نیاز شدیدا کاهش یافته و انبارها در حال خالی شدن مواد مورد نیاز برای تولید انواع سیگار است.

مواد غیر توتونی، فیلتر، کاغذ سیگار و پوشش آلومینیومی لفاف از مهم ترین کالاهایی واسطه ای وارداتی هستند که در تولید سیگار به کار برده می شوند. تضعیف نقدینگی شرکت دخانیات و ناتوانی این شرکت در تامین ارز مورد نیاز برای واردات این مواد، از مهم ترین دلایل کاهش واردات مواد اولیه مورد نیاز در تولید سیگار عنوان شده است.

هم اکنون بازار مولوی سرشار از عرضه سیگارهای قاچاق شده که به راحتی در اختیار مشتریان قرار داده می شود و در این میان سیگارهای تولید داخل حتی با کمود مشتری نیز مواجه شده اند.

به نظر می رسد تغییرات مدیریتی اخیر در این شرکت و نبود ثبات در چارت سازمانی آن سبب شده تا شرکت دخانیات کنترل خود را در بازار از دست دهد و نتواند به مانند سابق بر عرضه انواع سیگار نظارت داشته باشد.

کاهش شدید تولید سیگار
انتشار آخرین آمارها از وضعیت صنعت دخانیات در ایران، از کاهش شدید تولید انواع سیگار در کشورمان حکایت دارد. بر همین اساس، تولید سیگار در سه ماه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته، 51 درصد کاهش داشته است. طی فصل بهار حدود 1.3 میلیارد نخ انواع سیگار با برندهای ملی به تولید رسیده و علاوه بر آن نیز واحدهای تولید سیگار در کشور نزدیک به 1.5 میلیارد نخ انواع سیگارها با برند مشارکتی را به تولید رسانده اند.

از این رو در سه ماه نخست امسال در مجموع 2.8 میلیارد نخ انواع سیگار با برندهای ملی و مشارکتی در کشور به تولید رسیده که این میزان تولید در حالی صورت گرفته که ظرفیت تولید سیگار در کارخانه های کشور ماهانه در حدود 3 میلیارد نخ است.

در حقیقت اگر واحدهای تولید سیگار در کشور با ظرفیت حداکثری خود به تولید می‌پرداختند از ابتدای فرورردین تا پایان خرداد ماه باید نزدیک به 9 میلیارد نخ سیگار در کشور به تولید می‌رسید.

این شرکت در 3 ماه ابتدای سال متوسط ماهانه 28.5 میلیارد تومان فروش داشته که 23 میلیارد از آن را بابت حقوق ماهانه پرسنل خود پرداخت کرده است. این آمار نشان می دهد صنعت دخانیات کشور هم اکنون با یک سوم ظرفیت خود به تولید انواع سیگار مشغول است که این موضوع سبب شده تا در خلاء محصولات داخلی، بازار سیگار کشور از سیگارهای قاچاق اشباع شود.

آیا صندوق بازنشستگی فولاد مقصر است؟
شركت دخانيات ايران كه از شركت هاي انحصاري و دولتي بود در سال 1391 بابت رد ديون به صندوق بازنشستگي فولاد واگذار و جزو دارايي هاي وزارت كار شد. بر اساس قانون 3 تن از اعضاي هيات مديره اين شركت را بايد وزير كار به عنوان نمايندگان صندوق بازنشستگي فولاد و دوتن ديگر را وزير صنعت به عنوان نماينده سهام عدالت معرفي كنند.

با توجه به این ترکیب 60 درصد سهام دخانیات متعلق به صندوق بازنشستگی فولاد است و این صندوق می تواند با توجه به مشکلات مالی فراوانی که دارد از اموال و دارایی های دخانیات برای اهداف سازمانی خود بهره جوید.

با واگذاری سهام عمده این شرکت به صندوق بازنشستگی فولاد ایران، دارایی‌های منقول و غیر منقول این شرکت حیف و میل شده به طوری که ساختمان مرکزی دخانیات که در خیابان وزرا قرار گرفته ماهانه به مبلغ 47 میلیون تومان به صندوق بازنشستگی فولاد اجاره داده شده و این صندوق امور اداری خود را در آن به انجام می‌رساند.

گفته می‌شود اجاره واقعی این ساختمان به قیمت روز ماهانه در حدود 150 میلیون تومان است که صندوق یک سوم آن را پرداخت می کند. آنگونه که در بین کارگران دخانیات شایع شده، اموال دخانیات در آستانه فروش قرار گرفته و سهامدار این شرکت قصد دارد املاک دخانیات در خیابان قزوین و میدان بهمن را به فروش رسانده و خطوط تولید آن را به واحدهای شهرستان انتقال دهند.

صندوق بازنشستگی صنعت فولاد کشور که بیشترین سهام دخانیات را در اختیار دارد نیز قادر نیست تا منابع مالی مورد نیاز برای واردات مواد اولیه را تامین کند که در صورت ادامه چنینی روندی این احتمال به وجود خواهد آمد تا تولید سیگار در کشور به خطر بیافتد و تقاضای بازار از طریق محصولات قاچاق پاسخ داده شود.

با واگذاری این شرکت به صندوق بازنشستگی فولاد فروش هولوگرام، اخذ حق انحصار و همچنین تولید شرکت‌های مشارکتی از دخانیات گرفته شده و این بنگاه بزرگ به دلیل فرسوده بودن دستگاه‌ها و پرداخت هزینه‌های بالا نتوانسته تکالیف قانونی خود مبنی بر اصلاح ساختار و اصلاح ماشین‌آلات و همچنین اصلاح منابع انسانی منطبق بر قانون را انجام دهد.

کارکنان شرکت دخانیات بر این باورند که مدیران صندوق بازنشستگی فولاد علاوه بر اینکه فاقد تخصص لازم در مدیریت شرکت دخانیات ایران هستند، هیچ گونه شناختی از این صنعت ندارند و تصمیم‌های آنها سبب شده تا تولید سیگار در چند ماه اخیر به حدود یک سوم کاهش یابد.