نقش نمایشگاه‌ها و کنفرانس‌های بین‌المللی در جذب توریسم
نقش نمایشگاه‌ها و کنفرانس‌های بین المللی در جذب توریسم بر هیچ کس پوشیده نیست. کشورهای مختلف از این ترفند جهت جذب توریسم تجاری و علمی استفاده می‌کنند، اقدامی که در دهه اخیر به علت محدودیت‌های دوران تحریم به ندرت اتفاق افتاده است.
بهترین تقسیم بندی و جانمایی که می‌توان در سطح بین المللی بصورت کلان و نه بصورت ریز برای این دو رویداد بزرگ اقتصادی و فرهنگی متصور شد به شرح ذیل است:
۱- نمایشگاه‌های بین المللی تخصصی: همانطور که از نام آن‌ها پیداست، این نمایشگاه‌ها به یک الی ۵ موضوع تخصصی خاص می‌پردازند. بهترین محل برگزاری این نمایشگاه‌های بین المللی شهر‌ها و مراکز تخصصی مربوط به آن صنعت خاص می‌باشد. به عنوان مثال وقتی نمایشگاه تخصصی پوشاک و مبلمان در ترکیه برگزار می‌گردد، بهترین محل شهر کیسری در مرکز ترکیه است. البته مثال دیگر نیز نمایشگاه ۵ گانه دوبی بنام Big ۵ Show می‌باشد که به صنعت ساختمان، تجهیزات و ماشین آلات مربوطه اختصاص دارد و در مرکز تجارت خاورمیانه یعنی دوبی برگزار می‌گردد. بسته به تعداد مخاطب، این نمایشگاه‌ها عموماً سالیانه یا دوسالانه برگزار می‌گردند. طول مدت این نمایشگاه‌ها از ۴ الی ۱۵ روز است.
۲- نمایشگاه‌های بین المللی عمومی: با توجه به رنج وسیعی که این نمایشگاه‌ها پوشش می‌دهند و لزوماً مخاطب عام دارند، بهترین محل برگزاری آن‌ها پایتخت یا شهرهای مطرح اصلی کشور‌ها می‌باشد. برخی از کشور‌ها از مزیت مراکز سیاحتی باستانی، تاریخی و فرهنگی جهت جذب مخاطب بیشتر استفاده می‌کنند که این مورد بیشتر در کشورهای جهان دوم و سوم صادق است. کشورهای جهان اول سعی می‌کنند این رویداد را در شهر‌هایی برگزار کنند که نه جنبه سیاحتی آنچنانی دارندو نه فرهنگی و باستانی چرا که معتقد هستند توریستی که وارد کشور می‌گردد بعد از پایان بازدید از نمایشگاه ترجیحاً چند روزی را برای بازدید از مراکز توریستی و باستانی شهرهای دیگر نیز سپری خواهد نمود. بسته به نوع کشور‌ها این نمایشگاه‌ها از دوسالانه تا پنج سال یکبار برگزار می‌گردند. طول مدت این نمایشگاه‌ها از یک هفته تا ۶ ماه می‌باشد. نمایشگاه اکسپو که در ادامه مقاله به آن می‌پردازیم جزو این رویداد بزرگ است.
در دوران پساتحریم ایران می‌تواند با مدیریت صحیح، بهترین بهره را با برگزاری نمایشگاه‌های بین المللی تخصصی و عمومی ببرد و بتدریج نقش کشورهای همسایه بویژه امارات متحده عربی و ترکیه را که به مرکز نمایشگاه‌های فوق در خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA) تبدیل شده‌اند کمرنگ کند.
۳- نمایشگاه‌های دائمی کشور‌ها: این نمایشگاه‌ها توسط کشور‌ها در یک بازار هدف مشخص و خاص بصورت دائمی برگزار می‌گردند. این نمایشگاه‌ها اگر با خرده فروشی همراه باشند دارای موفقیت خواهند بود وگرنه ارزش بازاریابی خود را در ۵ سال گذشته از دست داده‌اند.
۴- کنفرانس‌های بین المللی تخصصی: این کنفرانس‌ها عموماً در شهرهای صنعتی و تجاری اصلی کشورهای مختلف برگزار می‌گردند. اولین اقدام مثبتی که اخیراً توسط موسسه انگلیسی متال بولتن و با حمایت شرکت معظم ایمیدرو صورت پذیرفته است، برگزاری اولین کنفرانس آهن و فولاد ایران در جزیره کیش در تاریخ ۲۴ و ۲۵ شهریور سال جاری می‌باشد. با هماهنگی‌های صورت گرفته قرار است دومین کنفرانس تخصصی آهن و فولاد در مرکز تولید فولاد ایران یعنی شهر اصفهان در شهریور ماه سال آینده برگزار گردد. ادامه این رویداد‌ها ضمن شناخت بهتر پتانسیل‌های کشور به طرف‌های خارجی امکان بهره برداری از اطلاعات روز را توسط کار‌شناسان، متخصصان و دانشجویانی که امکان حضور در رویدادهای مشابه در کشورهای مختلف را ندارند، مهیا کند.
۵- کنفرانس‌های بین المللی علمی: این کنفرانس‌های بین المللی عموماً در مراکز و شهرهای دانشگاهی با حمایت یک الی چند دانشگاه برگزار می‌گردند. مشابه این رویداد علمی که در سطح بین المللی مطرح می‌باشد را می‌توان در کشور همسایه یعنی بحرین جستجو کرد. سطح کنفرانس‌های علمی که در بحرین برگزار می‌گردد جزو ۲۰ دانشگاه بر‌تر جهان است.
در ادامه مقاله جهت روشن شدن ارزآوری که هر یک از نمایشگاه‌ها و کنفرانس‌های فوق در اقتصاد کشور می‌توانند داشته باشند به مثالی در رابطه با نمایشگاه اکسپو که هر ۵ سال یکبار برگزار می‌گردد می‌پردازیم. اکسپو ۲۰۱۰ در شهر شانگهای چین برگزار گردید و در تاریخ ۱۶۴ ساله برگزاری نمایشگاه‌های بین المللی اکسپو بزرگ‌ترین آن می‌باشد.
اکسپو ۲۰۱۵ در شهر میلان به مدت ۶ ماه از اول ماه می‌سال جاری (۱۱ اردیبهشت ۹۴) تا ۳۱ اکتبر (۹ آبان) برگزار گردید و در این مدت تاثیر به سزایی در جذب توریسم ایتالیا بویژه در فصل تابستان داشت. دقیقآ این همان برنامه ایی است که شهر دوبی برای اکسپو ۲۰۲۰ دارد. به علت گرمای تابستان در دوبی، زمان برگزاری اکسپو دوبی در فصل پاییز و زمستان به مدت ۵ ماه و ۲۰ روز از ۲۰ اکتبر ۲۰۲۰ (۲۸ مهر ۱۳۹۹) لغایت ۱۰ آپریل ۲۰۲۱ (۲۱ فروردین ۱۴۰۰) خواهد بود. دوبی از هم اکنون خود را برای میزبانی بزرگ‌ترین نمایشگاه بین المللی جهان آماده می‌کند. بدنبال موفقیت بی‌نظیر میلان برای جذب ۲۰ میلیون توریسم که مورد توجه و تقدیر نخست وزیر ایتالیا آقای ماتئو رنزی قرار گرفت، از هم اکنون دوبی خود را برای میزبانی ۲۵ میلیون توریسم برای بازدید از این رویداد مهم آماده می‌کند. از تعداد فوق پیش بینی می‌شود 17.5 میلیون نفر از طریق پرواز وارد شهر دوبی گردند و در نتیجه طرح توسعه فرودگاه‌ها در دستور کار قرار گرفته است. همچنین قرار است تعداد اتاق‌های هتل در دوبی از ظرفیت فعلی 82 هزار اتاق به دو برابر یعنی 164 هزار اتاق ظرف مدت پنج سال آینده افزایش یابد.
جهت مقایسه بهتر بد نیست به ارقام واقعی جذب توریسم ایتالیا در سال ۲۰۱۴ که صرفاً جهت سفرهای تفریحی و کاری به این کشور اروپایی سفر کرده‌اند و مقایسه آن با سال جاری میلادی بپردازیم. در سال ۲۰۱۴ مجموعاً ۴۸. ۵ میلیون توریسم به ایتالیا سفر کرده‌اند که در آمد حاصله نزدیک به ۳۵ میلیارد یورو (بیشتر از درآمد صادرات نفت ایران) بوده است به عبارتی درآمد حاصله از سفر هر توریست با در نظر گرفتن تجارت یا صادرات چمدانی حدود ۷۲۰ یورو یا حدود 28 میلیون و 500 هزار ریال به ازای هر نفر است. با در نظر گرفتن ۲۰ میلیون توریست اضافی که در سال ۲۰۱۵ جهت بازدید از اکسپو میلان به ایتالیا سفر کرده‌اند، کل درآمد حاصله فقط برای توریسم نمایشگاهی ایتالیا با ثابت گرفتن درآمد هر توریست، چیزی حدود 14.5 میلیارد یورو می‌گردد.
عدد دقیقی در رابطه با تعداد ایرانیانی که از اکسپو ۲۰۱۵ میلان بازدید کرده‌اند در دست نیست هر چند که بیشترین بازدید کننده ایرانی مربوط به روز ۲۳ آگوست ۲۰۱۵ (اول شهریور ۱۳۹۴) است که در حضور وزیر محترم صنعت، معدن و تجارت، جناب آقای مهندس نعمت‌زاده روز ملی جمهوری اسلامی ایران جشن گرفته شد.
باید واقع بین باشیم، جهت برگزاری چنین رویدادهای بزرگی مشابه اکسپو در ایران به ۲۵ سال زمان نیاز خواهیم داشت ولی جهت شروع می‌بایستی به برگزاری نمایشگاه‌های بین المللی تخصصی و کنفرانس‌های بین المللی تخصصی و علمی بیشتر توجه نماییم تا ضمن به روز نمودن اطلاعات هموطنان، حداقل ۱۵ درصد در افزایش جذب توریسم به کشور کمک کنیم.
