ایران از حمل و نقل صادراتی دنیا عقب ماند
ولی الله افخمی راد در همایش حمل و نقل صادراتی با تشریح آخرین وضعیت هزینه‌های حمل و نقل صادراتی در ایران گفت: حمل و نقل در قیمت تمام شده کالاهای صادراتی نقش قابل توجهی داشته و هزینه‌هایی که از این بابت به عرضه کنندگان کالا در کشورهای صادراتی تحمیل می‌شود، در شرایط کنونی قابل قبول نیست.
معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت افزود: در حالی هزینه حمل و نقل کالاهای صادراتی در کشور بالا است که ایران در رابطه با منابع انرژی جایگاه مناسبی دارد اما هزینه‌های حمل و نقل صادراتی کشورهایی که از این مزیت برخوردار نیستند، بسیار کمتر از ایران است.
وی تصریح کرد: وقتی حجم تجارت یک کشور بالا می‌رود به تناسب آن قیمت تمام شده در بخش‌های مختلف با کاهش مواجه می‌شود به نحوی که نرخ حمل و نقل در سرجمع قیمت تمام شده آن کالا قابل توجیه خواهد شد.
به گفته افخمی راد، تردیدی نیست که بخش‌های مختلف و ذی ربط در دستگاه‌های اجرایی فعالیت‌هایی را برای کاهش نرخ حمل و نقل بار صادراتی انجام داده‌اند اما بهتر است نیم نگاهی هم به کشورهای رقیب ایران در بازارهای صادراتی داشته باشیم.
رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران خاطرنشان کرد: براساس آمار‌ها در مورد سهم حمل و نقل در قیمت تمام شده کالاهای نیمه ترابری و خام، ۱۸ تا ۲۵ درصد بهای نهایی یک کالا را نرخ حمل و نقل بار صادراتی تشکیل می‌دهد که این رقم برای کالاهای ۱۰۰ درصد خام به ۳۰ تا ۳۵ درصد می‌رسد؛ به این مفهوم که از هر یک دلار قیمت تمام شده کالاهای خام ۳۵ سنت مربوط به حمل و نقل است در حالی که در کشورهای صنعتی این رقم حداکثر ۱۸ سنت بوده و به ازای هر یک دلار از بهای تمام شده یک کالا ۱۸ سنت آن بابت حمل و نقل هزینه می‌شود.
وی اظهار داشت: ایران به لحاظ مزیت انرژی می‌تواند بهای حمل و نقل در نرخ تمام شده کالا را کاهش دهد در حالی که این امر تاکنون اتفاق نیفتاده است.
افخمی راد به پایین بودن توان عملیاتی بنادر ایران اشاره و خاطرنشان کرد: اگر این عامل را در مقایسه با دو شریک اول تجاری ایران بسنجیم، به این نتیجه می‌رسیم که توان عملیاتی بنادر ایران بسیار پایین‌تر از استانداردهای جهانی است؛ به این معنا که در سال ۲۰۰۴ توان عملیاتی بنادر ایران ۵ میلیون و ۱۶۳ هزار TEU (واحد شمارش کانتینر) بوده در حالی که همین رقم در امارات ۲۱ میلیون TEU و در چین ۱۸۲ میلیون TEU است.
معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت افزود: امارات که کشوری با شرایط جغرافیایی متفاوت نسبت به ایران است، ۴ برابر ظرفیت عملیاتی ایران را در بنادر خود جای داده است.
وی با بیان اینکه هزینه‌های بندری در بنادر جنوبی ایران نیز قابل مقایسه با دنیا نیست، ادامه داد: در بندر شهید رجایی به ازای هر کانتینر، هزینه بندری به ۴۳ دلار می‌رسد در حالی که این هزینه در راس الخیمه ۱۳ دلار، در فجیره ۱۳ دلار و در بندر سلاله عمان ۷ دلار است.
معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت گفت: در مورد زمانی که کالا در بنادر ایران تخلیه و بارگیری می‌شود، آمار‌ها نشان می‌دهد شاخص زمان توقف کنار اسکله و مدت زمان تخلیه و بارگیری در ایران بسیار بالا بوده و در حالی در بندر عباس به ۴ روز و ۹ ساعت و ۴۵ دقیقه می‌رسد، در ۶ کشور مورد مطالعه این ماندگاری به ۱۰ ساعت می‌رسد که طبیعی است با این میانگین زمانی هزینه‌ها در ایران بالا می‌رود.
افخمی راد اظهار داشت: هزینه بندری در بندر عباس از متوسط هزینه‌های بندری در کشورهای مورد مطالعه ۲۵۰ درصد به صورت میانگین از کشورهای مورد مطالعه بیشتر است.
رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران افزود: چنانچه بندرعباس را با تایوان، مالزی و امارات مقایسه کنیم، بررسی‌ها نشان می‌دهد زمان انتظار برای یک کشتی در تایوان ۹ دقیقه، در مالزی ۱۸ دقیقه، در امارات ۴ دقیقه و در بندرعباس هم ۴ دقیقه است در حالی که مدت زمان تخلیه و بارگیری در تایوان بالغ بر ۵ ساعت، مالزی ۳ ساعت، در جبل علی امارات ۴ ساعت و در ایران ۴ روز و ۹ ساعت و ۴۵ دقیقه است.
وی، یکی دیگر از معضلات حمل و نقل بار صادراتی را خود مالکی کامیون‌های ایرانی عنوان کرد و گفت: فقدان شرکت حمل و نقل بین المللی که البته شاید به دلیل تحریم نتوانستند در ایران حضور یابند، هزینه‌های حمل و نقل جاده‌ای را به شدت بالا برده است در حالی که باید به شرکت‌های حمل و نقل بین المللی در ایران حضور یابند و زمینه را برای ارتقای توانمندی آن‌ها فراهم کرد.
افخمی راد بیان کرد: در مرز بازرگان که کامیون‌های ترک در کنار کامیون‌های ایرانی مشغول حمل و نقل بار صادراتی هستند، بررسی‌ها نشان می‌دهد کامیون‌های ترک به لحاظ نو بودن و یک دستی بسیار متفاوت از ایران هستند.
وی درباره ناوگان هوایی حمل و نقل بار صادراتی گفت: البته ناوگان هوایی ایران به دلیل شرایط تحریم نتوانسته بازسازی شود و صنعت هوایی کشور ناچار به استفاده از هواپیماهای فرسوده و قدیمی شده است که حتی قدرت مقایسه با سایر کشورهای دنیا را هم نداریم.
رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران خاطرنشان کرد: جاده ابریشم اکنون مورد توجه کشورهای شرقی و به خصوص چین است که منابع بودجه‌ای سنگینی را نیز برای احیای جاده ابریشم تدارک دیده است و ایران می‌تواند با توجه به توانمندی‌های خود و پروژه‌هایی که در دست اجرا دارد، به احیای اینجاده پیوسته و از اعتبارات بودجه‌ای آن استفاده کند.
منبع: مهر
