مشکل تهران برنامه ریزی نداشتن است
با تبدیل بخشی از پارکها به قبرستانها در تهران نهتنها چهره این شهر را زیبا نمیشود، بلکه درهم و غمآلودتر میشود. چرا که ایجاد فضاهای همراه با غم چهره شهر را هم غمانگیز میکند.متاسفانه هنوز تهران دارای برنامه جامعی نیست و این موضوع برای تهران نگرانکننده است. همه مسائل موجود در تهران هم حول همین نبود یک برنامه جامع برای شهر میچرخد. بر این اساس همه مشکلات تهران ناشی از نبود برنامهریزی برای این شهر است.
شاید با تدوین و بازنگری طرح، اوضاع این شهر بهتر میشد اما متاسفانه هنوز خبری از طرح جامع تهران نیست. نبود طرح جامع برای تهران و از طرفی دیگر هیجان ساختمانسازی غلط در این شهر باعث شد تا مناطق تفریحی و فضای باز کمتر مورد توجه قرار گیرد و تهران به فراموشی سپرده شود.در حال حاضر نمیتوان به صورت قطعی گفت که این تبدیل برای تهران خوب است یا خیر. در سالهای اخیر برخی پارکها و فضای شهری تبدیل به مسکونی شدند و فضای باز نیز کمتر شده است.
حدود 20 سال گذشته این موضوع در تهران مطرح بوده است. در آن زمان پیشنهاد جلوگیری از شناور شدن جمعیت به تهران را دادم، اما متاسفانه در طول این سالها ورود مردم از شهرها به تهران افزایش یافت. در طول این سالها تمرکز برای شهری بزرگ همچون تهران به ساخت و ساز معطوف شد. به طور مثال همین طرح مسکن مهر که با مخارج بالایی همراه بود آنچنان که باید موفق نبود در حالی که همه کشورها طرحهایی از این قبیل میسازند.
در سالهای اخیر با ساختوساز مسکن و تمرکز تهران بر این امر، روستاییان نیز به امید خرید خانه به این شهر آمدند و همین امر باعث شد تا تهران در حال حاضر به این وضعیت برسد. شاید این طرح از لحاظ جامعهشناسی سهل باشد اما از نگاه توسعهای بسیار اشتباه است.
تبدیل بخشی از پارکها و فضای سبز به قبرستان پیشتر هم مطرح بود و مسئولان نسبت به کمبود فضای بهشتزهرای تهران هشدار داده بودند، همچنین در زمان ساخت و ساز در سالهای اخیر تدابیری در نظر گرفته نشد. چرا که سالهای گذشته در طرحهای موجود برای ساخت و ساز مسکن در اطراف پارکها گفته میشد که ساختمانهای بیش از دو طبقه ساخته نشود، اما در 10 سال اخیر ساختمانهای بلندمرتبه در اطراف پارکها افزایش یافته و ممکن است این تبدیل هم به راحتی در تهران اجرایی شود. حال بهتر است به جای مکانیابی جدید برای قبرستان در تهران، قبرستانهای موجود را چندطبقه کنیم و روشهای دیگری به کار گیریم.
از لحاظ جامعهشناسی این کار ممکن نیست. در هر جای کشور که باشید، اگر در خانه همسایه صدای شیون و ناراحتی باشد، همسایه دیگر ناراحت میشود و این امر به دیگران منتقل میشود. چه برسد که این موضوع دائم در محله باشد و مردم را تحت تاثیر قرار دهد. این موضوع حتی از لحاظ ترافیکی هم شهر را تحت تاثیر قرار میدهد و در برآوردن نیاز جامعه هم اثرگذار است. فضای سبزی که نیاز مردم است تبدیل به مکانهایی غمآلود میشود. به نظر میرسد برخی عالماً و عامداً جلوی تصویب طرح جامع شهرهای بزرگ را گرفتهاند و نمیگذارند این طرح اجرایی شود. در حالی که اگر این طرح تصویب شود دیگر کسی نمیتواند اینگونه تصمیمات عجولانه برای تهران بگیرد.
*کارشناس شهرسازی