مذاکره با 1+5 قبل از مجمع عمومی سازمان ملل
به گزارش «اقتصاد نیوز» محمدجواد ظریف با اشاره به تلاش بدخواهان برای فضاسازی علیه کشورمان و معرفی ایران به عنوان تهدید امنیتی گفت: این امر با بردن جمهوری اسلامی ایران به شورای امنیت بروز و ظهور خارجی پیدا کرد و فضای شبه قانونی هم به فضاسازی تبلیغاتی و سیاسی خود داده بودند.
او افزود: هدف اصلی ما طی یک سال گذشته شکستن این فضای امنیتی یعنی پروژه امنیتی‌سازی که یکی از خطرناک‌ترین طراحی‌ها علیه نظام و کشور بود در یک سال گذشته به لطف خداوند توانستیم این فضاسازی را تغییر دهیم و تا حد زیادی خنثی کنیم.
ظریف تصریح کرد: آن چهره امنیتی که از ایران درست کرده بودند که دنبال تهدید علیه منطقه و جهان است به ویژه با توطئه‌ای به نام برنامه سلاح هسته‌ای مطرح کرده بودند، احساس می‌کنم که فرو ریخت.
او در ادامه امکان رسیدن به توافق جامع را موجود دانست و گفت: چون برنامه هسته‌ای ایران صلح‌آمیز است و براساس برنامه اقدام مشترک ژنو آنچه که قرار بوده است در نتیجه برنامه جامع به دست بیاید اثبات این واقعیت بوده است که برنامه هسته‌ای ایران همواره صلح‌آمیز خواهد ماند، به نظر من اگر هدف رسیدن به این موضوع باشد، امکان رسیدن به راه حال وجود دارد.
وزیر امور خارجه افزود: اما اگر هدف پرداختن به امیال سیاسی گروههای مختلف فشار در کشورهای غربی باشد، آن موضوع دیگری است ولی آنچه که هم‌اکنون حاصل شده و بعید است که بتوانند آن فضا را دوباره احیا کنند همان شکستن فضاست.
او تصریح کرد: به عبارت دیگر تمام تحریم‌هایی که علیه جمهوری اسلامی ایران در این مدت اعمال و تصویب شده بود، چه به صورت غیرقانونی توسط شورای امنیت تصویب و اجرایی شده بود و چه تحریم‌های که از آن هم غیرقانونی‌تر، توسط ایالات متحده، اروپا و برخی کشورهای دیگر علیه ایران اعمال شده بود، همه آنها بیش از آنکه خود تحریم ها موثر باشند، فضایی که ایجاد کرده بودند موثر بود.
او گفت: به عبارت دیگر تحریم غذا و دارو وجود نداشت، حتی عملیات بانکی برای خرید غذا و دارو توسط ایران رسماً آزاد و قابل انجام بود اما می‌دیدیم این کار صورت نمی‌گیرد چرا که فضایی برای بانک‌های خارجی درست کرده بودند که انگار کار بانکی با ایران باید هزینه‌مند باشد.
ظریف افزود: ما نشان دادیم که دنبال راه‌حل هستیم و برای گفت‌وگو ضمن حفظ حقوق مردم آمادگی داریم، از این رو فضا شکست.
او تصریح کرد: فکر می کنم طرف مقابل به این نتیجه رسید که تحریم راه‌حل نیست و مردم ما هم به ویژه با شرکت در انتخابات سال گذشته نشان دادند که نمی‌شود آنها را از نظام جدا کرد.
او گفت: ممکن است در کشاکش مذاکرات شاهد زیاده‌خواهی‌هایی باشیم اما فکر می‌کنم در روزهای آخر حتماً آنها به این نتیجه خواهند رسید که باید با این مردم و با این دولت و حکومت که برخواسته از رای مردم است، از مسیر تکریم و مسیر رسیدن به یک راه حل برد-برد به جای راه تحریم و فشار کار را به پیش ببرد.
وزیر امور خارجه برنامه مشترک اقدام و راه‌حل جامع را متضمن دو موضوع بهره‌مندی ایران از برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز شامل غنی‌سازی و اطمینان دنیا از صلح‌آمیز بودن آن و دوم برداشته شدن همه تحریم‌های شورای امنیت و تحریم‌های دو و چند جانبه مرتبط با موضوع هسته‌ای ذکر کرد.
او تاکید کرد: همه تحریم‌های شورای امنیت مربوط به موضوع هسته‌ای است ولی تحریم‌های دو و چندجانبه از 35 سال قبل توسط ایالات متحده و کشورهای اروپایی که بخشی از آنها به موضوع هسته‌ای برمی‌گردد، از آنجا که مذاکرات ما به 1+5 و به ویژه با ایالات متحده به عنوان عضوی از 1+5 منحصر به موضوع هسته‌ای است، لذا با وجود غیرقانونی و غیرعادلانه دانستن تحریم‌های دیگر توقع نداریم که تحریم‌های غیر هسته‌ای در نتیجه این مذاکرات لغو شود.
ظریف افزود: روشی که در مذاکرات به کار می‌بریم این است که کشورهای 1+5 متعهد می‌شوند، تحریم‌هایی که خودشان وضع کرده‌اند، مقررات داخلی خودشان است و در مورد اتحادیه اروپا ممکن است از آمریکا (به دلیل اینکه این کشور خود را گرفتار سیستم تارعنکبوتی کرده است و دولتمردان و نمایندگان کنگره امریکا این توهم را دارند که از مسیر تحریم و تهدید و فشار می‌توانند به اهداف خود برسند) ساده‌تر باشد.
او در ادامه سردمداری رژیم صهیونیستی برای مطرح کردن ایران به عنوان تهدید امنیتی در دنیا را طنزی تلخ دانست و گفت: این رژیم خود بزرگ‌ترین خطر برای صلح و امنیت منطقه و جهان و بیشترین نقض قوانین بین‌المللی را مرتکب شده است.
او افزود: تلاش‌هایی که در سال گذشته صورت گرفت بیشترین نگرانی را برای رژیم صهیونیستی و نتانیاهو به بار آورد از این رو آنها سر و صدا کردند و تلاش کردند که مانع شوند.
ظریف به جنایت صهیونیست ها در غزه هم اشاره کرد و گفت: این جنایات علیه غیرنظامیان، نمونه جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت و صلح است.
او افزود: این اقدامات از آن دسته‌ای هستند که مسوولیت کیفری فردی دارند و برای طرح آن در دیوان بین‌المللی کیفری یا باید شورای امنیت اقدام کند که با حق وتوی کشورهای غربی چنین انتظاری نمی‌رود یا دولت فلسطین که می‌تواند عضو دیوان شود، موضوع را ارجاع دهد.
ظریف تصریح کرد: البته جمهوری اسلامی ایران به عنوان رئیس جنبش عدم‌تعهد از روز اول شروع جنایات اسرائیل در غزه در قالب دفتر هماهنگی جنبش عدم‌تعهد که در نیویورک در حد سفرا تشکیل می‌شود، موضوع را دنبال و چند بار مساله را در شورای امنیت و شورای حقوق بشر مطرح کرد و در نهایت تصمیم گرفت که اجلاس وزرای کمیته فلسطین جنبش عدم‌تعهد تشکیل شود که ما هم فوراً آن را تشکیل دادیم.
او تاکید کرد: ما روندی را از روز اول آغاز کردیم ولی در شورای امنیت به دلیل وجود حق وتو وجود فشارهای سیاسی ایالات متحده امکان رسیدن به تفاهم در شورا وجود نداشت ولی در شورای حقوق بشر، تصمیم نسبتا محکمی علیه رژیم صهیونیستی اتخاذ شد.
ظریف گفت: موضوع ضرورت اعزام یک هیات حقیقت‌یاب برای بررسی احتمال وجود جنایات جنگی مطرح شد.
او به مصوبه اجلاس تهران و تاکید در آن بر خواست مردم غزه و مقاومت برای برداشتن محاصره غزه به عنوان یکی از شرایط برگشت به شرایط عادی اشاره کرد و افزود: از ابتدای بحران ما تماس‌هایی را با دولت مصر داشتیم، بنده شاید سه یا چهار بار با وزیر خارجه مصر صحبت کردم و همکارانم در تماس دائمی با دولت مصر بودند.
وزیر امور خارجه مردم غزه را طی هشت‌ساله گذشته محروم از حق حیات، کار، امکانات زندگی، دارو و مانند آن ذکر کرد و گفت: از دولت مصر خواستیم تا به عنوان کشوری که هموراه نقش قابل توجهی در جهان عرب و جهان اسلام داشته بتواند این وظیفه تاریخی را انجام دهد.
او در برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری شنبه‌شب شبکه دوم سیما، افزود: پس از آن هم وارد رایزنی با دولت مصر شدیم تا اجازه دهد کمک‌های انسان دوستانه یعنی دارویی به غزه برسد و نیز آمادگی خود را برای درمان مجروحان اعلام کردیم.
ظریف تصریح کرد: متاسفانه مدت زیادی هواپیمای حامل کمک‌های ایران منتظر بود ولی اخیراً دولت مصر اعلام کرده است که با رفتن این هواپیما موافقت خواهد کرد که ما امیدوارم این کار هر چه زودتر انجام شود.
او در بخش دیگری از سخنان خود بر نگاه متوازن به کل روابط خارجی تاکید کرد و گفت: نگاه‌های یک طرفه ناشی از نیازهای مقطعی به بار نمی‌نشیند بلکه نگاه ما به روابط‌مان با همه کشورها یک نیاز مبتنی بر اصالت روابط است.
او با یادآوری قطع روابط جمهوری اسلامی ایران با رژیم آپارتاید افریقای جنوبی بلافاصله پس از پیروزی انقلاب افزود: ایران همواره از مبارزات مردم آفریقا برای استقلال دفاع کرده است و آفریقا زمینه گسترده روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی را داراست به گونه‌ای که اگر بتوانیم از موقعیت ممتاز و ویژه‌ای که در آفریقا داریم استفاده کنیم، زمینه مساعدی برای انواع روابط دو سویه و به نفع دو طرف ایجاد می‌شود.
وزیر امور خارجه کشورمان نگاه آرمانی را در جهت منافع ملی دانست و گفت: برخی خلط مبحث می‌کنند و می‌گویند یکی باید انتخاب شود.
او با اشاره به اینکه مبنای سیاست ما روابط دوستانه و برادرانه با همه کشورهای منطقه و همکاری و همفکری در منطقه برای صلح و ثبات و مقابله با تجاوزات رژیم صهیونستی است افزود: پیگیری اهداف آرمانی موجب قدرتمندتر شدن ایران در منطقه طی سه دهه گذشته شده است و دیگر کشورهای منطقه هم که می خواهند نقشی پیدا کنند، تلاش دارند که منافع آرمانی را هم به منافع محدود در مرزهای خود اضافه کنند.
ظریف حرکت‌های مبتنی بر منافع خود را فاقد اصالت دانست و گفت: برخی همسایگان و قدرت های خارجی با حرکت‌های بدون پایه و اصالت موجب ایجاد گروه‌هایی برای رسیدن به اهداف بسیار کوته‌بینانه و کوتاه‌مدت شد.
او افزود: این گروه‌ها مثل گروههای تروریستی که در عراق و سوریه فعالند، زمانی از آنهاعلیه حکومت سوریه حمایت می‌شد و ما بارها به همسایگان تذکر می‌دادیم که روزی اینها به عنوان خطر برای کل منطقه و خودشان تبدیل خواهند شد.
ظریف تصریح کرد: علت این امر توجه به منافع مقطعی و معمولاً واکنشی است برای اینکه مثلا جلوی قدرت و نفوذ ایران را بگیرند، از این ابزارها استفاده می کردند و دیدیم که این ابزارها بلای جان همان کشورهایی شده که هر چند با تاخیر مجبور می شوند نسبت به داعش و حرکت های تروریستی اعلام موضع کنند در حالی که دو ماه قبل خیلی از همسایگان ما آمادگی نداشتند علیه داعش اعلام موضع کنند.
او افزود: ما معتقدیم یک همکاری جدی جهانی و منطقه‌ای برای مقابله با افراط و خشونت ناشی از افراط‌گرایی وجود دارد.
وزیر امور خارجه گفت:ما امروز می‌بینیم این گروههای افراطی امروز از سراسر دنیا عضوگیری می‌کنند و بین این گروههای تروریستی که در عراق و سوریه قتل عام می‌کنند شهروندان اروپایی و آسیایی هستند به همین دلیل است که این یک تهدید بین‌المللی است و ضرورت دارد به عنوان یک معضل بین‌المللی با آن برخورد شود.
او افزود: ما بارقه هایی از واقع‌بینی را امروز در اظهاراتی که دارد صورت می‌گیرد می‌بینیم و امیدواریم که اینها واقعی باشد و حرکت مقطعی برای آرام کردن افکار عمومی در مقابل این قضاوت‌ها نباشد.
ظریف گفت: ما از ابتدای دولت یازدهم اعلام کردیم که به دنبال حسن همجواری با همه همسایگان هستیم و کشورهای همسایه برایمان اولویت دارند و تاکید کردیم که خلیج فارس رگ حیاتی همه ماست.
او افزود: ما نیاز به منطقه ای با ثبات در خلیج فارس داریم اگر چه ممکن است برخی کشورهای خارج از منطقه برخی منافع کوتاه مدت را از جمله حضور در منطقه و خرید های تسلیحاتی را در برخی بی ثباتی ها دنبال کنند.
وزیر امور خارجه با بیان شکست تفکر نظم نوین و تک‌قطبی در جهان گفت: امروز هم کشورهای اروپایی و هم بسیاری از صاحب نظران در آمریکا در رابطه با ایران به این نتیجه رسیده‌اند که چاره‌ای جز شناسایی واقعیت ایران نیست و باید به گونه‌ای از در احترام و تکریم بیایند تا بتوانند تعامل کنند.
او در بخش دیگری از سخنان خود به استانداردهای دو گانه حقوق بشری از جمله در رویه دولتی مثل کانادا اشاره کرد و افزود: امروزه یکی از بحث ها چگونگی برخورد با این رفتار دوگانه است و یک راه ساز و کاری در شورای حقوق بشر است که بررسی جهانی دوره‌ای همه کشورهاست و بر این مبنا، همه موظف می‌شوند به شورا گزارش بدهند و آنهایی که موقعیت خود را بالاتر تصور می‌کنند از این موقعیت خارج می‌شوند.
ظریف روابط دو کشور ایران و روسیه را گسترده توصیف کرد و گفت: رایزنی‌ها بین دو کشور هم در حوزه هسته‌ای و هم روابط دو جانبه و چند جانبه و دیدگاه‌های مشترکی که در مورد عراق، سوریه و منطقه و موضوعات مختلفی که در روابط دوجانبه ما هست، اینها همه مسائلی است که هم در مذاکرات بنده و هم در مذاکرات ریاست‌جمهوری مطرح است.
او افزود: من در آینده نزدیک دیداری خواهم داشت با مسوولان روسی، پس از آن اجلاس همکاری شانگهای را داریم که فرصتی برای ملاقات‌های سطح بالا بین ایران و روسیه، ایران و چین و دیگر کشورها فراهم می‌کند و پس از آن اجلاس کشورهای همسایه دریای خزر برگزار می‌شود.
ظریف تصریح کرد: ما هم اکنون در حوزه گسترش همکاری‌های صلح‌آمیز هسته‌ای با روسیه در حال مذاکره هستیم، موضوع اس300 یکی از موضوعاتی است که در روابط ما وجود دارد و همچنین مسائل دیگر که ضرورت این‌گونه تبادل نظرها را به صورت دوره‌ای ایجاد می‌کند.
وزیر امور خارجه با تاکید بر اینکه هنوز ریاست‌جمهوری تصمیمی برای شرکت در اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل نگرفته است گفت: امسال مجمع با اجلاس ویژه در حد سران برای رسیدگی به موضوعات مرتبط با محیط زیست و تغییرات آب و هوا مطرح می‌شود که تعداد قابل توجهی از سران کشورها در آن اجلاس شرکت می‌کنند و اگر اطلاعات من درست باشد تاکنون بیش از 100 کشور اعلام کرده اند که در سطح رئیس دولت یا رئیس کشور در این اجلاس شرکت می کنند.
او افزود: ضمن اینکه امسال هم قبل و هم در حاشیه مجمع عمومی مذاکرات با 1+5 صورت خواهد گرفت و لذا ما برنامه بسیار سنگینی در این مجمع خواهیم داشت و در کنار آن دیدار با ایرانیان مقیم آمریکا هست.
ظریف ایرانیان مقیم خارج از کشور را یکی از سرمایه‌های کشور دانست و گفت: دیدار با این عزیزان و نیز گروههای موثر در شکل‌دهی افکار عمومی شامل اصحاب رسانه، گروههای مطالعاتی و مراکز تولید فکر که می‌شود روی آنها کار کرد و نیز ملاقات‌های دو جانبه در برنامه هستند و مجموع این شرایط موجب شده است که مجمع عمومی به زمانی ویژه برای مسوولان ارشد سیاسی کشورها برای تبادل نظر تبدیل شود.
او به وظیفه وزارت خارجه اشاره کرد و افزود: دیپلماسی کشور باید توسعه محور باشد، این یکی از اهداف اساسی است که در دولت یازدهم به ویژه با توجه به اقتصاد مقاومتی دنبال کردیم.
