سلب مسئولیت وزارت اقتصاد از حذف یارانه

علی طیب‌نیا که امروز بر صندلی وزارت اقتصاد نشسته در گفت‌وگو با قتصادنیوز»از ادامه پروژه هدفمندی دفاع می‌کند و می‌گوید: در صورت موفقیت دولت در دستیابی به یک data base اطلاعاتی از کاربران و تغییر فرهنگی در به باور رسیدن بخش بزرگ و غیر‌نیازمند مردم جهت نگرفتن یارانه، دولت می‌تواند چاره‌ای برای سامان‌دهی طرح هدفمندی یارانه بیابد. 


*چرا در مورد هدفمندی یارانه‌ها و ثبت‌نام مجدد از متقاضیان یارانه نظریه رفتار عقلانی لحاظ نشد. دلیل عدم توفیق دولت در متقاعد ساختن پر‌درآمدها برای عدم دریافت یارانه چه بود؟
 شما ابتدا باید یک تعریفی از رفتار عقلانی مطرح کنید. رفتار عقلانی به چه معنی است؟ یعنی هر فرد سعی می‌کند که منافع خودش را تامین کند. با توجه به فضایی که در کشور ایجاد شده بود، نمی‌توان رفتار مردم را غیر عقلانی توصیف کرد.
یعنی در واقع، دولت قبل در ابتدا اشتباه را مرتکب شد. شما وقتی می‌آیید و در مرحله اول هدفمندی یارانه‌ها، یک پولی را به مردم پرداخت می‌کنید و مردم به این پول عادت می‌کنند و براساس آن، برنامه‌ریزی می‌کنند و بعد هم تبلیغ می‌کنید که این پول، پول امام زمان است، خیلی‌ها حتی از باب تبرک‌ می‌آیند و این پول را دریافت می‌کنند. البته امروز خوشبختانه فضا بسیار اصلاح شده است. اخیراً یکی از آقایان روحانیون و از علمای مطرح حساب کرده بود که در سال‌های گذشته چهار میلیون تومان یارانه نقدی دریافت کرده است، یک میلیون تومان هم به آن اضافه کرده بود و یک چک پنج میلیون تومانی در وجه خزانه صادر کرده بود که آقای رئیس جمهور آن را به من دادند که به حساب خزانه واریز کنیم.
 ایشان یکی از روحانیون برجسته و از بستگان آقای علوی وزیر اطلاعات هستند که در گذشته هم عضو مجلس خبرگان بوده‌اند. ایشان آمده و این مبلغ را پس داده بود. چون به این باور رسیده بود که من حق ندارم از این پول استفاده کنم.
به هر حال در مقطعی، عده‌ای از مردم واقعاً کم درآمد و محروم جامعه، روی این پول حساب و برنامه‌ریزی کرده‌اند. دولت هم هیچ وقت قصد نداشته است که اینها را از دریافت یارانه حذف کند.
 منتها شما دیدید که در این دور جدید، دولت کاملاً سعی کرد منطقی رفتار کند. یعنی درآمدی که در این مرحله از افزایش قیمت حامل‌های انرژی به دست آمد، بخشی از آن در حوزه سلامت هزینه شد که تاکنون نتایج خیلی مثبتی هم داشته است و عموم مردم هم راضی هستند.
 بخش دیگری از آن، صرف حمایت از افراد مشمول کمیته امداد امام خمینی(ره) و سازمان بهزیستی شد، بخشی از آن هم برای توسعه بیمه به کار گرفته شد. بخشی از درآمدها هم صرف پرداخت یارانه به بخش تولید خواهد شد. بنابراین در این مرحله سعی شد که از منابع به صورت کاملاً منطقی و هدفمند استفاده شود و به نظر می‌رسد مردم عاقل هستند و رفتار دولت را تحلیل می‌کنند و نسبت به این بسته سیاستی که در این مرحله اجرا شد رضایت کاملی را داشته باشند.

* اما انتقادی که از سوی برخی ناظران به طرح هدفمندسازی یارانه‌ها وارد می‌شود، این است که با وجود اینکه در مرحله دوم، پذیرش مناسبی از سوی جامعه برای حذف دهک‌های پردرآمد وجود داشت، دولت به حذف این افراد اقدام نکرد و پروژه هدفمندی را مثل گذشته پیش برد. در واقع این ناظران از نبود نوعی صلابت در تصمیم‌گیری از سوی دولت انتقاد می‌کنند.

نه. دولت مایل بوده و است که به تکلیف قانونی و عقلانی عمل کند. منتها، باید به صورت کاملاً عاقلانه، سنجیده و دقیق عمل شود. اگر دولت به صورت نسنجیده و شتابزده، اقدام به حذف بخشی از افراد جامعه می‌کرد و با این اقدام با مشکلات و خطاهای شدید مواجه می‌شد، آن زمان شما قضاوت می‌کردید که نتیجه کار بسیار بدتر و نامناسب‌تر شده است. قصد و تلاش دولت این است که هر اقدامی که انجام می دهد، به صورت کاملاً سنجیده و پخته باشد. یک تجربه منفی، سبد کالایی بود که توزیع شد و در مرحله بعدی اصلاح شد. در مجموعه سیاست‌هایی که دولت تاکنون اعمال کرده است، با حداقل هزینه‌های منفی مواجه بوده‌ایم و امیدواریم که در این حوزه هم بتوانیم به نحو مناسب و مطلوبی عمل کنیم.

 *یعنی مشخص شده که چه زمانی به حذف آن دهک‌های پردرآمد می‌رسیم و چه زمانی انجام این حذف انجام می‌شود؟
آقای دکتر ربیعی، وزیر محترم تعاون، کار و رفاه اجتماعی در دولت مسئول کارگروه مربوط به این موضوع است و روی این موضوع کار می‌کند و شما می‌توانید اطلاعات دقیق‌تر را از ایشان بشنوید. در صورت موفقیت دولت در دستیابی به یک data base اطلاعاتی از کاربران و تغییر فرهنگی در به باور رسیدن بخش بزرگ و غیر‌نیازمند مردم جهت نگرفتن یارانه، دولت می‌تواند چاره‌ای برای سامان‌دهی طرح هدفمندی یارانه بیابد.