توقف کشاورزی شکنندگی ما را بالا می برد
بهزاد قره‌یاضی در مورد پیشنهاد توقف کشاورزی در ایران به اقتصاد نیوز گفت: ما نمی‌توانیم و نباید امنیت غذایی کشور را منحصراً از طریق واردات تامین کنیم. برای کشوری مثل ایران که آرمان‌خواه است و آمادگی پذیرش هر شرطی را از سوی کشورهای قدرتمند دنیا ندارد؛ امکان تامین امنیت غذایی آن هم منحصراً از طریق واردات وجود ندارد. از طرفی واردات نیازمند ارز است که با توجه به محدودیت مالی دولت، ما نمی‌توانیم دست به واردات انبوه بزنیم.
وی افزود: در سال پایانی دولت احمدی‌نژاد بیش از 16 میلیارد دلار محصولات کشاورزی وارد کردیم؛ دولتی که وزیر کشاورزی اولش محمدرضا اسکندری که هنوز هم در دولت دکتر روحانی صاحب‌منصب است و ریاست یکی از بزرگ‌ترین بنگاه‌های اقتصادی کشور یعنی بنیاد کوثر را در اختیار دارد وعده خودکفایی در محصولات کشاورزی بین یک تا سه سال را داده بود!
رئیس پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی کشور اظهار کرد: ما چقدر باید نفت بفروشیم تا امنیت غذایی را تامین کنیم؟ مصلحت ملتی که برنامه افزایش جمعیت دارد، واردات غذا نیست؛ اصلاً شدنی نیست. از طرف دیگر واردات تا کجا می‌تواند ادامه پیدا کند؟ این کار پایداری ندارد. بعضی از محصولات تبادلات جهانی زیادی ندارند و شکننده هستند.
قره‌یاضی افزود: مثلاً تنها چهار تا شش درصد برنج دنیا قابلیت تبادل دارد. عمده برنج تولیدی در کشور تولیدکننده مصرف می‌شود؛ برنج در آسیای جنوب شرقی و آمریکای لاتین تولید می‌شود و تولیدکنندگان اصلی آن در آسیا چین، پاکستان، هندوستان، ویتنام و تایلند هستند.
رئیس انجمن علوم زراعت و اصلاح نباتات گفت: تصور کنید یکی از این کشورها با خشکسالی مواجه شود؛ آن موقع چهار درصد برنج قابل تبادل در جهان نزدیک به صفر می‌شود. از طرفی در سال‌های اخیر ذخایر استراتژیک جهانی این محصول به‌تدریج در حال کاهش است. پس شکنندگی کشوری که وابسته به واردات برنج باشد، بسیار زیاد است.
مخالف کشت در اهواز و خوزستانم
بنیانگذار پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی کشور معتقد است: ما نباید آب شیرین قابل استفاده برای مصارف مختلف و تولید محصولات مختلف را در اهواز و خوزستان به برنج اختصاص دهیم. الان در اهواز با 50 هزارتا 60 هزار مترمکعب آب در هر هکتار، برنج تولید می‌شود. در حالی که در استان گیلان با 13 هزارتا 15 هزار مترمکعب همان برنج یا بهتر از آن به عمل می‌آید.
قره‌یاضی با بیان اینکه من مخالف کشت برنج در اصفهان هم نیستم، اظهار کرد: ما چقدر در اصفهان برنج کشت می‌کنیم؟ ما در اصفهان کمی بیش از پنج هزار هکتار برنج کشت می‌کنیم که اصلاً عددی نیست که بخواهیم برای آن جنجال راه بیندازیم. در ضمن به‌جای اینکه بگوییم در اصفهان برنج کشت نشود؛ بگوییم برنج به صورت خشکه کشت شود. یعنی طوری کشت شود که به اندازه محصول مشابه آب مصرف کند.
وی افزود: در واقع بهره‌وری آب را با سرمایه‌گذاری افزایش دهیم. بدین ترتیب می‌توانیم کشت برنج را در اصفهان در کنار صرفه‌جویی در آب داشته باشیم. اما باید هزینه تحقیق و خلق فناوری متناظر چنین شرایطی نیز فراهم شود که هزینه آن معادل واردات یک سال برنج هم نمی‌شود!
رئیس اتحادیه انجمن‌های علوم کشاورزی کشور تاکید کرد: کشاورزی نباید متوقف شود اما باید نسبت به کشت نکردن برخی محصولات در برخی مناطق نیز توجه شود. نکته ظریفی در اینجا وجود دارد و آن اینکه ما نمی‌توانیم و نباید هزینه بهره‌وری آب و هزینه کشت نکردن را به گردن کشاورز بگذاریم. در واقع این غیرمنصفانه و ظالمانه است که ما در تهران بنشینیم و به کشاورز اهوازی بگوییم تو برنج کشت نکن تا بهره‌وری آب بالا برود. این کشاورز چه کار باید کند؟
وی افزود: چرا باید کشاورز از سود قابل توجهی که از طریق کشت برنج به دست می‌آورد چشم بپوشد؟ آیا من و شما حاضریم از سود سالانه پنج تا هفت میلیون تومان خود برای پایداری تولید و حفاظت از محیط زیست دست برداریم؟ پس چرا انتظار داریم کشاورز این کار را بکند؟ چرا باید به کشاورز اهوازی بگوییم برنج کشت نکن و در مقابل محصول دیگری کشت کن که سود آن پنج تا هفت میلیون تومان کمتر است؟
قره‌یاضی معتقد است: اگر قرار است کشاورزان از کشت یکسری محصولات محروم شوند؛ باید هزینه آن را کل مردم بپردازند. یعنی باید هزینه این کار از منابع عمومی تامین شود نه از منابع شخصی کشاورزان که قشر بی‌پناهی هستند.
وی با اشاره به اینکه منافع ملی و منافع ایران زمین بر منافع کشاورزان ارجحیت دارد، گفت: اما نباید هزینه منافع ملی را کشاورز بپردازد. در واقع اینکه بگوییم نباید در خوزستان کشاورزان برنج بکارند حرف منطقی است ولی نباید هزینه توقف این کشت را آنها بدهند.
هندوانه صادر نکنیم
رئیس انجمن علوم زراعت و اصلاح نباتات در مورد محصولات دیگری مثل هندوانه گفت: ما می‌توانیم مانع صادرات هندوانه شویم؛ چون صادرات هندوانه یک نوع صادرات مجازی آب به شمار می‌آید. پس با جلوگیری از صادرات هندوانه می‌توانیم آب را ذخیره کنیم. اما کماکان نباید هزینه این کار را کشاورز یا صادرکننده بپردازد. اگر تولید این محصولات متوقف شود باید محصولی جایگزین شود که به همان اندازه سودآوری برای کشاورز و صادرکننده داشته باشد؛ یا هزینه آن از منابع عمومی تامین شود.
