لیلا لطفی: سالهاست مسئله برند و برندسازی محصولات غذایی دغدغه صنعت غذای کشور است. موضوعی که اغلب از دید مسئولان دولتی مغفول مانده است. از نگاه منتقدان صنعت غذا آنچه تاکنون اتفاق افتاده، تمرکز بر تولید صرف و خوداتکایی غیرعلمی است. خوداتکایی یا خودکفایی از دید دولتمردان منجر به حفظ امنیت غذایی کشور شده؛ اما در حقیقت تخریبکننده امنیت غذایی بوده است.
کارشناسان اقتصاد کشاورزی همچون عیسی کلانتری معتقدند وسعت و ویژگیهای اقلیم ایران توان تولید انبوه محصولات مختلف کشاورزی را نداشته و ندارد. بر این اساس در سالهای گذشته تولید محصولات کشاورزی با چالشهای متعددی مواجه شد و در نهایت یک یا دو محصول به صورت دورهای نیاز داخل را تامین کرد و در مقابل سایر محصولات به صورت گسترده از خارج وارد شد.
موضوع قابل پیشبینی که به دلیل بیتوجهی مسئولان دولتی به بحث تولید و تجارت غذا کماکان و به صورت کم و بیش ادامه دارد. البته در سالهای اخیر برند غذای حلال، برندی ایرانی بود که تا حدودی نام محصولات ایرانی را به برخی از کشورهای جهان شناساند؛ اما پس از ۳۵ سال یک برند آن هم به بهانه حلایت غذا چندان قابل قبول نیست.
مدیر عامل شرکت فنی مهندسی بازرسی صنعت غذای حلال (ایران) به «اقتصادنیوز» گفت: نبود استراتژی مدون برای تجارت غذا، وجود سیاستهای اقتصادی پرتنش در کنار دسترسی نداشتن به تکنولوژیهای روز دنیا و سرمایهگذاری نکردن بخشخصوصی داخلی و خارجی در صنعت غذا مهمترین عوامل تاثیرگذار بر به وجود نیامدن برندهای ایرانی قوی در دنیا است.
سعید ماهروی افزود: براین اساس نیز عمده تولیدکنندگان داخلی در جذب بازارهای صادراتی پرسود ناکام بودند. در حالی که عمده تولیدکنندگان محصولات غذایی در دنیا با استفاده از برندهای معتبرشان همواره توانستند سودهای هنگفتی را از بازارهای جهانی به دست بیاورند.
وی معتقد است: اکنون برندهای معتبر دنیا برندهای فروشگاهها و تولیدکنندگان موادغذایی هستند؛ فروشگاههایی که متعلق به آمریکا، اروپا و حتی بسیاری از کشورهای آسیایی و عربی است؛ اکنون کشورهایی همچون لبنان و مالزی از ایران پیشی گرفتهاند و برندهایشان در جهان نظر صاحبان سلیقههای مختلف را به خود جلب کرده است.
در این میان به گفته مدیر عامل شرکت فنی مهندسی بازرسی صنعت غذای حلال، صنعت غذای ایرانی جایگاه خاصی ندارد و شاید در رستورانهای ایرانی خارج از کشور غذاهای ایرانی سرو شود و به تناسب آن برخی مشتریان خارجی متقاضی آن باشند؛ اما غذاهای ایرانی برندی ندارند تا بتوانند در سرتاسر دنیا توزیع شود.
شاید برخی محصولات کشاورزی مثل زعفران، پسته، خاویار یا کشمش ایرانی جهانی شده باشند؛ ولی به نظر میرسد برندهای محصولات صنایع غذایی کشور هنوز در سطح جهانی تقاضا ندارند، چون برنامهریزی برای آن انجام نشده است.