ایست موقت به برنج هندی
این یک واقعیت فرهنگی است که وقتی مردم برای خرید و تهیه اکثر کالاهای مورد نیاز خود به بازار می روند ترجیح می دهند اول نوع خارجی آن را پیدا و خریداری کنند و همیشه ته ذهن خود فکر می کنند که کالای ایرانی دوام مشابه خارجی خود را ندارد.این واقیت هرچند تلخ است ولی وجود دارد و بدیهی است که هر مصرف کننده ای به دنبال این است که با پرداخت کمترین وجه نقد از جنسی با کیفیت به مراتب بالاتر برخوردار شود.درست در همین نقطه است که بحث رقابت بین تولیدکنندگان به وجود می آید و هرکدام سعی می کنند کیفیت بالاتر را با قیمتی مناسب تر برای جذب مشتری بیشتر عرضه کنند و شاید دلیل آن نیز این باشد که تولیدات ایران هنوز نتوانسته است به پای رقبای خود برسد.
به گزارش اقتصاد نیوز،اما پیش آمده که کالایی از کیفیت مطلوب برخوردار است اما بعضا به دلایل گوناگون برای آن کالا رقیب تراشی شده است.گاهی برای شکستن انحصار،گاهی جبران کمبود کالا در بازار،در مواقعی در راستای شکست قیمت ها و حتی تصمیم بر تهاتر و غیره. در موضوع اول که ترجیح ایرانی ها برای خرید کالاهای وارداتی و خارجی بیش از خرید کالاهای ایرانی است در نقطه برعکس موارد متعددی پیش میاید که کالا با برند ایرانی آن معروف شده و حداقل در بازار داخلی مردم برند ایرانی آن کالا را مرغوب تر از نوع وارداتی و خارجی آن می دانند.همانطور که همیشه فرش ایرانی، پسته ایرانی، زعفران ایرانی و برنج ایرانی کالاهایی بوده است که نه در ایران بلکه در کشورهای دیگر نیز بازار خود را داشته است. یکی از این کالاهایی که مردم همیشه به دنبال نوع ایرانی آن هستند برنج است و به همین دلیل هر زمان که قرار است برنجی خریداری شود،خرید ایرانی آن از سوی مردم در اولویت بوده و همچنین هر جا که از سوی دولت قرار بوده برنجی در بین مردم توزیع شود اولین سوال این است، برنجی که قرار است توزیع شود ایرانی است و یا وارداتی؟
برنج ایرانی در حال حاضر بسته به نوع و کیفیت آن در محدوده قیمتی 5000 تومان الی 9500 تومان و انواع برنج های وارداتی نیز در رنج قیمتی 3000 تا 6000 هزار تومان متغیر است ولی آنچه در سالهای اخیر به شدت مورد توجه و انتقاد قرار گرفت واردات بی رویه برنج خارجی به کشور علی رغم تولید مطلوب برنج ایرانی بود. موضوعی که در نهایت باعث شد دولت به طور موقت واردات آن را ممنوع کند. این تصمیم درست در شرایطی گرفته شد که تنظیم بازار کالاهای اساسی به وزارت جهاد کشاورزی واگذار شد و بر اساس این تصمیم وزارت جهاد کشاورزی، واردات برنج و شکر را همزمان با فصل برداشت این دو محصول در کشور ممنوع اعلام کرد.
در همین زمینه عباس کشاورز معاون زراعی وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرد که سال گذشته واردات برنج و شکر بیش از نیاز داخلی بوده و هم اکنون بازار از وجود این دو محصول اشباع شده است لذا برای تنظیم بازار محصولات تولید داخل واردات برنج و شکر تا پایان فصل برداشت ممنوع است.همچنین به دلیل واردات بیش از حد نیاز داخلی شکر طی سالهای اخیر ممنوعیت واردات این محصور نیز بنابه درخواست انجمن صنفی صنایع قند و شکر کشور نیز اعمال شد که این روند تا پایان فصل برداشت ادامه دارد.البته این تصمیم درحالی اتخاذ شده است که در ابتدای مهرماه سال جاری وزیر جهادکشاورزی اعلام کرده بود که برای حمایت از تولید داخل و خروج از رکود بازار برنج با افزایش تعرفه های واردات برنج را کنترل می کنیم و تصمیمی برای ممنوعیت واردات این کالا وجود ندارد. در این راستا مقرر شد برای ایجاد توازن در بازار برنج تا پایان فصل برداشت تعرفه 40 درصدی برای واردات برنج و برای فصول دیگر نیز تعرفه 22 درصدی اعمال شود،این در حالیست که پیش از این تعرفه واردات برنج 20 درصد بوده است.
در حال حاضر نیاز سالانه کشور به واردات برنج در حدود دو میلیون تن است که نیمی از آن از طریق واردات تامین می شود اما تنها در سال گذشته علاوه بر تولید داخلی رقمی در حدود دو میلیون تن برنج از کشور هند وارد شد.واردات بی رویه برنج از کشور هند درحالی بود که بیش از نیمی از برنج مورد نیاز کشور در داخل تولید شده بود.اما دلیل حجم بالای واردات برنج از هند این بود که از نیمه دوم سال 90 به بعد که تحریم های بانکی و نفتی علیه کشور اعمال شد و به همین دلیل امکان انتقال پول نفت صادر شده به هند از سوی این کشور به ایران نبود. لذا هند و ایران تصمیم گرفتند برای بازگرداندن پول نفت تهاتر کرده و در ازای نفت برنج هندی به ایران وارد شود.البته تهاتر نفت با کالا اقدامی بود که ایران با کشورهای طرف مبادله خود در راستای دور زدن تحریم ها انجام می داد. همین پروسه واردات بی رویه برنج به کشور که از تیر ماه سال 91 با اولویتبندیها و ایجاد سه نرخ ارز در بازار قیمت کالاها ایجاد شد در نهایت باعث افزایش شدید قیمت ها در بازار شد به نحوی که حتی قیمت برنج های خارجی در حدور دو الی چهار هزار تومان افزایش یافت.
نگاه به آمارهای منتشر شده از واردات برنج نشان می دهد، بیشترین میزان واردات این کالا به کشور طی سال های اخیر در سال 92 اتفاق افتاده است. بر همین اساس در سال 92 هند به عنوان بزرگترین وارد کننده برنج به ایران رقمی بیش از یک میلیون تن برنج به ایران وارد کرده است.پس از هند،کشور ترکیه به عنوان دومین واردکننده برنج به ایران 239 هزار تن از برنج خود را روانه بازارهای ایران کرده است.کشور پاکستان 178 هزار تن و امارات متحده عربی نیز 164 هزار تن برنج به ایران وارد کرده اند. بنابر این در این سال مجموعا معادل 2.3 میلیارد دلار برنج به کشور وارد شده است.
در سال 91 میزان برنج از هند از نیمه دوم این سال با شتاب بیشتری انجام شده و مجموعا 869 هزار تن برنج از این کشور روانه ایران شده است.در همان سال امارات متحده عربی با 169 هزار تن ، پاکستان با 134 هزار تن و اتریش با 35 هزار تن مهم ترین وارد کنندگان برنج ره ایران بوده اند. در همین سال رقمی در حدود 1.3 میلیارد دلار برنج و نفت تهاتر شده است.
هرچند بنا بر اظهارات رییس کمیسیون واردات اتاق بازرگانی ایران برنج هایی که از امارات متحده عربی وارد ایران شده است هم هندی است ولی در سال 90 این کشور اولین وارد کننده برنج به ایران بوده است.امارت متحده عربی در این سال 665 هزار تن،هند 423 هزار تن،پاکستان 229 هزار تن و اتریش 89 هزار تن برنج به ایران وارد کرده است.بنابر این در این سال جمعا به ارزش 1.2 میلیارد دلار برنج به ایران وارد شده است.
در سال 89 نیز امارات متحده عربی بزرگتیر وارد کننده برنج به ایران بوده و مجموعا حدود 385 هزار تنت برنج از این کشور به هایران وارد شده است.در این سال پاکستان 353 هزار تن،هند 282 هزار تن و اتریش نیز به میزان 31 هزار تن از بازار ایران سهم داشته است. جمعا در این سال 915 میلیون دلار برنج به ایران وارد شده است.
در سال 88 نیز جمعا یک میلیارد دلار برنج به کشور وارد شده است که 603 هزار تن آن از امارات متحده عربی،399 هزار تن از پاکستان،279 هزا تن از هند و دو هزار تن از مالزی وارد شده است.
نگاهی به نمودار واردات برنج نشان میدهد که روند واردات برنج از سال 88 تا پایان سال 90شیب صعودی داشته است اما بررسی آمار واردات برنج در شش ماهه اول سال جاری گویای کاهش واردات این کالا ناشی از کاهش تحریم ها است زیرا اجازه بازگشت بخشی از پول های بلوکه شده ایران داده شد که عمده این پول ها در کشور هند بوده است. بر اساس آمار ها در نیمه اول سال جاری هند 496 هزار تن ، پاکستان 70 هزار تن،چین 12 هزار تن و تایلند هفت هزار تن وارد کرده است.