پول و تسلیحات؛ وعدههایی برای رویگردانی لبنان از ایران
«هبه تسلیحاتی لبنان همچنان پابرجاست.» این را علی شمخانی میگوید، دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان که این روزها مسوول رتق و فتق مناسبات ایران و اعراب است. به گزارش «اقتصادنیوز» وی با اعلام آمادگی ایران برای اهدای کمکهای بلاعوض به ارتش لبنان متذکر میشود: تجهیز بیروت به سیتمهای دفاعی ایرانی در سفر اخیر سمیر مقبل به تهران نیز مطرح شد و وزیر دفاع لبنان از توانمندیهای دفاعی ما هم بازدیدی به عمل آورد.
تسلیحات در اوج
با وجود دست و دلبازیهای ایران برای ارائه جدیدترین سیستمهای تسلیحاتی به لبنان اما مقامات بیروت در این رابطه سیاست یک بام و دو هوایی را در پیش گرفتهاند. به نظر میرسد مخالفتهای آمریکا و البته اسرائیل مبنای این سیاست نامشخص است. آمریکاییها طی ماههای اخیر و در سکوت کامل خبری سلاحهایی را در اختیار ارتش لبنان قرار دادهاند؛ از جمله این تسلیحات موشکهایی است که در جریان درگیریهای اخیر طرابلس و عکار به کارگرفته شد.
این کمکها در چارچوب استراتژی آشکار آمریکا در حمایت از نهاد نظامی رسمی لبنان صورت میگیرد و به گفته منابع آگاه از سال ۲۰۰۸ تاکنون دولت آمریکا بالغ بر یک میلیارد دلار کمک تسلیحاتی، تجهیزاتی و آموزشی در اختیار ارتش لبنان قرار داده که فارغ از تمام مسائل و حسابهای سیاسی داخلی لبنان بوده است. البته این کمکهای آمریکا محدود بوده و شامل سلاحهایی که تهدیدی برای اسرائیل باشد، نیست و بیشتر متناسب با نیازهایی است که ارتش لبنان دارد.
در این میان سعودیها نیز قول یک کمک سه میلیارد دلاری را به ارتش لبنان دادهاند. هرچند که چند و چون این کمک هنوز در هالهای از ابهام قرار دارد.
موضوعی که دبیر شورای امنیت ملی کشورمان بدان اشاره میکند و میافزاید: برخی از کشورها در سالهای اخیر سخنانی را در مورد کمک به ارتش لبنان مطرح کردند که البته به مرحله عمل نرسیده است؛ ولی جمهوری اسلامی ایران همانگونه که قبلا نیز اعلام کرد آمادگی دارد در صورت درخواست طرف لبنانی این کمک را در اسرع وقت محقق نماید.
تلاش لبنان برای میانجیگری
تهران و بیروت علاوه بر بحثهای نظامی در مناسبات سیاسی نیز همکاریهای نزدیکی با یکدیگر دارند. به طوریکه با وجود در قدرت بودن مسیحیان مارونی در لبنان، هر دو کشور سیاستهای نزدیکی در رابطه با تحولات بین المللی دارند و حتی برای هم پادرمیانی و رایزنی نیز میکنند. نمونه اخیر آن نیز تلاش «تمام سلام» نخست وزیر لبنان برای بهبود روابط ایران و عربستان است.
او که در همین زمینه دیدارهایی را هم با مقامات سعودی انجام داده است، متذکر میشود: پیشرفتهایی در مناسبات ایران و عربستان به دست آمده و برهمین اساس نیز امکان سفر وزیر خارجه ایران به ریاض در آینده نزدیک شدنی است.
ایران و لبنان در زمینههای اقتصادی نیز بسیار خوب ظاهر شدهاند. نخستین اجلاس عالی کمیسیون مشترک اقتصادی دو کشور با حضور وزیر راه وشهرسازی ایران و با میزبانی وزیر اقتصاد و تجارت لبنان دو سال پیش در بیروت برگزار شد. در سال گذشته نیز شورای مشترک تجار ایرانی و لبنانی و مرکز تاجران فرش ایرانی در لبنان دایر گشت.
در حال حاضر ایران به لبنان فرش و سایر کفپوشها، انواع پسته، میگو، توتون، خرما، تنباکو و شیرآلات بهداشتی صادر میکند که میزان آن در ۸ ماهه سال ۹۳ بیش از ۴۹ میلیون دلار بود. علاوه بر این واردات ایران از این کشور نیز ۲۲.۵ میلیون دلار است که شامل کالاهایی چون تخم سبزیجات، پودر کاکائو، علف کش، کودهای صنعتی، اجزا و قطعات موتور و گوشت بیاستخوان میشود.
ایران در زمینه فعالیتهای عمرانی نیز اقداماتی را در لبنان انجام داده است. پروژه احداث یک سد و دو ایستگاه بزرگ و شش ایستگاه کوچک تولید برق تحرکاتی است که در راستای توافق ایران، عراق، سوریه و لبنان در بیروت پیگیری میشود.
لبنانیها که به لحاظ جمعیت شیعی مذهب نزدیکترین دیدگاهها را با ایران دارند، عمدتا مقلد امام موسی صدر روحانی ایرانی هستند که برای کمک به ارتقای سطح علوم دینی مردم لبنان به بیروت سفر کرد؛ اما در جریان سفری که به دعوت معمر قذافی (رهبر پیشین لیبی) به طرابلس داشت، ربوده و کشته شد.
بر اساس برآورد برخی تحلیلگران غربی و منطقهای؛ لبنان، عراق، ایران و بحرین کشورهای تشکیل دهنده هلال شیعی هستند که تهدید کننده منافع دولتهای ارتجاعی منطقه و کشورهای فرامنطقهای هستند و باید با آنها مبارزه کرد. حمایت از گروههایی نظیر داعش و یا جبهه النصره نیز اقدامی در این راستاست که با پشتیبانی سعودیها و همپیمانان منطقهای این کشور انجام شده است.