بازگشت شکاف درآمدی به سطح قبل از اجرای هدفمندی یارانه‌ها

به گزارش «اقتصادنیوز» بانک مرکزی در گزارشی تحلیلی ضمن ارائه تازه‌ترین آمارهای ضریب جینی (شاخص نابرابری درآمدی) تاکید کرده است که افزايش ضريب جيني در سال 92 يکي از پيامدهاي رکود عميق، تورم بالا، انتظارات تورمي شديد و افزايش نرخ ارز در پي سياست‌هاي نامناسب اقتصادي و ارزي ناشي از تحريم‌های اقتصادی بوده که از سال‌هاي قبل آغاز شده است.

بر اساس گزارش این بانک، طی سال‌های پایانی دهه ضریب جینی روندی کاهشی داشته و پس اجراي قانون هدفمند کردن يارانه‌ها و در اثر سياست‌هاي کنترل قيمتي اعمال شده، در سال 90 به کمترين ميزان خود در سه دهه اخیر (0.3750) رسيده است. اما «از آنجا که اين امر عمدتا ناشي از سياست توزيع يارانه بود و در عين حال سياست اصلاح حامل‌هاي انرژي اثرات خود را با وقفه نشان داد و مهم‌تر از اينکه اين سياست مهم با سياست‌هاي صحيح پولي و مالي همراه نبود، شرايط حاصله همراه با برخي عوامل برونزا ـ به ويژه تحريم‌ها و پيامدهاي آن ـ در راستاي تشديد سير افزايش قيمت‌ها در سال 91 و شتاب‌گرفتن آن در نيمه نخست سال92 عمل کرد و بخشي از آثار مثبت بازتوزيعي يارانه‌ها که منجر به بهبود نسبي ضريب جيني شده‌بود، خنثي شد و ضريب جيني مجددا افزايش يافت.»

بر پایه این گزارش، ضریب جینی در سال 92 به رقم 0.3944 رسیده است که حتی از رقم این شاخص در سال 88 نیز بیشتر بوده و نشان‌دهنده از افزایش نابرابری درآمدی در این دوره است. یکی دیگر از شاخص‌هایی که نشان می‌دهد شکاف طبقاتي در دوره یادشده بدتر شده، آمار مربوط به سهم سه دهک پائين درآمدي از کل هزينه خانوارها در مناطق شهري است؛ به نحوي که سهم سه دهک فوق از 11.0 درصد در سال 90 (بيشترين سهم در سه دهه اخير) به 10.6 درصد در سال 92 کاهش يافته است.

گزارش تحلیلی بانک مرکزی در ادامه با اشاره به سیاست دولت یازدهم در کنترل تورم ابراز امیدواری کرده است که «با فرض ثبات ساير شرايط مي‌توان انتظار داشت افزايش ضريب جيني در سال 93 متوقف شده و تا حدي تعديل شود.»

جدول: تغییرات شاخص‌های مرتبط با شکاف درآمد- 86 تا 92