همه شایعات درباره توافق هسته‌ای
«ایران و آمریکا بر سر دستیابی به توافق جامع هسته ای به اتفاق نظر رسیده اند.» خبرگزاری آسوشیتدپرس با انتشار این خبر مدعی شد که با توافق مذکور قرار است تهران مواد هسته ای (پساماند) خود را به روسیه انتقال دهد. بر این اساس ایران و 1+5 در مذاکرات دسامبر (اواخر آذر) برای نخستین بار توانستند به دستورالعملی دست یابند که ضمن مشخص کردن حوزه های توافق احتمالی، رویکردهای مختلف برای حل مناقشات باقی مانده را هم مشخص کند.
به گزارش «اقتصادنیوز» این خبر در حالی منتشر می شود که مقامات ایرانی با تاکید بر بی اساس بودن گزارش اخیر آسوشیتدپرس آن را صرفا «خبرسازی» رسانه های آمریکایی می دانند؛ چرا که معتقدند بحثی که در گزارش مذکور به آن اشاره شده است (موضوع انتقال اورانیوم به خارج از ایران) مد‌ت‌ها پیش مطرح بوده اما هیچ توافقی در این زمینه حاصل نشده است. موضوعی که مرضیه افخم سخنگوی وزارت امور خارجه نیز با تکذیب آن متذکر می شود که این گونه جوسازی‌های رسانه‌ای با اغراض خاص سیاسی صورت می‌گیرد و هدف اصلی آن تخریب فضای مذاکرات و پیچیده‌تر کردن حل و فصل موضوعات است.
مناقشه بر سر تعداد سانترفیوژها
روند لغو تحریم ها، انتقال ذخایر اورانیوم ایران یا پروسه غنی‌سازی از خاک کشورمان از جمله مهمترین مواردی است که رسانه های غربی هرازگاهی با استناد به آنها از توافق تهران و 1+5 خبر می دهند.دو ماه پیش و در کشاکش سرسید مذاکرات سوم آذر بود که روزنامه واشنگتن پست مدعی شد ایران و 1+5 در مورد کاهش تعداد سانتریفیوژهای ایران به توافق رسیده اند و باید منتظر اعلام توافق هسته ای در روزهای آتی بود؛ امری که با تکذیب یکی از اعضای تیم هسته ای ایران همراه بود.
وی با بیان این مطلب که تیم مذاکره کننده هسته ای از حقوق ملت ایران عقب نشینی نخواهد کرد، خاطرنشان کرده بود: ادعای برخی رسانه های غربی مبنی بر توافق میانه ایران و آمریکا بر سر 4 هزار سانتریفیوژ برای 3 تا 5 سال و نیز اینکه تهران از 22هزار به 9400 سانتریفیوژ کوتاه آمده است، دروغ محض است.
چند روز پیش از آن نیز سایت خبری- تحلیلی المانیتور در خبری مشابه از توافق ایران و 1+5 بر سر تعداد سانترفیوژها خبر داده بود که مجید تختروانچی در واکنش به آن یادآور شده بود که ایران یک توافق دکوری را نمی پذیرد. به عبارتی براساس موضع گیری وزارت امور خارجه «تا در مورد همه چیز توافق نشود، در خصوص هیچ چیزی توافق حاصل نشده است.»
علاوه براین پایگاه خبری المانیتور در خبر دیگری به نقل از یک مقام ناشناس ایرانی مدعی شده بود که تهران با کاهش سانتریفیوژهای خود به 7000 دستگاه موافق کرده است. موضوعی که حتی جین ساکی،سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز با رد آن آورده بود: این واضح است که ما به توافقی دست پیدا نکرده ایم؛ اگر غیر این بود، شما متوجه می شدید.
مبارزه با داعش در ازای توافق با 1+5
در این فضاسازی ها به پروسه رویارویی ایران و آمریکا در مبارزه با داعش نیز پرداخته شده بود. آنچنانکه خبرگزاری رویترز به نقل از «یک مقام بلندپایه ایرانی» مدعی شده بود: ایران آماده همکاری با آمریکا و متحدین این کشور برای مقابله با گروه تروریستی داعش است؛ اما در مقابل، خواستار انعطاف بیشتر غرب در مذاکرات هسته‌ای است.
این خبرگزاری در مطلب خود نوشته بود: این پیشنهاد، نه در جریان مذاکرات هسته‌ای نیویورک، بلکه پیش از آن و در مکان دیگری به طرف آمریکایی داده شده است. هرچند که این بار نیز وزارت خارجه با رد اخباری از این دست انتشار آن را با هدف تحت تأثیر قرار دادن فضای مذاکرات دانسته بود.
انتقال اتصالات هسته ای به روسیه
جریان سازی پیرامون اتصالات سانتریفیوژهای ایرانی نیز خبری بود که رویترز با پردازش آن مدعی شد که براساس توافق ایران و آمریکا قرار است در ازای برخورداری ایران از تمامی سانترفیوژهایش، قطعات متصل کننده آنها به خارج از کشور منتقل شود؛ مرضیه افخم،سخنگوی وزارت امورخارجه از جمله مقامات ایرانی بود که با موضع گیری نسبت به این خبر خاطرنشان کرد: تاکنون طرحی در مورد اتصالات سانتریفیوژها که مورد پذیرش همه طرفها باشد، مورد موافقت واقع نشده است.
چند روز پیش از آن خبرگزاری آسوشیتدپرس این بار نه از جانب مقامات ایرانی بلکه از سوی آمریکاییها از پیشنهاد جدید واشنگتن به تهران خبر داده و آورده بود که بر اساس پیشنهاد جدید آمریکا، ایران می تواند سانتریفیوژهای بیشتری داشته باشد، اما باید تغذیه اورانیوم میان آنها قطع شود.
این خبر دستمایه روزنامه نیویورک تایمز در نگارش گزارش دیگری شد؛ مبنی بر اینکه واشنگتن در نظر دارد برنامه جدیدی بر روی میز مذاکره قرار دهد که بر قطع اتصال میان سانتریفیوژها متمرکز است.
البته خبر این روزنامه آمریکایی براساس اظهارات وندی شرمن، مذاکره کننده ارشد واشنگتن تنظیم شده بود که گفته بود: ما باید مطمئن شویم که هر تلاش ایران برای شکستن تعهدات از سوی تهران کاملا قابل مشاهده است. نیویورک تایمز در گزارش خود به خبر رویترز نیز اشاره کرده و مدعی شده بود این پیشنهاد جدید باعث اصلاح خواسته ها می شود که بر همین اساس ایران تعداد سانتریفیوژهای خود را از 19 هزار به 1500 کاهش می دهد.
لغو تحریم ها در پروسه ای 10 ساله
ادعای پذیرش پروسه 10 ساله در روند لغو تحریم های ایران نیز بحثی بود که همزمان با برگزاری مذاکرات فشرده ایران و 1+5 در وین از سوی برخی از رسانه های غربی منتشر شد. براساس این خبر ایران در ازای چشم پوشی از تمامی برنامه های هسته ای خود می تواند در روندی 10ساله شاهد توقف تمامی تحریم های خود شود. رسانه های آمریکایی که اظهارات عراقچی را منبع گزارش های خود عنوان کرده بودند، نوشتند: این پیشنهاد ایران در اختیار تمامی طرف های مذاکره کننده پرونده هسته ای تهران قرار گرفته است. امری که شخص مذاکره کننده ارشد هسته ای ایران در واکنش به آن خاطرنشان کرده بود: هر گونه احتمال در مورد زمان اجرای گام نهایی توافق هسته ای را رد می کنم و آن را موضوعی می دانم که بر پایه اغراض خاص سیاسی مطرح می شود.
فضاسازی ها علیه اراک
البته رسانه های روسی نیز از خوان پرنعمت شایعات پرونده هسته ای ایران بی نصیب نبوده اند! آنچنانکه خبرگزاری ایتارتاس در گزارشی با استتناد به نگرانی های اعضای گروه 1+5 نسبت به فعالیت های هسته ای ایران در راکتور آب سنگین اراک آورده بود که ایران با تغییر کار بری این راکتور موافقت کرده است. موضوعی که سرگئی ریابکوف، مذاکره کننده ارشد روس با رد آن تاکید کره بود که توافقی در مورد راکتور آب سنگین اراک حاصل نشده است.
جریان سازی های رسانه ای علیه برنامه هسته ای ایران البته محدود به امروز و دیروز نیست. اگر امروز نحوه پردازش فعالیت های هسته ای در اراک و فردو موضوع گزارش های روزنامه ها و خبرگزاری های غربی و شرقی است، دیروز ادعای دخالت ایران در امور کشورهای منطقه و یا روند تضییع حقوق بشر منبع نگارش گزارش هایی بود که عموما با هدف به تخطئه کشاندن منافع تهران نوشته شده بود. امری که قطعا پس از این نیز ادامه خواهد داشت.
