چشم انداز بورس در سایه مذاکرات هسته‌ای
به گزارش اقتصادنیوز، نقش مهم و تأثیرگذار بازارهای سرمایه در رشد و توسعه کشورهای توسعه‌یافته و درحال توسعه، انکارناپذیر است. مطالعات تجربی نشان می‌دهد، هرچه درجه توسعه‌یافتگی کشوری بالاتر باشد، انسجام بازارهای پولی و مالی در آن بیشتر و بازارهای سرمایه دارای عمق و گستردگی بیشتری هستند. هرچه اقتصادی بتواند در منابع تأمین مالی بخش‌های مختلف تنوع بیشتری ایجاد نماید، دارای ثبات بیشتری بوده و تأثیرگذاری شوک‌های اقتصادی- سیاسی بر متغیرهای کلان آن کمتر می‌شود. بورس به‌عنوان یکی از منابع تأمین مالی طرح‌ها و بنگاه‌های غالباً کوچک می‌تواند نقش بسیار بزرگی در تأمین مالی کشورهای درحال توسعه ایفا کند.
بورس، یکی از انواع بازار سرمایه است كه در آن انواع دارايي مورد خريد و فروش قرار مي‌گيرد. این بازار با بازارهای سنتی نظیر بازار طلا، خودرو، مسکن و... تفاوتهای عمده‌ای دارد. شايد بتوان رسمی بودن، شفافيت و برخورداري از پشتوانه محكم قانونـي را مهمترين تفاوت‌هاي بورس با بازارهای سنتـی دانست.
اهمیت دو چندان بازار سهام از آنجا نشأت می‌گیرد که یک رابطه دوسویه بین فضای اقتصادی کشور و بورس وجود دارد. یعنی از یک‌سو روند متغیرهایی همچون تورم، رشد اقتصادی و مولفه‌های سیاستی بر بورس موثر است و از سوی دیگر بورس می‌تواند در ثبات اقتصادی کشور موثر باشد. ورود به فعالیت‌های سفته‌بازی مثل خرید ارز، مسکن و طلا، باعث خروج پول از چرخه تولید می‌شود و این به معنی کاهش اشتغال، تشدید بیکاری و تورم است. بورس می‌تواند با جمع آوری پس‌اندازهای ریز و درشت، اقدام به تامین مالی شرکتهای بزرگ و کوچک می‌کند.
همچنین بورس با جذب منابع مالی سرگردان می‌تواند بر ثبات اقتصادی و شفافیت اقتصاد بیفزاید؛ یعنی در یک اقتصاد پویا، بازار سرمایه و متغیرهای اقتصادی در تعامل سازنده با یکدیگر حرکت خواهند کرد. از این رو تحلیل و پیش‌بینی این بازار برای فعالان اقتصادی و سیاستگذاران اهمیتی ویژه دارد. البته تا زمانی که بورس جذابیت لازم را پیدا نکند و در رقابت با سایر بازارهای موازی نتواند بازدهی مناسب با ریسک کمتر را برای سهامدارانش فراهم کند، نمی‌تواند به ایفای نقش بپردازد.
رشد سالانه حدودا 30 درصد شاخص کل بورس به معنای مساوی بودن بازدهی آن با نرخ موثر سپرده‌های بانکی است. ریسک پایین‌تر بازار پول، استرس کمتر و نداشتن هزینه کارمزد به این معناست که درصورتی که برآورد ما از رشد سالانه شاخص در حدود 30 درصد یا کمتر باشد، انتخاب بازار پول معقول‌تر خواهد بود.
بورس ایران به رغم پیشرفت‌هایی که به لحاظ کیفی و کمّی از بدو تاسیس داشته، هنوز نتوانسته است جایگاه اصلی خود را در اقتصاد ایران کسب کند. سهم اندک ارزش بازار سرمایه از تولید ناخالص داخلی و عدم اقبال عمومی به ورود به این بازار نشان از نقش کمرنگ بورس ایران دارد. از جمله عوامل اثرگذار بر عدم توسعه بازار سهام، می‌توان به عدم توسعه ابزارهای مالی، نبود زیرساخت های مخابراتی لازم در تمام نقاط کشور و عدم دسترسی افراد در تمام مکانها و زمان‌ها به اطلاعات بازار، تعداد کم دفاتر کارگزاری و تالارهای بورس و بعضاً نبود اين دفاتر در شهرستان‌ها، عدم شفافیت بازارها، اشاره کرد. در این بین می‌توان با واگذاری سهام شرکتهای دولتی سودآور، آزادسازی سهام عدالت، ثبات نرخ ارز، کاهش دخالت ناکارای دولت در امر قیمت‌گذاری، جذب سهامداران خارجی بر جذابیت و نفوذ هر چه بیشتر این بازار افزود.
تجربه نشان می‌دهد تصمیمات و قوانین اقتصادی و غیراقتصادی و وقایع سیاسی- اجتماعی، بسیار سریع بر بورس اثر می‌گذارند. همانطور که در نمودارهای زیر مشاهده می‌شود، سیر تاریخی بورس نشان از متاثر بودن این بازار از شرایط اقتصادی، اجتماعی و تصمیمات سیاسی دولتمردان بوده است.
در حال حاضر عموم نیروهای بازار با وضعیت مذاکرات هسته‌ای و سیاست‌های دولت در ارتباط است. عموم سیاست‌های اقتصادی دولت نیز درنهایت متاثر از وضعیت درآمدهای آن است که وابستگی بالایی به نفت دارد. به این ترتیب پارامتر اصلی در چینش نیروها، وضعیت مذاکرات است. هر چند نیروهای دیگری نظیر، وضعیت کسب و کار، میزان جذابیت بازارهای رقیب، روند تغییرات تورم در سال آینده نیز اثرگذار خواهند بود.
براین اساس واحد مطالعات بازار دنیای اقتصاد تلاش کرده است تا با دیدی جدید و با استفاده از به‌روزترین روش‌های علم اقتصادسنجی و همچنین از طریق نظرسنجی از کارشناسان و تحلیل‌گران بازار سهام، بازار تقریبا غیرقابل پیش‌بینی سهام را پیش‌بینی کند .این پیش‌بینی‌ها با استفاده از مدل های شبکه عصبی و ترکیب آن با منطق فازی صورت گرفته است که تاکنون کمتر در ایران صورت گرفته است.
