سرانجام «پترول» چه می شود؟ 

گروه پتروشیمی سرمایه گذاری ایرانیان از زیرمجموعه های هلدینگ خلیج فارس است که در سال 90 در بازار فرابورس پذیرفته شد. ارزش کل دارایی های شرکت اصلی بالغ بر 3100 میلیارد تومان است و جمع حقوق صاحبان سهام آن حدود 2600 میلیارد تومان بر اساس آخرین ترازنامه بوده است.

در واقع می توان گفت این شرکت نیز مانند اکثر شرکت های گروه پتروشیمی، نسبت بدهی زیر 0.5 دارد.عمده فعالیت پترول، سرمایه گذاری در شرکتهای پتروشیمی است و شرکت اصلی، فعالیت تولیدی ندارد. بر اساس آخرین صورت وضعیت پرتفوی اعلامی در فروردین ماه 94، مالکیت حدود 5 درصدی پتروشیمی پردیس، 5 درصدی پتروشیمی جم، 21 درصدی پتروشیمی کرمانشاه، 3 درصدی پتروشیمی زاگرس و 3 درصدی بانک گردشگری را در بین شرکتهای بورسی در اختیار دارد.

نکته جالب توجه اینکه، از محل این پرتفوی فقط بابت پتروشیمی جم و کرمانشاه مازاد ارزش قابل توجه دارد و مابقی سهام خریداری شده، ارزش بازاری مساوی یا کمتر از بهای تمام شده دارند.عمده سرمایه گذاری شرکت (حدود 60 درصد) در پرتفوی غیربورسی آن است. در واقع یکی از اهداف تشکیل گروه، متمرکز کردن طرح های در حال توسعه و تسریع در پیشرفت آن ها اعلام شده است. با توجه به اینکه برای سهامداران بالقوه این نماد، طرح های توسعه پرتفوی غیربورسی حائز اهمیت است، در ادامه به بررسی این طرح ها خواهیم پرداخت.

در جدول زیر وضعیت پرتفوی غیربورسی شرکت آورده شده است:









پتروشیمی ایلام در سال 82 تاسیس شده است که شامل دو فاز اتیلن و پلی اتیلن است. فاز دوم با استفاده از خوراک دریافتی از خط لوله اتیلن غرب از آذر ماه 92 شروع به تولید کرده است اما فاز دوم حدود 63 درصد پیشرفت داشته و قرار است در سال 95 به بهره برداری برسد. اگر بخواهیم مقایسه ای انجام دهیم، پتروشیمی ایلام مشابه پتروشیمی امیر کبیر است و با توجه به وضعیت سودآوری امیر کبیر و در نظر گرفتن زمان باقیمانده تا راه اندازی طرح، ارزش مالکیت پترول در این شرکت را 880 میلیارد تومان برآورد می کنیم که مازادی معادل 270 میلیارد تومان را برای پترول بوجود می آورد.

کود شیمیایی اوره لردگان در سال 87 تاسیس و در سال 90 در بازار پایه فرابورس پذیرفته شده است. این طرح به منظور تولید یک میلیون تن اوره در سال با استفاده از خوراک گاز طبیعی در سال 95 به بهره برداری خواهد رسید اما با توجه به پیشرفت 32 درصدی، بعید به نظر می رسد که در زمان اعلام شده شروع به تولید نماید.پتروشیمی گچساران گاز دریافتی از پالایشگاه بید بلند 2 را به اتیلن تبدیل خواهد کرد و اتیلن تولیدی در پتروشیمی گچساران به عنوان خوراک به 4 شرکت پتروشیمی بروجن، دهدشت، ممسنی و کازرون ارسال خواهد شد. اما پالایشگاه گاز بیدبلند 2 برای تکمیل به 3 میلیارد دلار سرمایه گذاری ارزی نیاز دارد که در حال حاضر نیز طرح پیشرفت خاصی نداشته است. بنابراین علی رغم پیشرفت حدود 35 درصدی پتروشیمی گچساران، با توجه به اینکه راه اندازی این طرح به تکمیل پالایشگاه گاز بیدبلند 2 وابسته است احتمالاً تکمیل پتروشیمی گچساران در آینده نزدیک نخواهد بود.

شرکت های پتروشیمی ممسنی، بروجن، دهدشت و کازرون که برخی از آن ها پذیره نویسی عمومی نیز شده اند، همان 4 شرکت پتروشیمی است که قرار است خوراک خود را از پتروشیمی گچساران دریافت کنند. هر یک از چهار پتروشیمی مذکور ظرفیت 300 هزار تنی در سال برای تبدیل اتیلن به پلی اتیلن دارند. هدف اصلی از شروع به ساخت این پروژه ها، کمک به توسعه مناطق محروم بوده است و به همین دلیل نیز سرمایه گذاران چندان تمایلی به تسریع فعالیت های عملیاتی آن ها ندارند.

شرکت پتروشیمی ارومیه و شیمیایی صدف عسلویه نیز از دیگر شرکت های زیرمجموعه گروه است که در قیاس با سایر شرکت ها گروه ظرفیت کمی دارند.شرکت مدبران اقتصاد که مالکیت 100 درصدی آن در اختیار پترول است، وظیفه مدیریت سهام شرکت های گروه را در افت و خیز بازار سهام به عهده دارد. جمع حقوق صاحبان سهام آن با در نظر گرفتن تقسیم سود مجمع، حدود 100 میلیارد تومان است. با توجه به اینکه این شرکت درصدی از سهام پتروشیمی شیراز و جم را در اختیار دارد با در نظر گرفتن ارزش روز برای آن ها، ارزش خالص دارائیهای مدبران اقتصاد حدود172 میلیارد تومان بدست می آید.

با توجه به مطالب طرح شده، در محاسبه NAV پترول، مازاد ارزشی برای شرکت هایی که در مرحله قبل از بهره برداری قرار دارند، در نظر نمی گیریم. در کل با در نظر گرفتن مفروضات پیش گفته به NAV هر سهم 159 تومانی برای هر سهم می-رسیم که در محدوده قیمت سهم قرار دارد.

در نهایت می توان گفت که عمده سرمایه گذاری پترول در پرتفوی غیربورسی و شرکت هایی بوده که هنوز به بهره برداری نرسیده است و ابهام در زمان بهره برداری این طرح ها، ریسک مهمی برای قیمت سهام شرکت محسوب می شود. هر چند قیمت سهم شرکت در 6 ماهه گذشته افت 35 درصدی را تجربه کرده است. نکته دیگر اینکه تکمیل طرح های مورد اشاره رابطه مستقیمی با وضعیت اقتصادی کشور و تحریم ها دارد کما اینکه در گزارش های مربوط به فرآیند طرح ها، تحریم ها و نبود نقدینگی مهمترین عامل عقب ماندگی پروژه ها از زمانبندی پیش بینی، اعلام شده است.

*مدیر سبدگردانی کارگزاری مشاوران سهام