دانستن رکود و رکود-تورمی در اقتصاد به زبان ساده / نگاه تازه به اقتصاد کلان با تاکید بر دوگانه هایک/کینز
عنوان: اقتصاد چگونه کار میکند
نویسنده: راجر فارمر
مترجم: محمدرضا فرهادی پور
انتشارات: دنیای اقتصاد
چاپ سوم، قیمت:12000 تومان
راجر فارمر در مقدمه، کتابش را اینگونه توضیح میدهد: اقتصاد کلان با اشتغال، تورم و نرخهای بهره سروکار دارد. اشتغال، تورم و نرخهای بهره چگونه با هم مرتبط میشوند و تحت تأثیر سیاستهای پولی و مالی دولت قرار میگیرند؟ کتاب «اقتصاد چگونه کار میکند» توضیحی شمرده و موشکافانه در خصوص اقتصاد کلان با هدف کمک به خواننده عادی فراهم میکند که تخصصی در حوزه اقتصاد ندارد. «من تفاوت میان دو رویکرد مهم اقتصاد کلان یعنی کلاسیک و کینزی را توضیح و نشان میدهم آنها چگونه بحث سیاستگذاری را که به دنبال بحران مالی جهانی اخیر داغ شد تحت تأثیر قرار دادند. منظورم همان بحرانی است که در 2007 با سقوط نورترن راک در انگلیس شروع و با سقوط لمن برادرز در ایالات متحده در پاییز 2008 به فاجعهای جهانی تبدیل شد.»
اما این همه ماجرای کتاب نیست. این کتاب چیزی بیش از توضیح ایدههای رایج فراهم میکند. این کتاب برخی ایدههای جدید را معرفی میکند و توضیح میدهد که چگونه به فراسوی اقتصاد کلاسیک و کینزی قدم میگذارد. «من رویکردی تازه برای ممانعت از پیدایش بحرانهای مالی آتی ارائه و راه حلهای سیاستگذاری عملی را بر اساس بنیادی کاملاً علمی پیشنهاد میکنم. جزئیات فنی و ریاضی این بحث را در جای دیگری توضیح دادهام. این کتاب برای شماست -خواننده عادی- که میخواهید از همه چیز سر در بیاورید.»
چرا اختلافات زیادی میان روزنامه نگاران، سیاستمداران و اقتصاددانان دانشگاهی درباره علل رکودها وجود دارد؟ چه چیزی در 2008 در مسیر اشتباه حرکت کرد و چگونه میتوانیم آن را تصحیح کنیم؟ کینز که بود و چرا ایدههایش امروزه اهمیت دارد؟ نقش سیستم فدرال رزرو و بانک مرکزی انگلیس و بانک مرکزی اروپا در اقتصاد چیست و آنها چگونه زندگی شما را تحت تأثیر قرار میدهند؟ آیا برای دولتهای سراسر جهان قابل توجیه است که صدها میلیارد از دلارها و پوندها و یوروهای مالیات دهندگانی را هزینه کنند که مالک آنها نیستند؟ در این کتاب، فارمر به تمامی این پرسشها با ارائه مثالهایی پاسخ میدهد. به منظور درک بهتر بحران مالی 2008، این کتاب کمک میکند تا بفهمیم هواخواهان اصلی دو رویکرد کلاسیک و کینزی اقتصاد کلان در خصوص بحران مالی چگونه میاندیشند و بینشهای خود را چگونه مطرح میکنند.
او در این کتاب نوشته است: تاریخ قرن بیستم تاریخ مشاجره عقاید اقتصاددانان کلاسیک و کینزی است که این مشاجره تا به امروز نیز ادامه یافته است. به طور کلی میتوان گفت دو حادثه دگرگون ساز اتفاق افتاده که هر یک از آنها منجر به انقلابی در اندیشه اقتصادی شده است: یکی رکود بزرگ دهه 1930 و دیگر رکود تورمی دهه 1970.
قبل از 1930، اغلب اقتصاددانان کلاسیک بودند. در فاصله 1930 تا 1970، اندیشه کینزی برکشید و از 1970 تا به امروز، اندیشه کلاسیک با مجموعه جدیدی از ایدهها تحت عنوان «انقلاب انتظارات عقلایی» بر سر زبانها بوده است. با بحران مالی 2008، ما وارد سومین نقطه عطفی شدهایم که نیازمند رویکردی جدید است. در این کتاب با ترکیب بهترین ایدههای انقلاب انتظارات عقلایی و مهمترین بینشهای کینزی نشان میدهم که باید از این نقطه به کجا عزیمت کنیم.
در واقع این کتاب پیشنهاد سیاستیِ مهمیِ از جانب متفکری برجسته است. فارمر سنتهای هایک و کینز را برای ارائه راهی جدید برای تثبیت اقتصاد و تحکیم اعتماد جامعه در خصوص چشماندازهای آینده بهطور متوازن بهکار میگیرد. سایمون جانسون، استاد کارآفرینی مدرسه مدیریت اسلون امآیتی و اقتصاددان ارشد پیشین صندوق بینالمللی پول در باره این کتاب میگوید: «راجر فارمر، ما را به اصول اولیه ارجاع میدهد و استدلالی واضح و موجز را به زبانی ارائه میکند که پیگیری آن آسان است. هیچ سیاستگذاری اشتیاق چندانی برای پذیرش رویکرد فارمر ندارد؛ همین اتفاق در دهه 1930 برای کینز هم افتاد. بیایید امیدوار باشیم که ما نیازی نداریم رکود بزرگ دیگری را تجربه کنیم تا رهبران اقتصادی ما پس از وقوع رکود بهطور جدی اقدام به بازنگری همهچیز کنند.»