تب‌وتاب ادامه‌دار بازار پول
به گزارش اقتصادنیوز، اصلاحیه قانون مالیات‌های مستقیم که اجازه دسترسی سازمان مالیاتی به اطلاعات حساب‌های بانکی را مطرح کرده و بحث‌های فراوانی را برانگیخته است. اما گذشته از این موضوع، سوژه‌های پولی در این هفته نیز همچنان به‌عنوان «مساله» در مطبوعات اقتصادی مطرح بودند.
از جمله روزنامه «ایران» در گزارشی با تیتر «بازار داغ وام‌های یک‌روزه» به بررسی نقش شرکت‌های به‌اصطلاح «کارچاق‌کن» در بازار پول ایران پرداخت و نوشت: «اغلب بانک‌ها ترجیح می‌دهند به جای تقبل دردسرهای پرداخت وام‌های خرد، سود انتظاری خود را با پرداخت چند فقره وام کلان به دست آورند. این درحالی است که هرچه به سختگیری بانک‌ها برای پرداخت وام افزوده می‌شود، جولان شرکت‌های خصوصی که هیچ‌گونه نظارتی روی آنها نیست، بیشتر می‌شود.»
به نوشته روزنامه دولت، «برهمین اساس هرروز بر تعداد شرکت‌های خصوصی که اقدام به پرداخت وام می‌کنند اضافه می‌شود و انواع و اقسام شرکت‌هایی که سود را در فعالیت‌های بانکی و پرداخت وام دیده‌اند، طی سال‌های اخیر شکل گرفته‌اند. به طوری که تعدادی از شرکت‌ها به عنوان کارچاق کن فعالیت می‌کنند و از طریق سند ملکی یا خودرو و با استفاده از روابط برای متقاضیان وام دریافت می‌کنند و برخی از شرکت‌ها نیز خود رأساً به جای بانک نشسته‌اند و با دریافت سودهای بالا اقدام به پرداخت وام می‌کنند.»
گزارش‌نویس «ایران» سپس از تماس خود با یکی از شرکت‌هایی که برای «پرداخت وام به بازنشستگان و کارمندان دولت با چک» آگهی چاپ می‌کنند، گزارش می‌دهد: «اشغال بودن طولانی خط‌های تلفنی که در آگهی این شرکت درج شده نشان می‌دهد تعداد متقاضیان یا حداقل کنجکاوان این نوع وام خیلی زیاد است. سرانجام خانمی پاسخ تماس‌های مکرر ما را می‌دهد، اما از آنجا که تعداد زنگ‌های تلفن زیاد است تنها به گفتن چند جمله کوتاه بسنده می‌کند. بدین ترتیب پس از چند بار تماس از جزئیات و شرایط دریافت این وام مطلع می‌شویم. براساس گفته‌های منشی این شرکت تنها کارکنان رسمی دولت که دارای دسته‌چک باشند می‌توانند از این وام استفاده کنند. همچنین 5 برابر خالص دریافتی هر کارمند شاغل و بازنشسته وام پرداخت می‌شود. یعنی در صورتی که فردی ماهانه یک میلیون تومان حقوق دریافت می‌کند، می‌تواند 5 میلیون تومان وام دریافت کند.»
به نوشته این روزنامه «شرایط و مدارکی که برای دریافت این وام باید ارائه کرد نیز جای سؤال بسیاری دارد، چرا که تنها با ارائه چک(هرفقره چک به ازای دو قسط) و حکم کارگزینی کار تمام می‌شود و پس از امضای قرارداد در همان محل وام به متقاضی پرداخت می‌شود. اما سؤالی که در اینجا مطرح می‌شود این است که این شرکت خصوصی که به گفته منشی یک سرمایه‌گذار خصوصی است، چگونه از این محل سود دریافت می‌کند. وقتی از منشی درباره نرخ سود این وام سؤال می‌کنیم، نرخ سود را ماهانه 2.5 درصد اعلام می‌کند که پس از اصرارهای فراوان سود سالانه را 30 درصد اعلام می‌کند. یعنی نرخ سودی که از شبکه بانکی بالاتر است. درواقع کمتر کسب‌وکاری در کشور وجود دارد که سالانه 30 درصد سود خالص داشته باشد.»
گزارش روزنامه «ایران» این‌گونه ادامه می‌یابد: «براساس قوانین و مقررات هر شرکت و مؤسسه‌ای که در زمینه بازار پول و پرداخت تسهیلات فعالیت کند باید تحت نظارت بانک مرکزی باشد، این درحالی است که این گونه شرکت‌ها به دور از هرگونه نظارتی به فعالیت می‌پردازند. به نظر می‌رسد پس از شکل‌گیری مؤسسات مالی و اعتباری غیرمجاز که دردسرهای بسیاری برای نظام بانکی و اقتصاد ملی ایجاد کرده‌اند، اکنون نوبت به شرکت‌های مشاوره بانکی و مؤسسات خصوصی پرداخت‌کننده وام رسیده است که البته این نوع سوم هم بدون هیچ مجوزی اقدام به فعالیت می‌کنند. ولی‌الله سیف، رئیس کل بانک مرکزی البته بارها به مردم هشدار داده است فعالیت شرکت‌های مشاوره وام بانکی به هیچ عنوان مورد تأیید بانک مرکزی نیست و مردم نباید فریب این شرکت‌ها را بخورند، اما با وجود این کماکان شرکت‌های مشاوره وام بانکی به فعالیت خود می‌پردازند و براحتی در روزنامه‌های کثیرالانتشار و سطح شهر تبلیغ می‌کنند.»
مسابقه دوباره بر سر سود بانکی
چهار ماه پس از کاهش رسمی نرخ سود بانکی توسط شورای پول و اعتبار، موضوع نرخ سود بانکی هم در این هفته همچنان مورد توجه رسانه‌ها بود. روزنامه «همشهری» در این باره گزارشی با تیتر «سود بانکی دوباره وارد رقابت شد» نوشت. بر اساس گزارش این روزنامه، «مصوبه اردیبهشت شورای پول و اعتبار درباره تعیین نرخ سود بانکی عملا بلاموضوع شده و بانک‌ها نرخ سودهای متفاوتی را درباره سپرده‌ها و تسهیلات بانکی اعمال می‌کنند تا جایی که عبدالناصر همتی، رئیس شورای هماهنگی بانک‌های بزرگ دولتی و خصوصی اعلام کرد در حال حاضر برخی بانک‌ها به‌خاطر عدم‌رعایت مصوبه شورای پول و اعتبار درباره نرخ سود توانسته‌اند تا 30 درصد جذب سپرده خود را رشد بدهند.»
روزنامه وابسته به شهرداری تهران به مصوبه اردیبهشت ماه شورای پول و اعتبار اشاره و اضافه کرد: «شوراي پول و اعتبار در جلسه 8 ارديبهشت‌ماه خود مصوب كرد نرخ سود بانكي براي سپرده‌هاي يكساله حداكثر 20 درصد و نرخ سود تسهيلات هم 24 درصد باشد. اين مصوبه در شرايطي به‌دست آمد كه شوراي پول و اعتبار دست بانك‌ها را براي رقابت در جذب سپرده‌هاي زير يك‌سال باز گذاشت. بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه اكثر بانك‌ها نرخ سود نزديك به 20 درصد را براي سپرده‌هاي كمتر از يك‌سال و حتي سپرده‌هاي روزشمار پرداخت مي‌كنند. البته از آن طرف هم وام بانكي با نرخ 24 درصد عملا در دسترس نيست و بانك‌ها با روش‌هاي مختلف سود بانكي تا 30 درصد را هم محاسبه مي‌كنند. بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه اكثر بانك‌ها با فرمول‌هاي جديد نرخ سود بالاتر از 20درصد را هم پرداخت مي‌كنند و در عمل مصوبه ارديبهشت‌ماه شوراي پول و اعتبار آسيب جدي ديده است. تمام اين اتفاقات در شرايطي رخ داده كه برخي كارشناسان معتقدند بايد اصل رقابت را در بازار پول و سرمايه پذيرفت و دست بانك‌ها براي رقابت در پرداخت سود بيشتر به سپرده‌ها و دريافت سود كمتر از وام بانكي را باز گذاشت.»
رونمایی از ایران‌چک جدید
روز گذشته و همزمان با روز میلاد امام رضا (ع)، بانک مرکزی در مراسمی با حضور رئیس‌جمهور از ایران‌چک و سکه‌های جدیدی که به طرح‌هایی از حرم ایشان مزین شده است، رونمایی کرد. حسن روحانی در دفتر یادبود این مراسم نوشت: «تقارن میلاد مسعود حضرت علی بن موسی الرضا (ع) با هفته دولت و انتشار ایران‌چک جدید موجب رحمت و برکت برای کشور است، ان‌شاء الله».
ایران‌چک 500 هزار ریالی نسل جدید که دارای امنیت و کارایی بیشتر برای مبادله نقد در جامعه است، به رنگ آبی و مزین به طرح گنبد و گلدسته حرم امام رضا(ع) در رو و تصویر سقاخانه در پشت آن است. همچنین بر روی سکه رایج 5 هزار ریالی نیز نقش طرح گنبد و گلدسته حرم حضرت امام رضا(ع) نقش بسته و آلیاژ این سکه از مس، نیکل و آلومینیوم است. در این مراسم از سکه‌های طلای یادبود میلاد حضرت امام رضا(ع) نیز رونمایی شد. مدال‌های یادشده در قطع 2.5، 5 و 10 بهار است که از سوی سازمان تولید، اسکناس و مسکوت بانک مرکزی ضرب شده است.
