خط قرمز تورمی: یک‌درصد در ماه/ کاهش نرخ ذخیره قانونی و سود بانکی برای مقابله با رکود
به گزارش اقتصادنیوز، رئیس‌جمهور سه‌شنبه شب با حضور در یک برنامه زنده تلویزیونی، ضمن تشریح کارنامه اقتصادی دولت در دو سال گذشته، برنامه‌های جدید دولت یازدهم برای ایجاد رونق اقتصادی را توضیح داد.
حسن روحانی در ابتدای این گفت‌وگوی تلویزیونی با اشاره به حادثه منا اظهار کرد: امسال مردم ما پیش از ماه محرم دلشان پر از غم و اندوه شد و تاکنون اجساد مطهر حدود 400 نفر از حاجیان عزیز ما به میهن بازگشته است.
وی با بیان اینکه امیدواریم باقی اجساد شناسایی شود و اگر مساله دیگری هست برای مردم روشن شود، افزود: باید از همه کسانی که برای تخفیف آلام مردم تلاش کردند، از بعثه مقام معظم رهبری گرفته تا سازمان حج و زیارت و وزارتخانه‌ها و دست اندرکاران تشکر کنم. البته هنوز بخش دیگری از کار باقی مانده و به خصوص باید علل این حادثه دردناک برای جهان اسلام شناسایی شود و امیدواریم دیگر چنین حوادثی تکرار نشود.
رییس جمهور در ادامه به توافق هسته ای اشاره کرد و از ایستادگی ملت ایران و همراهی دستگاه ها و مجلس در تصویب روند اجرایی «برجام» تشکر کرد.
وی ادامه داد: علی القاعده چیزی که درباره طرح برجام باقی مانده اظهار نظر شورای نگهبان است و بعد از آن کاری که دولت باید انجام دهد و اقداماتی که در حال انجام است.
سیاست کاهش تورم ادامه می‌یابد
روحانی در ادامه با تشریح کارنامه اقتصادی دولت تاکید کرد که روند کاهشی تورم ادامه خواهد یافت و گفت: این روند ادامه دارد و مسیر ثابت دولت خواهد بود؛ این مسیر را علیرغم مشکلات دنبال می کنیم.
وی اضافه کرد: در شهریور تورم نقطه به نقطه کاهش داشت و در حدود 11.7 درصد بود و احتمال دارد تا پایان سال یک رقمی شود و در کل هم تورم ما رو به کاهش خواهد بود.
رئیس‌جمهور به رکود اشاره کرد: ما در زمینه رکود کاری کردیم که در 93 از آن خارج شدیم. سال 92 رشد اقتصادی ما منهای 1.9 درصد بود، اما در سال 93 پیش بینی ها این بود که مسیر خروج از رکود است و آمارها هم این را نشان می داد و در سال 93 رشد 3 درصدی را داشته ایم.
روحانی ادامه داد: این رویکرد دولت نشان داده کاهش تورم، رشد اقتصادی، ثبات بازار و تقریبا همه شاخص های اقتصاد کلان را کنترل کرده است.
وی در پاسخ به سوالی درباره بازگشت به رکود و کاهش تولید در کشور، گفت: مسیری که در حال طی بودیم، با دو مسئله در تابستان سال 93 مواجه شد که البته آثار آن بیشتر در اواخر سال 93 و اوایل سال 94 ظاهر شد.
رئیس‌جمهور توضیح داد: اولین مشکل این بود که قیمت نفت پایین آمد که البته این پایین آمدن از نظر ما طبیعی نبود، بلکه حساب شده بود.
وی گفت: مشکل دوم این بود که انتظار مردم در مسئله توافق هسته‌ای طولانی شد. وقتی مردم احساس می‌کنند که آینده بهتری پیش روی آنهاست و شرایط بهتر می‌شود، گاهی تأثیر منفی در اقتصاد می‌گذارد.
روحانی افزود: صبر و انتظار هم روی خرید مردم و هم روی تولید تأثیر منفی می‌گذارد. طولانی‌شدن مذاکرات هسته‌ای و روندهای بعدی یکی از مشکلات ما بود.
وضعیت اقتصادی بهتر در سال آینده
روحانی در پاسخ به این سوال که زمانی گفتید از رکود عبور کردیم، آیا الان حرف دیگری می زنید یا شرایط دیگری پیش آمده است؟ گفت: رکود و رونق چارچوبی دارد. وقتی در کشور یک سه ماهه رشد اقتصادی داشتیم و سه ماهه دوم هم رشد اقتصادی داشتیم می شود رونق.
وی ادامه داد: مسیر رشد اقتصادی ما ادامه خواهد داشت، اما ممکن است در یک فصل مشکلی باشد. ممکن است در سه ماهه اول سال 94 پیش بینی این باشد که رشد اقتصادی ما کمتر از قبل است و سه ماهه دوم هم ممکن است این طور باشد ولی در 6 ماهه دوم می خواهیم وضع را تغییر دهیم که در پایان سال رشد مناسب داشته باشیم.
روحانی افزود: البته سال آینده وضع بهتری خواهیم داشت؛ هم به خاطر این که فروش نفت ما محدودیت ندارد، هم به خاطر این که تحریم های بانکی و پولی کاملا برداشته می شود و هم به دلیل این همه هجومی که الان در دنیا به سمت ایران شروع شده است و هر روز 10 یا 20 شرکت به سمت ایران آمده اند.
رئیس جمهور گفت: پیام من به ملت ایران امشب این خواهد بود باید همه برای یک جهش تولید و رشد اقتصادی و شکوفایی اقتصادی آماده شویم.
روی انضباط مالی و پولی بسیار حساسم
وی در پاسخ به این سوال مبنی بر این که آیا کاهش تورم در سایه سیاست های انقباضی بود که منجر به رکود بیشتر شد؟ گفت: پاسخ روشن است. اگر سیاست های ما سیاست های انقباضی و رکودی بود باید در سال 93 تورم ما کاهش پیدا کند و همزمان اقتصاد رشد منفی داشته باشیم.بنابراین این چنین نبوده است.
رییس دولت یازدهم ادامه داد: اما اینکه ما توانستیم تورم را کاهش دهیم عمدتا به خاطر انضباط مالی و پولی -که خیلی روی آن حساس هستم- بوده است. همه مسئولین بانک مرکزی به خوبی این را می دانند که من با چه حساسیتی این انضباط را دنبال می کنم.
روحانی خاطر نشان کرد: رشد پایه پولی را کاملا مهار کردیم و این عامل اصلی مهار تورم بوده است. البته امید ، تحرک و حضور مردم در اقتصاد هم عامل بسیار مهمی است و بنابراین ما همین روند کاهنده را در مساله تورم ادامه خواهیم داد.
روحانی در پاسخ به این سوال که با توجه به افزایش نقدینگی و پایه پولی در نیمه نخست سال 94 نگران برگشت تورم نیستید؟ گفت: رشد پایه پولی ما زیاد نبوده است. در پایه پولی روند کاملا کنترل شده است و رشد پایه پولی رشد محدودی است و ما این مسیر را ادامه خواهیم داد.
2 مولفه مهم بسته رکودزدای دولت
رییس جمهور گفت: دو مشکل اساسی پیش رو بود که در این ماه‌ها زیاد گزارش می شد، یک مشکل این بود که تولید کننده های ما برای سرمایه در گردش به بانک مراجعه می کنند. بانکها گاهی منابع کافی ندارند که در اختیار بگذارند و گاهی قیمت منابعی که در اختیار می گذارند سود بالایی برای این تسهیلات دارد.
روحانی توضیح داد: ما می خواهیم در این بسته اقدامی کنیم که بانکها برای تسهیلات دستشان بازتر شود، و بانک های منضبط هزینه کمتری برای بخش پولی شان بدهند و بتوانند تسهیلات را به قیمتی ارزان‌تر در اختیار متقاضی قرار دهند.
وی توضیح داد: شما می دانید که همه بانک ها یک ذخیره قانونی باید در بانک مرکزی قرار دهند، این ذخیره قانونی اکنون حدود 13 درصد است، البته حداقل آن 10 درصد است و حداکثر آن می تواند 20 تا 30 درصد باشد.
رییس شورای عالی اقتصاد افزود: ما به بانک مرکزی در این بسته سیاستی اجازه می دهیم، بانک هایی را که خوب کار کردند و انضباط درستی دارند، تشویق کند؛ تشویق از این طریق که این ذخیره قانونی را تا 10 درصد کاهش دهد. این بسیار مهم است برای اینکه دست بانکها را برای تخصیص منابع بیشتر باز می کند.
روحانی ادامه داد: از طرف دیگر، ما تورم را خیلی کاهش دادیم اما سود بانکی پشت سر تورم پایین نیامده است. در حالی که سود بانکی باید از کاهش تورم تبعیت کند و همه جای دنیا اینگونه است. تورم، ما فرض کنیم 15 درصد است اما از آن سو سود تسهیلاتی که بانکها به بخش های تولیدی می دهند، بسیار بالاست. این را باید کاهش دهیم، اگر هزینه بانکها کاهش یابد، آنها می توانند سود تسهیلات را هم پایین بیاورند، این یک قدم برای تولیدکننده ها در این زمینه است.
خط قرمز تورمی: یک درصد در ماه
رییس جمهور گفت: پس از یک سو بانک مرکزی نسبت به این ذخیره قانونی دستش باز شده تا به صورت تشویقی نسبت به برخی بانکها اقدام کند، اما شرط آن، این است که بانک مرکزی هفته به هفته شرایط تورمی کشور را رصد کند، این اجازه مشروط به این است که در طول یک ماه تورم از یک درصد کمتر باشد. می دانید از دی ماه پارسال تاکنون به طور متوسط تورم ماهانه ما 0.5 درصد است. ما اجازه دهیم این 0.5 تا 0.9 بشود، ولی بیشتر نه.
روحانی ادامه داد: این سیاست برای این است که هم پایه پولی افزایش نیابد و هم باعث تورم نشود، یعنی ما نمی خواهیم آن دستاورد را از دست دهیم. در کنار آن بتوانیم با رکود مبارزه کنیم، رونق را تسریع ببخشیم و از آن طرف برخی موسسات و صندوق هایی که امروز انضباط لازم را ندارند بانک مرکزی این اهرم در اختیارش باشد که بتواند انضباط لازم را برقرار کند.
روحانی با بیان اینکه یکی دیگر از اقداماتی که در این بسته سیاست‌های جدید اقتصادی در نظر گرفته شده در خصوص بازار بین بانکی است اظهار داشت: همانطور که اطلاع دارید بانکها از یکدیگر تسهیلات دریافت می‌کنند که نرخ این تسهیلات حدود 29 درصد بوده که با توجه به این بسته سیاست‌های جدید بانک مرکزی را وارد عمل کردیم که این نرخ سود بانکی به 26 درصد رسیده است که تحقق این موضوع برای کاهش نرخ سود تسهیلات بسیار حائز اهمیت است.
سیاست تحریک تقاضا
وی خاطر نشان کرد: از طرف دیگر در شرایط اقتصادی تولید کنندگان ما با انبارهای پر مواجه شدند در حالی که باید کالاهایشان بر اساس تقاضا به فروش برسد که ما باید در این مرحله تقاضا تحریک کرده و شرایط را فراهم کنیم که مشکلات مردم برای خرید این محصولا برطرف شود و به گونه‌ای بین عرضه و تقاضا هماهنگی ایجاد شود.در اینجاست که ما باید تقاضا را تحریک کنیم تا مشکلات مردم برای خرید کم شود. از طرف دیگر در حال بالابردن تقاضای دولت هستیم و ظرف یکی دو هفته َآینده 7.5 هزار میلیارد تومان از طریق طرح‌های عمرانی و طرح‌های عمرانی زود بازده و یارانه در برخی بخش‌های تولیدی تقاضای دولت بالا خواهد رفت.
وی افزود: راه خالی شدن انبارها، صادرات غیرنفتی، خرید داخلی و افزایش تقاضای دولت است. با 20 درصد منابع جدید که داریم به وجود می آوریم می‌خواهیم آن را به همین مساله اختصاص دهیم تا بانکها بتوانند تسهیلات دهند و اقساط آن طولانی باشد و از طرفی تحریکی در زمینه تقاضا صورت گیرد تا تولید داخلی حرکت کند چون اقتصاد مقاومتی باید درون‌زا باشد.
روحانی در ادامه گفت: ما باید تسهیلات ارزان‌تر و بیشتر در اختیار بانک ها قرار دهیم و از طرفی مردم را برای تقاضا تحریک کنیم و دولت بیشتر به این مساله ورود پیدا کند همچینین صادرات غیرنفتی را افزایش دهیم.
به گفته رئیس‌جمهور، این بسته اقتصادی هفته آینده اعلام می‌شود که در قسمت اول آن بانک مرکزی می‌تواند بلافاصله عمل کند البته چارچوبی برایش مقرر شده که منابع جدید کجاها مصرف شود. در زمینه تسهیلات به مردم برای تدوین آیین نامه ها ممکن است یکی دو هفته زمان ببرد و در زمینه آن 7.5 هزار میلیارد تومان می‌تواند در هفته آینده به خزانه تزریق شود.
مطالبات پیمانکاران چگونه پرداخت می‌شود؟
رییس جمهور در پاسخ به سوالی راجع به مطالبات پیمانکاران خاطرنشان کرد: پیمانکاران سالهاست برای دولت کار کرده‌اند و نتوانسته‌اند پولشان را دریافت کنند. از آغاز این دولت بخشی از این بدهی را پرداخت کرده‌ایم اما با طلب اصلی فاصله داریم. وقتی پیمانکار از دولت طلب دارد او برای اجرای پروژه پول را از بانک گرفته و این تبدیل به معوقه بانکی می‌شود و بانکها هم بخشی از پول را از بانک مرکزی گرفته‌اند که این باعث ایجاد طلبکار در طلبکار می‌شود که معضلی ایجاد کرده است.
وی تاکید کرد: تلاش می‌کنیم این سیکل بدهی‌ها بشکند. و این کار را با اوراق مشارکت انجام خواهیم داد. دولت بدهی را به پیمانکار می‌دهد و او می‌تواند اوراق به بانک بدهد و بانک اوراق را به بانک مرکزی می‌دهد و این اقدام دیگری است که بدهی‌های زنجیره‌ای شکسته شود. بخشی از آن از طریق اوراق مشارکت خواهد بود و برخی با صکوک که برای اولین بار اقدام می شود. این‌ها سرفصل‌هایی است که در این زمینه وجود دارد برای اینکه در رونق اقتصادی تحرکی به وجود بیاوریم.
وی با تاکید بر اینکه ما برای حل مسایل اقتصادی خود نیاز به برنامه‌ای بلند مدت داریم، خاطرنشان کرد: خوشبختانه امروز همه وزارتخانه‌های اقتصادی، طرح‌های خود را برای اولویت‌های سرمایه گذاری آماده کردند.
روحانی با اشاره به مذاکرات میان وزراتخانه‌ها با کمپانی‌های خارجی و بخش خصوصی کشور تاکید کرد: امشب از همه بخش خصوصی تقاضا می‌کنم که خود را برای شرایط جدید آماده کنند چرا که در این شرایط جدید باید حماسه‌ای جدید اقتصاد بیافرینیم.
رییس جمهور خاطرنشان کرد: در شرایط آینده خطوط اعتباری برای سرمایه گذاری خارجی به وجود می‌آید و شرایط جدیدی به وجود می‌آید و کارآفرینان ما می‌توانند دسترسی بهتری به منابع داخلی و خارجی داشته باشند.
عمده پول‌های آزادشده قبلا خرج شده
روحانی در بخش دیگری از صحبت‌های خود با اشاره به آزادسازی پول‌های بلوکه شده متعلق به ایران با تاکید بر اینکه عمده این پول‌ها متعلق به بانک مرکزی است، اظهار کرد: عمده این پول‌ها پول‌هایی است که ریال آن در قبل خرج شده است اما بخش‌هایی از این پول‌ها نیز متعلق به دولت است که به خزانه واریز می‌شود که طی تسهیلاتی ارائه خواهند شد.
رییس جمهور تاکید کرد: این بسته اقتصادی دولت برای شش ماهه دوم می‌تواند تحرک خوبی در اقتصاد در دوره گذار فعلی ایجاد کند.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا دولت از سیاست‌های تک رقمی تورم دست کشیده است، گفت: آن سیاست به جای خود باقی است و ادامه پیدا می کند. در شرایط فعلی، ما بانک مرکزی را مکلف کرده‌ایم تا وضعیت تورم را در کنار آزاد شدن منابع خارجی رصد کند.
روحانی با اشاره به تذکرهایی که در مورد شرایط پس از تحریم و آزادشدن پول‌های بلوکه شده به دولت داده می‌شود، تاکید کرد که دولت این تذکرها را به جان می‌خرد و ادامه داد: همان طور که پیش از این نیز گفته‌ام امروز که تمام مدیران صنایع و کمپانی‌های خارجی در حال مذاکره با ایران برای حضور در کشور در شرایط پساتحریم هستند این شرط را گذاشته‌ایم که علاوه بر وارد کردن سرمایه به کشور همکاری فناورانه‌ای در بحث تکنولوژی داشته باشیم.
روحانی با اشاره به حساسیت دولت در چگونگی همکاری با شرکت‌های خارجی، خاطرنشان کرد: یکی از شرایطی که ما برای حضور کارآفرینان خارجی در ایران تعیین کرده ایم این است که ما بخش‌هایی از بازارهایی داخلی را به این شرط به آنها می‌دهیم که با همکاری آنها بتوانیم بخشی از بازارهای منطقه و بازارهای بین المللی را به دست بیاوریم.
روحانی افزود: در شرایط جدید می توانیم بسیار امیدوار باشیم که شرایطی جدید در اقتصاد کشور ایجاد خواهد شد.
رشد اقتصادی از اهداف مذاکرات بود
رییس جمهور در بخش دیگری از صحبت‌های خود با تاکید بر اینکه رشد اقتصادی داخلی و جذب سرمایه برای کشور از جمله اهداف اصلی در مذاکرات هسته‌ای بود خاطرنشان کرد: ایران جاذبه کافی برای رشد و رونق اقتصادی دارد در همین راستا باید همه ظرفیت های کشور را به فعلیت تبدیل کنیم تا بتوانیم تولید و اشتغال برای جوانان را فراهم کنیم.
وی تصریح کرد: اگر کشور می خواهد در برابر قدرت‌های بزرگ نفوذناپذیر باشد، راهش قدرت و اقتدار کشور است؛ باید شرایطی ایجاد کنیم که در آن امنیت کافی اقتصادی وجود داشته باشد.
روحانی همچنین اظهار کرد:در کنار باز شدن دروازه‌ها نیازمند اصلاحات ساختاری اقتصادی در داخل هستیم و بانکها و بخش‌های اقتصادی ما باید اصلاح شوند.
باید جدی‌تر با فساد مبارزه کنیم
رییس جمهور خاطرنشان کرد: درشرایط فعلی چناچه می‌خواهیم سرمایه به داخل کشور بیاید باید به صورت جدی‌تری با فساد مبارزه کنیم.
وی با تاکید بر لزوم وجود هماهنگی میان قوای کشور در دوران پسابرجام خاطرنشان کرد: همان طور که ما توانستیم در توافق هسته‌ای در برابر قدرت‌های دنیا با حضور مردم و حمایت آنها و هدایت های مقام معظم رهبری و هماهنگی های میان قوای کشور و نیروهای مسلح و سایر نهادها ایستادگی کنیم در دوران پسابرجام نیز به این هماهنگی بیش از قبل نیازمند هستیم.
روحانی با اشاره به ابراز نگرانی های مطرح شده درباره نفوذ دشمن به کشور در شرایط پساتحریم افزود: مطمئنا با هماهنگی و قدرتی که پیدا می‌کنیم و همچنین با اقتصاد قوی و ایمان جوانان خود می‌توانیم در برابر آن نفوذ سدی ایجاد کنیم.
وی همچنین با اشاره به شعار انتخاباتی خود مبنی بر «نجات اقتصاد ایران، تعامل سازنده با جهان و احیای اخلاق» است و تاکید بر اینکه همچنان به این شعار پایبند هستیم اظهار کرد: با اقتصاد و سیاست خارجی درست و اخلاق و فرهنگ می توانیم شرایطی به وجود بیاوریم که در همه زمینه‌ها موفق باشیم.
رییس جمهور در پاسخ به این پرسش که آیا در مجموع بسته سیاست‌های اقتصادی هدفگذاری برای ایجاد اشتغال و کاهش بیکاری صورت گرفته است خاطرنشان کرد: دولت همواره بر تولیدی توجه دارد که کاهش نرخ بیکاری از جمله اهداف آن باشد.
روحانی در ادامه گفت‌وگوی زنده تلویزیونی خود با مردم اظهار کرد: آمارها نشان می‌دهد در کشاورزی رشد اشتغال داشتیم. البته ما باید در صنایع هم اشتغال ایجاد کنیم و واحدهای پایین دستی نیز می توانند ایجاد اشتغال کنند.
وی افزود: در کشاورزی طرحی را برای تجهیز زمین‌ها و آبیاری مدرن دنبال می‌کنیم که تحرک خوبی به وجود آورده است. ما در مساله آب، محیط زیست، حمل ونقل، اشتغال و رونق اقتصادی مشکلات فراوانی داریم که به عنوان اهداف مهم مدنظر است. در ابتدای سال هم گفتم که همه تلاش ما برای ایجاد رونق اقتصادی و صادرات غیرنفتی است.
وی در ادامه بیان کرد: ما همه سیاست‌های رفاهی ، اجتماعی در زمینه سلامت، بیمه و امنیت قضایی را ادامه خواهیم داد. من شنیدم که بعضی‌ها در این مساله تشکیک کرده بودند اما تاکید می‌کنم دولت به همه آن سیاست‌ها پایبند است.
