پیشنهاد 100 میلیارد دلاری آخوندی چقدر عملی است؟/سبک‌وسنگین کردن نسخه جدید حل بدهی‌های دولت
دولت در چند سال گذشته بدهی قابل توجهی به پیمانکاران، بانک‌ها و صندوق‌های قرض‌الحسنه بازنشستگی دارد که همواره بخش خصوصی و بانک‌ها نسبت به این بدهی واکنش نشان داده‌اند.
بدهی دولت به بانک‌ها در کنار مطالبات معوق عاملی شده است که حجم قابل توجهی از سرمایه و اعتبارات بانک‌ها قفل شود و بانک‌ها توان ارائه تسهیلات نداشته باشند و از آن سو که بانک‌ها قدم‌های اولیه خود را برای درآمدزایی با توجه به سپرده‌گذاری افراد و ارائه تسهیلات گذاشته‌اند، امروز با مشکلات متعددی مواجه شده‌اند.
از سوی دیگر پیمانکاران دولت نیز به عنوان بدهکاران بانکی شناخته می‌شوند و در پی عدم تسویه طلب خود از دولت به بدهکاران بانکی بدل شده‌اند.
در مجموع دولت 300 هزار میلیارد تومان بدهی را بر دوش خود حس می‌کند که بارها از عرضه اوراق صکوک برای خلاصی دولت از این بدهی‌ها نام برده شده اما تا به امروز این درد، درمان نشده است.
عباس آخوندی به عنوان وزیر راه و شهرسازی در رابطه با رفع بدهی‌های دولت پیشنهاد عرضه 100 میلیارد دلار اوراق ارزی را با سود سه تا چهار درصد ارائه کرده است.
در این مورد مشاور وزیر راه و شهرسازی معتقد است: در شرایط فعلی عرضه اوراق ارزی با سود سه تا چهار درصد بسیار موثر است، زیرا به جز این راه‌حل دیگری وجود ندارد.
غلامرضا سلامی در گفت‌و‌گو با اقتصادنیوز، با بیان این که دولت نمی‌تواند اعلام ورشکستگی کند، اظهار کرد: دولت در رابطه با پرداخت بدهی‌های خود می‌تواند از دو محل درآمد فروش نفت و دریافت مالیات کار را آغاز کند اما تنها محل درآمد فروش نفت پاسخگوی بدهی‌های دولت است.
وی با تاکید براینکه نمی‌توان به طور یکباره بدهی‌های دولت تسویه شود، گفت: اگر دولت بخواهند اوراق ریالی منتشر کرد باید 27 تا 28 درصد سود پرداخت کرد که بسیار سنگین تمام خواهد شد و با سیاست‌های ضد تورمی دولت در تداخل است.
او در پاسخ به این سوال که آیا چرخ اقتصاد با اجرای این پیشنهاد به حرکت درخواهد آمد؟ بیان کرد: به طور حتم این پیشنهاد چرخ اقتصاد را به حرکت درخواهد آورد و عاملی خواهد شد تا دولت بتواند اقتصاد را از رکود خارج کند.
جمع‌آوری منابع ارزی معطل مردم
همچنین در این رابطه یک کارشناس بازار پولی و بانکی در مجموع پیشنهاد وزیر راه و شهرسازی را مثبت ارزیابی کرد.
بها‌الدین حسینی‌هاشمی در گفت‌و‌گو با اقتصادنیوز، اظهار کرد: اصولا در زمانی که دولت در خصوص پروژه‌های عمرانی با کسری بودجه مواجه می‌شود از راه‌های کم عارضه انتشار اوراق قرضه استفاده می‌کند.
وی با بیان اینکه، دولت با انتشار اوراق مشارکت، پول در جریان را جمع‌آوری می‌کند و بر پایه پولی تاثیرگذار نیست، ادامه داد: انتشار اوراق مشارکت ارزی منابع ارزی معطل مردم را جمع‌آوری خواهد کرد و سود سه تا چهار درصد بسیار قابل قبول است.
او افزود: دولت از منابع فعلی مردم برای توسعه، سازندگی و رفع بدهی‌های خود استفاده خواهد کرد و از درآمدهای آینده سود مردم را پرداخت می‌کند که در مجموع می‌توان گفت با انتشار اوراق مشارکت مردم در آبادانی کشور بدون تحمل ضرر و زیان مشارکت داشته‌اند.
این کارشناس بازار پولی و بانکی خاطرنشان کرد: باید دولت اعتماد مردم را با بازپرداخت به موقع مطالبات مردمی به دست بیاورد، دولت در اوراق مشارکت‌های ریالی به دلیل عدم ایفای تعهدات خود به بانک‌ها کارنامه درخشانی ندارد.
بانک‌ها کمک‌رسان دولت باشند
از سوی دیگر سعید متمول، کارشناس اقتصادی در گفت‌و‌گو با اقتصادنیوز، اظهار کرد: دولت ایران به لحاظ میزان بدهی به پیمانکاران و بخش‌های دیگر در دنیا وضعیت خوبی دارد.
او با بیان اینکه آن چه که به اقتصاد ضرر وارد می‌کند بد رفتاری دولت در پرداخت بدهی‌هایش است، ادامه داد: اگر دولت دارای بدهی است، باید هزینه بدهی را قبول کند و بدهی نباید به‌گونه‌ای باشد که اموال طلبکاران را بلوکه و منجمد کند.
وی خاطرنشان کرد: داشتن بدهی چیز بدی نیست اما نپذیرفتن هزینه بدهی بسیار بد است و باید هزینه بدهی در حالی جبران شود که هزینه با نرخ بازار قابل مبادله باشد.
این کارشناس اقتصاد تاکید کرد: در شرایط فعلی که 80 درصد اقتصاد دولتی است، چرخه اقتصاد نمی‌چرخد و بانک‌ها حمایتی از اقتصاد واقعی ندارند، دولت باید تعهدات جاری را به آینده‌ای موکول کند که انتظار فضای بهتری در آن دیده می‌شود.
وی با اشاره به اینکه تمام اقتصاددان‌ها این پیش‌بینی را دارند که در چند سال آینده اقتصاد شرایط بهتری را تجربه خواهد کرد، بیان کرد: دولت زمانی که به نوعی از پیمانکاران وام گرفته باید بدهی را به آینده موکول کند و اطمینان دهد که در آینده این بدهی به عنوان یک اوراق مالی استاندارد قابل معامله بوده و گردش مالی در آن وجود دارد.
متمول با تاکید اینکه باید اقتصاد ایران به سمت پیشنهاد وزیر راه و شهرسازی حرکت کند، گفت: نمی‌توان به طور 100 درصد مطمئن بود که این پیشنهاد عملی است، اما با توجه به شرایط فعلی اقتصاد کشور طرح این پیشنهاد مناسب ارزیابی می‌شود.
او در راستای ایرادات ارائه شده گذشته حسین عبده تبریزی، کارشناس اقتصادی نسبت به چنین طرح‌هایی، بیان کرد: صحبت‌های آقای عبده تبریزی کاملا صحیح است و هزینه‌ای را به دولت تحمیل می‌کند، اما باید تمام آثار اقتصادی این پیشنهاد مورد بررسی قرار گیرد.
وی تاکید کرد: اگر با تحمیل این هزینه چرخه اقتصادی کشور به حرکت درآید، هزینه‌های ایجاد شده کاملا اقتصادی و منطقی است.
متمول خاطرنشان کرد: در مجموع این پیشنهاد دارای پیش شرط تعیین‌کننده‌ای مبنی بر حرکت چرخه اقتصاد کشور است، در صورت اتفاق این رخداد پیشنهاد ارائه شده دارای منفعت و سود قابل توجهی برای اقتصاد کشور است.
این کارشناس اقتصاد با بیان اینکه اگر چرخه اقتصاد با چنین طرحی به حرکت درنیاید، هزینه‌های ایجاد شده دارای آثار سویی برای اقتصاد خواهد بود، گفت: بانک‌ها باید در این طرح کمک رسان دولت باشند تا اوراق ارزی به عنوان یک ابزار پیشنهادی در اقتصاد به خوبی عمل کند.
