به گزارش اقتصادنیوز به نقل از
رویترز، عربستان سعودی به عنوان یک کشور مدرن در سال 1932 و از طریق ارباب منطقهای قدرتمندی به نام ابنسعود تاسیس شد. از آن به بعد خانواده آل سعود از طریق توزیع ثروت عظیم نفتی خود به شکل یارانه و قراردهای کسبوکار امتیازی دارای قدرتی انحصاری شدند در حالی که پیمان خود را با نظام مذهبی داخلی محافظهکار حفظ کردند. اما افت 62 درصدی قیمت نفت از سال 2012 تا کنون موجب شده تا پادشاهی عربستان مزایایی نظیر یارانه انرژی را کاهش دهد.
بازسازی رادیکال اقتصاد این کشور که حالا توسط شاهزاده محمد بن سلمان مدیریت میشود بر خلاف گذشته بسیار بلندپروازانه است. شاهزاده که به نام امبیاس نیز شناخته میشود ماه گذشته جزئیات سند چشمانداز 2030 و برنامه انتقال ملی کوتاهمدت را با هدف خارج کردن عربستان سعودی از نفت که 70 درصد از درآمد بودجه این کشور محسوب میشود، ارائه داده است. با وجود این، این طرح یک ضرورت مالی برای ریاض به منظور مهار کسری بودجه این کشور خواهد بود.
این طرح خوب خواهد بود اگر بیش از 1000 هزار شاهزاده آل سعود همگی با هم متحد شوند. اما آنها نسبت به اختلاف نظر ایمن نیستند. بعد از مرگ ملک سلمان بن عبدالعزیز، قدرت برای نخستین بار از خط مستقیم پسران ابن سعود خارج خواهد شد. ترفیع ناگهانی شاهزاده محمد بن سلمان 31 ساله، پسر پادشاه کنونی، به نظر تهدیدی برای پسرعمویش محمد بن نایف (ولیعهد رسمی فعلی) خواهد بود.
اختلاف در میان آلسعود پیشینهای تاریخی دارد. این خانواده در سال 1964 نخستین جانشین ابن سعود را عزل کرده و به جای آن ملک فیصل اصلاحطلب را بر تخت سلطنت نشاندند. فیصل با مدرنسازی پادشاهی خود از طریق تحول اقتصاد (برای مثال لغو بردهداری) اعتبار ویژهای میان اعراب بدست آورد. اما ترور توسط یک جوان منتسب به آل سعود در سال 1975 پایانی خونین برای او رقم زد. سرنوشت فیصل، یک نگرانی بزرگ برای کسانی است که وسوسه تفکرات اصلاحطلبانهای مشابه او دارند.
در نهایت، یک اتحاد نانوشته میان آلسعود و وهابیت وجود دارد. بدون حمایت از روحانیت، ابن سعود برای متحدکردن کشور با فرزندانش میشد و احتمالا کنترل امور را از دست میداد. وهابیت احتمالا بزرگترین مانع ریاض برای صلح با ایران و جهان شیعه و دستیابی به اصلاحات اجتماعی واقعی خواهد بود. بدون تغییرات چشمگیر نظیر حقوق برابر برای زنان و مدرنسازی سیستم قانونی، تغییرات اقتصادی دوامی نخواهد داشت.
در بدترین سناریو، رقابت داخلی در خانواده آلسعود، نیروهای مذهبی منطقهای و فشار اقتصادی میتواند سه رکن نگهدارنده عربستان سعودی را از هم بپاشد.