برنده غیرمنتظره توافق هستهای
بهگزارش اقتصادنیوز، با اجرایی شدن توافق هستهای ایران و غرب، تحلیلگران، درباره تاثیر این توافق در سراسر جهان تحلیلهای بسیاری نگاشتهاند. تاکنون بیشترین تمرکز روی تاثیر این توافق بر خاورمیانه بوده است اما در یکی از جدیدترین تحلیلها، تاثیر توافق هستهای ایران بر اقتصاد شبهقاره هند نیز مورد بررسی قرار گرفته که بیشترین تمرکز آن روی منافع هند و پاکستان از این توافق بوده است.
بهگزارش پایگاه اینترنتی نشنالاینترست، با اینحال، تعداد اندکی درباره تاثیر توافق تاریخی ایران و غرب، بر بنگلادش سخن گفتهاند. در بیشتر مواقع، اخباری که درباره بنگلادش منتشر میشود، اغلب حول و حوش موضوعات غمانگیز و ناراحتکنندهای نظیر سیلهای ویرانگر و فجایع انسانی چون فروریختن ساختمان 8 طبقه کارگاه تولید پوشاک «رانا پلازا» است. انتشار این اخبار، چهره تاریکی از بنگلادش ارائه میدهد. تحلیلگران میگویند: تاثیر توافق هستهای ایران بر اقتصاد بنگلادش، فرصتی برای بیرون راندن اخبار مایوس کننده از این کشور است. بنابراین، اجرای موفق و کامل این توافق، برای بنگلادش در بخش اقتصادی و سایر بخشها، نویدبخش اخباری خوشی خواهد بود.
حال این سوال مطرح میشود که توافق هستهای ایران، چه تاثیری بر روابط میان تهران و داکا خواهد داشت؟ وزارت امور خارجه بنگلادش، با استقبال از توافق میان ایران و 1+5 گفت: بنگلادش اساسا به پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای و استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای پایبند است. حجم مبادلات تجاری میان دو کشور از سال 2005 تا 2013 میلادی، بیش از 36 درصد افزایش یافته، بنابراین تعجبی ندارد که بنگلادش از این توافق مهم خوشحال نباشد. همچنین، صادرات بنگلادش به ایران نیز در همین بازه زمانی از 38 میلیون و 90 هزار دلار، به 75 میلیون و 410 هزار دلار افزایش یافته که رشد قابل توجه 98 درصدی را نشان میدهد.
کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی ایران و بنگلادش، در سال 2013، بر سر افزایش دو تا سه برابری حجم مبادلات دو کشور طی سه سال آتی به توافق رسیدند. به تازگی نیز، وزیر صنعت، معدن و تجارت ایران، خواستار تشکیل کمیته مشترک مبادلات تجاری ایران و بنگلادش شده تا همکاریهای تجاری دو کشور بیش از پیش گسترش یابد. همچنین، اعضای فدراسیون اتاق بازرگانی بنگلادش از سفر قریبالوقوع به ایران خبر دادهاند که در این سفر قرار است بر سر گسترش فعالیتهای تجاری و بازرگانی خود با ایران مذاکره ککند.
اعضای فدراسیون اتاق بازرگانی بنگلادش (FBCCI) امیدوارند سهمی از اقتصاد ایران داشته باشند که با لغو شدن تحریمها 100 میلیارد دلار از داراییهای بلوکه شده دوباره به شریانهای اقتصادی آن باز میگردند. در این بین، انگیزههای ایران نیز کمتر از بنگلادش نیست چراکه این کشور نیز قصد دارد با افزایش شرکای تجاری ، قدرت و نفوذ خود را افزایش دهد. همچنین، افزایش همکاریهای اقتصادی ایران با بنگلادش میتواند زمینهساز افزایش حضور بیشتر این کشور در شبهقاره هند شود.
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، در سفری که اخیرا به بنگلادش داشت، در دیدار با محمد عبدالحمید رئیس جمهور این کشور، از ایران بهعنوان منبع قابل اعتماد انرژی یاد کرد که بنگلادش میبایست از این ظرفیت نهایت استفاده را بکند. در همینحال، سفیر ایران در بنگلادش نیز تصریح کرد: تهران تمایل زیادی برای واردات پوشاک و محصولات کشاورزی از بنگلادش دارد.
علاوهبر این، احتمال زیادی وجود دارد که ایران ظرفیت خود را در بخش انرژی افزایش دهد. پس از امضای توافق هستهای، ایران از عزم خود برای توسعه دامنه خط لوله گازی خود نه تنها تا پاکستان، بلکه تا بنگلادش خبر داد. درهمینحال، وزیر برق و انرژی بنگلادش، اخیرا به تهران دعوت شده تا بر سر موارد مرتبط با گسترش خط لوله گاز به داکا مذاکره کند. تهران ابراز تمایل کرده تا در توسعه بخش انرژی به بنگلادش کمک کند. این حمایتهای ایران همچنین برای بنگلادش بسیار مهم است تا این کشور بتواند منابع گاز طبیعی خود را گسترش دهد. این مساله برای بنگلادش از این حیث اهمیت دارد که توسعه منابع گازی این کشور منجر به تامین 56 درصد از انرژی مورد نیاز بنگلادش خواهد شد.
اما فارغ از توسعه همکاریهای ایران و بنگلادش که منجر به افزایش منابع نفت و گاز این کشور میشود، بنگلادش تاکنون تمایل خود را به استفاده از انرژی هستهای نیز نشان داده است که این موضوع میتواند مورد علاقه ایران نیز باشد. بنگلادش در سال 2007 میلادی برای توسعه و ساخت رآکتورهای هستهای خود جهت تامین برق و انرژی مورد نیاز این کشور، از تهران کمک خواسته بود. درحالیکه این کشور از روسیه طلب کمکهای فنی کرده تا دو رآکتور هستهای با ظرفیت تولید 1200 مگاوات برق در این کشور احداث کند، اما ایران اشتیاق بیشتری برای احداث زیرساختهای هستهای در این کشور از خود نشان داده است. بنابراین، افزایش همکاریهای داکا با تهران میتواند به زودی منجر به توسعه بخش انرژی هستهای این کشور شود که این مساله، همکاری و حضور ایران را برای این کشور حیاتیتر خواهد کرد.