صباح زنگنه، تحلیلگر مسائل خاورمیانه در گفتوگو با اقتصادنیوز با بیان اینکه امکان بهبود روابط دیپلماتیک میان دو کشور، به برداشت مسوولان عربستان از امکانات، توان، تهدیدها و چالشهای خود در منطقه بازمیگردد، تاکید کرد: اگر مسوولان عربستان به ضرورت داشتن فضای آرام و منطقه باثبات بیندیشند، طبیعتاً نگاهشان در مورد ایران هم باید تغییر کند و این امکان فراهم خواهد شد که روابط بهبود یابد، اما اگر بخواهند همچنان بر طبل بحرانآفرینی و تنشافزایی بکوبند، طبعاً چشمانداز روشنی حداقل در بازه زمانی یک سال آینده وجود نخواهد داشت.
به گفته وی، بنابر سیاست کنونی دولت عربستان روزبهروز بر تعداد کشورهایی که از بحرانآفرینی آن رنج میبرند، افزوده میشود. چنانچه علاوه بر مناطقی که درگیر جنگ با این کشور هستند، این اختلافات و نارضایتیها در سوریه، عراق و اخیراً در لبنان نیز در حال شکلگیری است.
این کارشناس ارشد مسائل خاور میانه تصریح کرد: به نظر میآید با نزدیک شدن این کشور به ترکیه هم طی سال 95 عملاً ترکیه نیز درگیر بحرانهای داخلی و خارجی این کشور میشود. حال با توجه به اینکه در تمام این موارد ایران در نقطه مقابل عربستان قرار گرفته است و به شکلی منافع و نگاه مشترکی در این جریانات ندارند، پس در مقیاس منطقهای بسیار بعید است روابط ایران و عربستان طی یک سال آینده تغییر چندانی داشته باشد. به ویژه اگر هیچ کدام از دو کشور عزمی برای ترمیم این روابط نداشته باشند.
با این وجود، صباح زنگنه معتقد است نمیتوان و نباید راه بهبود شرایط دو کشور طی یک سال آتی را بسته پنداشت، چراکه «عواملی وجود دارد که شاید بتواند در کوتاهمدت این مهم را محقق سازد (البته در صورتی که در هر دو کشور عزمی برای بهبود روابط جزم شده باشد). اولین راه تکیه بر مبانی مشترک است. چنانچه دو کشور میتوانند از تهدیدهای مشترک فرصتی برای همکاری ایجاد کنند. مهمترین نمونه آن هم تهدید تروریسم در منطقه است، که تهدیدی مشترک برای دو کشور است و زمینه خوبی برای همکاری میان دو کشور به شمار میآید.»
او ادامه داد: از طرفی بحران سقوط قیمت نفت که طی یک سال اخیر به تهدیدی برای دو کشور تبدیل شده است، نیز میتواند زمینهای دیگر برای همکاری فراهم آورد.
این تحلیلگر مسائل خاورمیانه افزود: موضوع سوم در اینجا مربوط به دولتهای منطقه است که نقطه اصلی اختلافات میان ایران و عربستان است. چنانچه اگر به کشورهای منطقه اجازه داده شود که ملتهایشان برای سرنوشت و حکومتشان تصمیم بگیرد نه دولتهای دیگر و برای افزایش تسلیحات کمکی به جریانهای غیرمردمی نشود، تا حدودی از این اختلافات کاسته میشود.
صباح زنگنه در جمعبندی تحلیل خود از روابط ایران و عربستان در سال جدید تاکید کرد: تا زمانی که درآمدها و ذخایرمالی که از قبل وجود داشته است، به خط قرمز و مرز بحران نرسد عربستان از بحرانزایی و تشدید فعالیتهای نظامی منصرف نخواهد شد و دست از ادامه آن بر نمیدارد. در حال حاضر علائم موجود، بیانگر توسعه اختلافات با ایران، سایر کشورهای منطقه و حتی متحدان پیشین عربستان است.