مسعود کرباسیان در گفت و گو با اقتصاد نیوز، درباره اینکه گمرک جمهوری اسلامی ایران در سال 93 چه اقداماتی برای مبارزه با قاچاق انجام داد،اظهار کرد: حوزه اختیارات گمرک بر اساس قانون فقط محدود به کالاهایی است که از گمرک عبور می‌کنند. ما در حیطه مبارزه با کالای قاچاق با ورود آن دسته از کالاهایی برخورد می‌کنیم که بر اساس تعاریف مندرج در قانون ورود آنها از مبادی گمرک ممنوع اعلام شده است. لذا بیشترین وظیفه گمرک در راستای مبارزه با قاچاق و تسهیل در روند واردات رسمی، تسهیل در امر ترخیص کالا به صورت قانونی است.
او افزود: برای همین هم است که ما سامانه گمرک را تهیه کرده‌ایم و زمان لجستیک را به سه تا چهار رسانده‌ایم. مسیر واردات مواد اولیه را برای واحدهای تولیدی کاهش و ضمانتنامه را افزایش دادیم. واردکننده می‌تواند در کل هفته و در 24 ساعت کالایش را ترخیص کند، این اقدامات منجر شده است که هزینه واردات کاهش پیدا کند لذا بسیاری از کالاهایی که قبلاً به صورت قاچاق وارد کشور می‌شده است در حال حاضر با حجم بسیار بالایی از مبادی قانونی وارد می‌شود.
او در پاسخ به این سوال که آیا بهتر نیست گمرک تنها متولی مبارزه با قاچاق کالا به کشور شود؟، اظهار کرد: اینکه چه نهادی متصدی مبارزه با قاچاق کالا باشد اصلاً موضوع مهمی نیست بلکه از نظر ما مهم این است که انگیزه قاچاق در کشور از بین برود. همچنین ابتدا باید عوامل قاچاق توسط نهادها و سازمان‌هایی که در این موضوع دخیل هستند شناسایی شود و سپس نسبت به مبارزه با آن برنامه‌ریزی شود. واقعیت این است که گمرک در بسیاری از کشورها عالی‌ترین و مستقل‌ترین مقام برای مبارزه با قاچاق است.
کرباسیان افزود: کارکنان گمرک در این کشورها به منزله مرزبانان اصلی اقتصادی شناخته می‌شوند و در خیلی از کشورها حتی درجه و رتبه و نشان دارند. گمرک ایران در گذشته، چنین مسوولیتی داشت اما به مرور زمان کار به نیروی انتظامی سپرده شد. در حال حاضر گمرک مسوولیت مبارزه با قاچاق کالاهایی را بر عهده دارد که از طریق گمرکات کشور صورت می‌گیرد اما مسوولیت اصلی مبارزه با قاچاق بر عهده نیروی انتظامی است.
وی همچنین در پاسخ به این سوال که چه عواملی موجب تشدید قاچاق کالا می‌شود؟، گفت : عوامل زیادی هستند که باعث می‌شوند که قاچاق کالا ، تشدید شود. اولین دلیل آن می‌تواند تشدید بوروکراسی اداری و سخت بودن فرآیندهای کسب مجوز باشد. همان‌طور که اشاره کردم بحث مجوزها از مهم‌ترین عوامل رشد قاچاق در کشور است که هرچه فرآیند اخذ آن از سوی واردکنندگان سخت‌تر باشد، آنها تمایل بیشتری به قاچاق پیدا می‌کنند. همچنین وقتی هزینه واردات رسمی افزایش پیدا کند، یعنی حاشیه سود تاجر کاهش پیدا می‌کند نیز قاچاق افزایش می‌یابد.
او بیان کرد: پدیده قاچاق به عنوان عارضه سیستم اقتصادی، یک پدیده چندوجهی است که نخست با اختلال سیستم اقتصادی داخلی و بین‌المللی از جرائم دیگر نشات می‌گیرد و علاوه بر جرائم متقارن، زمینه جرائم عدیده دیگری را نیز به وجود می‌آورد. لزوماً همه واردات قاچاق از مسیر غیرقانونی و راه‌های پنهان نیست، مسیرهای شناخته‌شده و قانونی هم دارد. به‌طور کلی از نظر من دلیل اصلی قاچاق کالا در ایران به رویه‌ها برمی‌گردد.
