روزهای رویایی بازار خودرو فرا می رسد؟
به گزارش اقتصادنیوز، نه فقط مشتریان بازار خودرو، بلکه خودروسازان نیز مدت‌هاست انتظار سوم آذر را می‌کشند تا مشخص شود آیا با لغو تحریم‌ها، مجوز شراکت و همکاری با بزرگان دنیا را دریافت خواهند کرد یا همچنان باید به تنهایی، زندگی را ادامه بدهند.
اما پیش از آنکه به دوران پس از تحریم بپردازیم، نگاهی بیندازیم به آنچه که تحریم‌ها طی دو سه سال گذشته بر سر صنعت بازار خودرو ایران آورد.
خودروسازان ایرانی طعم واقعی تحریم را از اوایل سال 2012 میلادی چشیدند، سالی که پژو ناگهان از یار بیست و چند ساله اش در «جاده مخصوص» رو برگرداند و به دوست جدید آمریکایی‌اش پیوست.
ماجرا از آن قرار بود که جنرال‌موتورز آمریکا بخشی از سهام پژو را خرید و پژویی‌ها نیز در اثر فشار سهامداران جدیدش، به دوست ایران خود پشت کرد و رفت و پشت سرش را هم نگاه نکرد.
با رفتن پژو، تولید در ایران‌خودرو به تدریج افت کرد و از آنجا که اوضاع مالی این شرکت نیز به هم ریخته بود، تولید در بزرگ‌ترین خودروساز ایران رفته‌رفته به زیر نصف کاهش یافت. کاهش تولید همانا و رشد شدید قیمت محصولات ایران‌خودرو به خصوص پژو 206، همان. تا قبل از رفتن پژو، ایرانی‌ها می‌توانستند با 14 میلیون تومان پژو 206 سوار شوند، اما در عرض کمتر از یک سال، قیمت این خودرو بیش از دو برابر شد و حسرت سوار شدنش به دل خیلی‌ها ماند.
نه فقط ایران‌خودرو با افت تولید روبه‌رو شد و محصولات پژو بیش از دو برابر گران شدند، بلکه سایپا هم در گرداب مشکلات دست و پا می‌زد. پراید معروفش نیز که روزگاری شش، هفت میلیون تومان قیمت داشت، حالا باید 20 میلیون تومان برای آن هزینه می‌شد.
مشکل سایپایی‌ها به کمبود نقدینگی مربوط بود و البته تحریم؛ چه آنکه تحریم سبب شد تیراژ پراید نیز افت کند و با توجه به رشد هزینه‌های تولید، قیمت آن بیش از دو برابر شود. در کل اگر نگاهی به نمودار قیمت خودروها در فاصله اسفند 91 تا اسفند 92 بیندازیم، متوجه می‌شویم به طور متوسط رشدی 2/2 نصیب آن شده است و دلیل اصلی این اتفاق نیز کاهش تولید ناشی از تشدید تحریم‌ها علیه ایران بود.
در واقع دو اتفاق مهمی که با تشدید تحریم‌ها، در صنعت خودرو ایران افتاد، کاهش تولید و افزایش قیمت بود و در کنار آنها، خودروسازان بزرگ دنیا نیز یک به یک از ایران رفتند.
روزگاری خودروسازانی چون فیات، فولکس واگن، دوو، پژو و رنو در ایران فعالیت می‌کردند اما تحریم‌ها همه آنها را راند و صنعت خودرو ایران را غرق در چالش کرد.
از طرفی اما تحریم‌ها به صورت غیر مستقیم بازار خودرو ایران را نیز از نفس انداخت، چه آنکه کاهش قدرت خرید مردم به یک‌سوم و افزایش 2/2 برابری قیمت خودروها، عملاً اجازه نزدیک شدن بسیاری از مشتریان را به بازار نمی‌داد و همین الان نیز با وجود آنکه اوضاع تولید بسیار بهتر از قبل شده، باز هم خیلی‌ها توان خرید ندارند، چون خودروها همچنان گران هستند.
چالش دیگری که تحریم‌ها نصیب خودروسازی ایران کرد، عدم توسعه محصول بود، چه آنکه قطع ارتباط با شرکای خارجی سبب شد خودروسازان کشور نتوانند محصولات جدیدی را روانه بازار کنند. در کنار اینها البته کیفیت نیز دستخوش نزول شد و خودروسازان به سراغ قطعات چینی رفتند تا هر طور شده اجازه ندهند خطوط تولیدشان بخوابد و این مساله تاوان سنگینی داشت و سبب شد نه‌تنها کیفیت رشد نکند، بلکه رو به نزول هم برود.
این اتفاقات در حالی رخ داد که از اواخر سال گذشته و پس از توافق ژنو، تحریم مستقیم علیه خودروسازای ایران لغو و جاده مخصوصی‌ها نفسی تازه کردند و توانستند دوباره در مسیر رشد قرار گیرند.
اولین اتفاق مهمی که رخ داد، مذاکره ایران‌خودرو و پژو برای شراکت دوباره بود که حالا پیشرفتی 95درصدی را به خود می‌بیند و اگر توافق نهایی بر سر مساله هسته‌ای حاصل شود، این دو یار قدیمی پیوندی دوباره را تجربه خواهند کرد.
گفته می شود در حال حاضر دو طرف منتظر مشخص شدن تکلیف مذاکرات هسته‌ای هستند و بر سر مسائل فی‌ما‌بین خود به توافق لازم رسیده‌اند.
در کنار پژو اما رنویی‌ها نیز قصد ازسرگیری فعالیت‌هایشان در ایران را دارند ، منتها آنها نیز در انتظار سوم آذر نشسته‌اند، درست مثل دیگر خودروسازان معتبر دنیا.
آن طور که خبر می رسد، حتی خودروسازان آمریکایی و آلمانی نیز برای حضور در ایران ابراز تمایل کرده‌اند و تنها منتظر ختم پرونده هسته‌ای هستند. به اعتقاد کارشناسان، اگر مذاکرات به نتیجه برسد، خودروسازان بزرگ دنیا راهی ایران خواهند شد و این موضوع، رشد و توسعه صنعت خودرو کشور را به دنبال خواهد داشت.
از طرفی، لغو تحریم‌ها می‌تواند در نهایت به افزایش سطح درآمد مردم و به اصطلاح رشد قدرت خرید آنها بینجامد و با این حساب، درهای بازار خودرو باز هم به روی بسیاری از مشتریان باز خواهد شد.
البته نباید چندان منتظر کاهش قیمت خودروهای داخلی ماند، چه آنکه با لغو تحریم‌ها نیز طول خواهد کشید که هزینه‌های تولید پایین بیاید، مخصوصاً اینکه همه درد خودروسازی ایران، تحریم نیست.
در واقع گرچه تحریم‌ها به نوبه کمر صنعت خودرو را خم کرد و بازار را راکد، اما خودروسازی ایران دردهای زیادی دارد که تحریم فقط یکی از آنهاست. البته با لغو تحریم ها که درد بزرگی به حساب می‌آید، امکان شراکت با خودروسازان بزرگ دنیا فراهم خواهد آمد و هزینه‌های تولید نیز کاهش خواهد یافت و در این شرایط، غول‌های جاده مخصوص نفسی تازه خواهند کرد.
حالا باید منتظر ماند و دید فردا (سوم آذر) پرونده هسته‌ای ایران به بایگانی می‌رود، یا اینکه باز هم باید انتظار کشید؟
