سیاست‌ جدید بنزینی دولت/دولت به دنبال حذف سهمیه‌بندی‌ها؟

سپیده اشرفی: دولت در ماه‌های اخیر به صورت تدریجی برخی از سهمیه‌های ویژه بنزین را حذف کرده یا موعدی برای حذف آن اعلام کرده است. در عین حال، آن طور که در آبان ماه سال جاری اعلام شده بود، شش میلیون کارت سوخت در امسال سوخته است که خود نشان از تلاش دولت برای حذف برخی سهمیه‌ها دارد.

به گزارش اقتصادنیوز، هر بار که صحبت از حذف سهمیه‌های بنزین می‌شود، مسئله کاهش مصرف نیز به دنبال آن بیان شده است. دولت در این رابطه بارها اعلام کرده است که قصد دارد با این کار، مصرف روزافزون بنزین را کاهش دهد.

در عین حال، برخی کارشناسان سناریوهای دیگری برای این اقدامات دولت بیان می‌کنند و معتقدند که دولت به دنبال تک‌نرخی کردن نرخ سوخت و بعد به دنبال حذف سهمیه‌بندی بنزین است.

تک نرخی شدن بنزین بارها به عنوان هدف از سوی دولت بیان شده اما سهمیه‌بندی تنها چیزی است که دولت تاکنون تصمیمی برای آن نداشته و آن را تایید هم نکرده است.

با این حال، نگاهی به حذف برخی سهمیه‌های بنزین که با رقم‌های فاحشی هم همراه بوده، نشان از آن دارد که یک برنامه مدون برای به حداقل رسیدن سهمیه‌های بنزین در دستور کار قرار دارد. به عنوان مثال، دولت در امسال سهمیه‌های 400 تومانی را حذف و سهمیه‌ای 700 تومانی را جایگزین آن کرد که تغییری در حجم سهمیه نیز ایجاد نشد.

کاهش سهمیه وانت‌بارها به 60 لیتر، کاهش سهمیه تاکسی‌های بنزین و دوگانه‌سوز به 500 لیتر که با کاهش‌هایی در حدود 400 لیتر همراه بوده، همگی نشان از آن دارد که دولت به دنبال کاهش و به حداقل رساندن سهمیه‌های بنزین است تا از این طریق بتواند سهمیه‌های بنزین را به حداقل رسانده و سهمیه‌بندی را حذف کند.

نکته قابل توجه اینکه، حذف سهمیه‌بندی بارها از سوی روسای اتحادیه جایگاه‌داران بنزین یا سی‌.ان‌.جی درخواست شده اما دولت پاسخی به آن نداده است. حذف سهمیه‌بندی از این جهت برای جایگاه‌داران اهمیت دارد که به اعتقاد آنها، سهمیه‌بندی برای آنها ضررهای بسیاری به همراه داشته است.

هشدار جدی جایگاه‌داران

در این میان، برخی فعالان حوزه جایگاه‌داری بنزین معتقدند که برای حذف سهمیه‌بندی بنزین اصلا نیازی به کاهش سهمیه‌ها نیست. رئیس اتحادیه جایگاه‌داران سوخت که معقتد است اجرای سیاست سهمیه‌بندی بنزین از ابتدا اشتباه بوده، به اقتصادنیوز گفت: ممکن است دولت در تلاش برای حذف سهمیه‌بندی بنزین باشد اما با جدیتی که در حال حاضر در حال اجرای آن است، قدری دور از انتظار به نظر می‌رسد.

وی در عین حال معتقد است که اختیار حذف سهمیه‌بندی در وزارت نفت نیست و نهادهای بالادست برای آن تصمیم‌گیری می‌کنند. بیژن حاج‌محمد‌رضا معتقد است که سیستم فعلی سهمیه‌بندی بنزین، زمان‌بر و زیان‌ده است و هیچ سودی ندارد و در عین حال بخشی از قاچاق بنزین و گازوئیل را به دلیل همین سیستم قدیمی می‌داند.

رئیس اتحادیه جایگاه‌داران سوخت در این میان معتقد است که برای حذف سهمیه‌بندی بنزین اصلا نیازی به کاهش سهمیه‌ها نیست و دولت می‌تواند به راحتی اقدام به این کار کند.

با این حال، آن طور که بسیاری از کارشناسان می‌گویند، دولت به دلیل انتقادهای بسیاری که ممکن است با حذف سهمیه‌بندی بنزین به خود ببیند، ابتدا در تلاش برای محدود کردن سهمیه‌ها است تا بتواند بعد از آن اقدام به حذف برنامه سهمیه‌بندی بنزین کند.