ریزش دسته‌جمعی بازارهای داخلی/اونس در کف 5.5 ساله

بهزاد بهمن نژاد: به دنبال دستیابی دیپلمات‌های کشورمان به توافق هسته‌ای، بازارها به عوامل اقتصادی موجود توجه بیشتری دارند. هرچند هنوز مراحلی نظیر تایید پیش‌نویس جمع‌بندی مذاکرات در قالب قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد و تایید متن توافق مجلس جمهوری اسلامی کشورمان و کنگره آمریکا برای نهایی شدن توافق باقی مانده است، اما عمده افراد نسبت به این مساله امیدوار هستند.

 بنابراین، در شرایط کنونی معامله‌گران بازارها توجه بیشتری به عوامل بنیادی و واقعی موجود در اقتصاد دارند. در این میان، بورس تهران به علت برخی نگرانی‌ها از عملکرد کوتاه‌مدت شرکت‌ها و مجامع سالیانه آنها با فشار فروش مواجه است. بازار ارز نیز پس از رشد نسبی هفته گذشته، مجددا به سطوح تعادلی خود برگشته است. در بازار سکه اما، هم‌زمان فشار کاهش قیمت‌های اونس طلا و دلار باعث افت قیمت‌ها شده است.

چرخش استراتژی حقوقی‌های بورس
پس از فشارهای سنگین فروش سهامداران حقوقی در روزهای پیش از توافق، در دو روز معاملاتی اخیر شاهد قرار گرفتن آنها در نقش خریدار هستیم. به این ترتیب، بررسی اقتصادنیوز نشان می‌دهد در میان 20 نماد با بیشترین اثرگذاری بر شاخص کل، فقط در سه نماد سهامداران حقوقی حضور فعال‌تری در نقش فروشنده داشتند. به این ترتیب، متوسط حضور آنها در نقش خریدار حدودا 31 درصد است، این در حالی است که در نقش فروشنده حدود 16 درصد مشارکت داشتند. این موضوع با روند نزولی شاخص کل بورس تهران در روزهای مزبور کاملا همخوانی دارد؛ به طوری که سهامداران حقوقی در نقش حمایت‌کننده در حال خریداری سهام هستند. این موضوع، احتمال تداوم افت قیمت‌ها در طولانی‌مدت را کاهش می‌دهد و باید به زودی منتظر چرخش مسیر بازار بود.

به این ترتیب، در معاملات امروز شاخص کل با افت 0.99 درصدی مواجه شد و در رقم 68 هزار و 148 واحدی ایستاد. بسیاری از کارشناسان، شناسایی سود توسط نوسان‌گیران و در نتیجه فشار فروش آنها را عامل اصلی ریزش قیمت‌ها در این بازار می‌دانند. پیش از این نیز اشاره شده بود عمده کسانی که پیش از توافق هسته‌ای وارد بازار سهام شده بودند، نوسان‌گیران بودند و اکنون پس از کسب بازدهی مناسب، در حال خروج نقدینگی خود از این بازار هستند. بررسی اقتصادنیوز از عملکرد صنایع مختلف نشان می‌دهد، در گروه‌هایی مثل حمل و نقل، خودرو، لیزینگ و پالایشگاهی از 27 خرداد (نخستین جرقه‌های خوش‌بینی به توافق هسته‌ای) به ترتیب 28.2، 19.5، 18 و 17.8 درصد بازدهی کسب شده است. این سود در مدت زمان حدود یک ماه از نظر بسیاری از نوسان‌گیران بسیار مناسب ارزیابی می‌شود. در نتیجه فشار فروش از سوی این نوع معامله‌گران طبیعی به نظر می‌رسد.

از سوی دیگر، نگرانی‌های زیادی درباره مجامع پیش رو به ویژه در گروه‌هایی مثل بانک و پالایشگاه‌ها وجود دارد. بر این مبنا و با توجه به عملکرد نامناسب عمده نمادهای بورسی در مجامع امسال، بسیاری از سهامداران تمایلی به نگه داشتن سهم خود در این روزها ندارند (چهارشنبه، آخرین مهلت برگزاری مجامع برای شرکت‌هایی است که سال مالی آنها پایان اسفند است). این موضوع نیز عامل دیگری برای افزایش فشار فروش از سوی سهامداران بورسی است.

با این حال، امروز حجم و ارزش معاملات افت شدیدی را نسبت به چند هفته اخیر تجربه کرده است که نشان می‌دهد از طرفی بسیاری از سهامداران واقعی، تمایلی به فروش سهام خود در شرایط کنونی ندارند و از سوی دیگر، جو منفی ایجادشده مانع ورود سرمایه‌گذاران جدید به این بازار شده است. در میان صنایع نیز، وضعیت نامناسبی مشاهده می‌شد؛ به طوری که از 37 گروه بورسی، فقط سه صنعت با رشد شاخص همراه شدند. به این ترتیب، صنایعی مثل حمل و نقل، خودرو، فرآورده‌های نفتی و لیزینگ که پیش از این بیشترین اقبال را در میان گروه‌های بورسی در اختیار داشتند، با افت قابل توجه قیمت‌ها همراه شده‌اند.

حرکت دلار به سمت سطوح تعادلی
در بازار ارز نیز کاهش قیمت‌ها را شاهد هستیم، به طوری که هر دلار آمریکا با 20 تومان کاهش نسبت به پایان هفته گذشته به قیمت 3240 تومان معامله می‌شد (ساعت 15). پیش از این نیز کارشناسان، رشد شدید قیمت‌ها در هفته گذشته را مقطعی دانسته و معتقد بودند در شرایط فعلی، قیمت‌ها در بازار در سطوح مناسبی قرار گرفته‌اند. رفع تحریم‌های هسته‌ای، هرچند زمان‌بر است، اما اطمینانی برای بازار در سمت منابع ارزی است که می‌تواند مانع از ارزش پول ملی کشورمان شود. بنابراین، رشد قابل توجه قیمت دلار سناریو محتملی در این روزها محسوب می‌شود. این در حالی است که در بازار مبادله‌ای، قیمت‌ها به 2960 تومان نزدیک شدند تا فاصله قیمت دلار در دو بازار همچنان کمتر از 300 تومان باقی بماند.

با این حال، به گزارش مهر، دکتر سیف، رئیس کل بانک مرکزی از یکسان‌سازی نرخ ارز تا 10 ماه دیگر خبر داده است. این موضوع ممکن است روند حرکت کاهش قیمت‌ها در بازار آزاد و افزایش قیمت در بازار مبادله‌ای را آهسته کند. همچنین، تعدیل قابل توجه قیمت‌ها در بازار ارز (کاهش قیمت دلار در مقایسه با زمان آغاز فعالیت دولت یازدهم) کاهش قیمت‌ها به سطوحی کمتر از 3200 تومان را دشوار نشان می‌دهد. بنابراین، در روزهای پیش رو احتمال نوسانات آرام در بازار ارز بالا است.

رکوردزنی در بازارهای اونس طلا و سکه
از سوی دیگر، بازار طلای جهانی با افت شدید قیمت‌ها همراه شد؛ به طوری که در بامداد امروز، قیمت اونس طلا تا سطح 1080 دلاری نیز کاهش یافت. این رقم پیش از این در فوریه 2010 (حدودا 5.5 سال قبل) تجربه شده بود که ریزش شدیدی محسوب می‌شود. با توجه به سخنان اخیر جنت یلن، رئیس کل فدرال رزرو، مبنی بر تمایل این بانک برای افزایش نرخ سود پیش از شروع سال جدید (2016)، معامله‌گران بازار طلا افت شدید این فلز زرد را انتظار داشتند. به این ترتیب، فشار فروش سنگین در بازار شانگهای چین باعث افت شدید قیمت طلا شد. در ادامه اما، تقاضای نسبی در قیمت‌های پایین شکل گرفت و موجب بازگشت قیمت‌ها به بالای 1100 دلار شد (ساعت 15 اونسط طلا به قیمت 1115 دلار معامله می‌شد).

در این شرایط، افت هم‌زمان قیمت اونس طلا و دلار باعث فشار بر قیمت سکه شد. به این ترتیب، سکه طرح جدید به قیمت 868 هزار تومان رسید که کمترین مقدار از زمستان 92 محسوب می‌شود. با این حال، سکه نسبت به این ریزش‌های قیمت اونس مقاومت نشان داد؛ این موضوع سبب شد حباب منفی (کمتر بودن قیمت بازاری نسبت به ارزش ذاتی سکه) تغییر علامت داد و قیمت سکه در شرایط فعلی حدودا 10 هزار تومان بیشتر از ارزش ذاتی آن معامله می‌شود. این موضوع تاکید می‌کند در بازار داخل کشورمان، نسبت به پایداری قیمت اونس در سطوح فعلی تردیدهایی وجود دارد و متناسب شدن قیمت‌ها نیازمند زمان بیشتری است.