روس ها به تالار حافظ می آیند
به گزارش «اقتصادنیوز» فراهم کردن زمینه‌هایی ورود سرمایه‌گذاران خارجی در بازار سرمایه ایران از چند ماه قبل با انتشار بسته پیشنهادی خروج از رکود از سوی دولت مطرح شد، اگرچه ورود سهامداران خارجی در بورس تهران تازگی ندارد و از هفت میلیون و 600 هزار کد سهامداری، 295 کد به خارجی‌ها اختصاص دارد. اما این مقدار اندک نقشی در رشد سرمایه‌گذاری خارجی در کشور ندارد.
شاید به همین علت باشد که دولت یازدهم تلاش دارد تا میزان سرمایه گذاران خارجی در بورس تهران را افزایش دهد تا نه‌تنها بر حجم سرمایه‌گذاری خارجی بیفزاید بلکه شاید از این طریق بتواند رخوت رکود را از بازار سهام کشور برچیند. بازاری که از هشت ماه گذشته با ریزش‌های بسیاری مواجه شده و هزاران میلیارد تومان از این بازار خارج شده است.
از سوی دیگر استقبال سرمایه‌گذاران خارجی در بورس تهران به همین سادگی نیست و به زیرساخت‌ها و ابزار مالی متناسب در جهت ریسک‌زدایی برای سرمایه‌گذار خارجی نیاز دارد.
به زعم کارشناسان بازار سهام برای سرمایه‌گذار خارجی پوشش ریسک بسیار مهم است. وقتی در اقتصادی نوسان نرخ ارز وجود دارد سرمایه‌گذار نمی‌تواند بدون در نظر گرفتن این مساله وارد آن بازار شود. سرمایه‌گذار باید امکان ریسک‌زدایی داشته باشد تا در این‌گونه بازار‌ها دچار زیان هنگفت نشود.
بی‌ثباتی اقتصاد ایران شاید یکی از دلایل عدم استقبال سرمایه‌گذار از بازار سرمایه کشور ما است. علی رغم اینکه P/E پایین بازار سهام ایران به نسبت بورس‌های خارجی فرصت مناسبی برای سود بردن سهامداران خارجی است اما نبود ابزار هج کردن سهام یا همان پوشش ریسک باعث شده تا این مزیت خاص بورس تهران در حاشیه قرار گیرد.
با این حال پایگاه اطلاع رسانی بازارسرمایه به تازگی از آمادگی روس‌ها برای سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه کشور خبر داده است.
ظاهرا قرار است شرکت خدمات مالی و تأمین سرمایه رنسانس کپیتال یکی از بزرگترین شرکت‌های تأمین سرمایه در روسیه این همکاری را آغاز کند.
مدیران ارشد این شرکت خدمات مالی و تامین سرمایه به منظور همکاری با بازار سرمایه ایران، چندی پیش جلسه‌ای را با اعضای هیأت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار تهران برگزار کردند.
ایگور واین، سرپرست گروه شرکت رنسانس کپیتال با مقایسه بازدهی بازار سرمایه ایران و بازار مسکو و داوجونز در نشست با مدیران بازار سرمایه ایران اعلام کرده است که از ماه جولای ۲۰۱۰ میلادی (تیر ماه سال ۱۳۸۹) تا ماه نوامبر سال ۲۰۱۳ (آبان ماه سال 1392) بازدهی بورس تهران بالغ بر ۳۸۹ درصد بوده که بازده بورس مسکو در مدت مشابه ۱۰ درصد و بازده داوجونز در این مدت ۶۴ درصد گزارش شده است.
او با مقایسه‌ای دیگر میان بورس‌های تهران، مسکو، دوبی و کویت عنوان کرد: بورس تهران در سال ۱۹۶۷ میلادی راه‌اندازی شد و در این مدت بالغ بر ۳۵۰ شرکت پذیرفته شده در آن فعالیت می‌کنند، در حالی که بورس مسکو در سال ۱۹۹۲ میلادی راه‌اندازی شده و بالغ بر ۲۸۰ شرکت پذیرفته شده دارد، بورس دوبی در سال ۲۰۰۰ میلادی با ۶۰ شرکت و بورس کویت در سال ۱۹۸۳ با ۲۰۰ شرکت فعالیت می‌کنند.
ایگور واین به مقایسه P/E این بازار‌ها نیز پرداخته و گفته است: نسبت قیمت به درآمد در بورس تهران بالغ بر 6.6 درصد اعلام شده، در حالی که این نسبت در بورس مسکو ۷. ۹، در بورس دوبی ۱۷. ۶ و در بورس کویت ۱۸. ۵ درصد اعلام شده است.
با این حال آنچه مشخص است این مقام روسی اعلام کرده که با پشت سر گذاشتن مراحل اداری امیدوار است در بازار سرمایه پررونق ایران همکاری نزدیکی داشته باشند.
این در حالی است که چندی پیش گفته شده بود که چارلز رابرتسون، رئیس استراتژی سهام بانک سرمایه‌گذاری رنسانس کپیتال در فروردین ماه امسال و پس از اینکه به همراه تیمی، از ایران برای ارزیابی فرصت‌های سرمایه‌گذاری در بازارهای اوراق بهادار بازدید کرد، در گزارش بعد از سفر خود، محیط سرمایه‌گذاری را در ایران بسیار مشابه ترکیه در سال ۲۰۰۴ توصیف کرد، با این تفاوت که ایران ۹ درصد ذخایر نفت دنیا را هم در خود جای می‌دهد.
او دلایل جذابیت بازار ایران را در افق روشن رسیدن به توافق با جامعه بین‌المللی و اصلاحات نظام اقتصادی مطلوب سرمایه‌گذاران خارجی خلاصه می‌کند و می‌گوید در یک بازه شش تا ۱۸ماهه، ایران شانس خوبی برای پیوستن به گزینه‌های هدف سرمایه‌گذاری دارد.
با این حال آنچه مشخص است سهامدار خارجی باید بتواند ریسک‌زدایی کند، تا مادامی که در اقتصاد ایران نوسانات نرخ ارز وجود دارد سهامداران خارجی حاضر نیستند وارد بورس تهران شوند، مگر اینکه قدرت ریسک پذیری بالایی داشته باشند.
با این حال به زعم کارشناسان بازار سهام ورود سهامدار خارجی نیازمند ثبات نرخ ارز است. وقتی دولت سیاست‌هایی در نظر می‌گیرد که به نرخ ارز شوک وارد شده و با نوسان مواجه می‌شود چگونه می‌توان انتظار داشت سرمایه‌گذاری سرمایه خود را به ریال تبدیل کند.
به زعم آنها طبیعی است سرمایه‌گذار خارجی نگران کاهش نرخ ارز باشد. اگر فرض کنیم سال ۱۳۹۰ سرمایه‌گذار خارجی وارد بورس تهران شده بود سرمایه خود را تبدیل به ریال کرده و سهم خریده بود و حالا می‌خواست از بازار خارج شود، حتی اگر در زمان رونق بورس ۱۰۰ درصد بازدهی داشت اکنون زیان می‌کرد، چرا که در این مدت نرخ ارز به‌شدت کاهش یافته است. به همین دلیل از نگاه برخی کارشناسان مهم این است که سرمایه‌گذار بتواند قدرت پوشش ریسک داشته باشد.
