عوامل افزایش P/E بازار و کلید تاثیر لغو تحریم ها بر بورس + عوامل بازدارنده
فرزام ابوعلی در گفت‌وگو با اقتصادنیوز پیرامون اینکه آیا دوره رونق بازارسرمایه آغاز شده است، اظهارکرد: قبل از پاسخ به این سوال باید به بررسی شرایط فعلی بازار سرمایه پرداخت. در حال حاضر باید وضعیت قیمت سهام در بورس باید از دو جنبه موردبررسی قرار گیرد. یکی بحث درآمدی سهام (اوراق بهادار) و دیگری از سمت ریسک.
مدیرعامل کارگزاری کارآمد افزود: در حال حاضر با توجه به اجرا شدن برجام، ریسک سیستماتیك سیاسی در فضای اقتصاد بین اللمل كاهش می‌یابد. اما به‌رغم وجود خبرهای خوب سیاسی در این چند ماه اخیر که باعث کاهش ریسک سیستماتیک بازارشده، اثرات مثبت آن طی این مدت چندان بر بازار انعكاس داده نشده است، در صورتیکه باید آثار خود را در قیمت‌های سهام و بازار نشان می داد و موجب رشد قیمت‌های سهام می‌شد. تا یک هفته پیش بازار این کار را انجام نداد که این مساله خود دلایل متعدد دارد.
او افزود: در حال حاضر در شرایطی بسر می‌بریم که بازارناشی از برداشته‌شدن تحریم‌ها این موضوع را بر قیمت‌ها لحاظ كرده است. لذا در بخش ریسك وضعیت مطلوبی برای بورس وجود دارد و بازار به درستی منافع آینده حاصل از عملی شدن بر جام را با نرخ پایین‌تری تنزیل كرده است.
این کارشناس بازار سهام در همین رابطه افزود: مساله توافق در سال جاری در سه مقطع بر بورس اثرگذار بود .در مرحله اول در فروردین ماه بیانیه لوزان شاخص قیمت را برای چند روزی مثبت كرد ولی مجدد به مدار نزولی بازگشت، همچنین توافق نهایی انجام شده ٥+١با ایران در تیر ماه شاهد تاثیر مثبت آن بر بازار نبودیم.
او گفت: اما در روزهای اخیر اطمینان بازار از اجرای قطعی و عملی برجام موجب شد تا سرمایه‌گذاران منافع آتی حاصل از دارایی‌ها را با نرخ كمتری تنزیل كند، لذا این مقوله بخش قابل توجهی از افزایش قیمت‌ها را توجیه خواهد كرد، موضوعی که در دو مقطع قبلی بازار را تحت تاثیر قرار نداد.
مدیرعامل کارگزاری کارآمد ادامه داد: علت اینکه این واکنش بازار در دو مقطع قبلی صورت نگرفت این است که در حال حاضر بازار اطمینان بیشتری به اجرایی شدن برجام پیدا کرده و این اطمینان را دارد که این توافق عملی می‌شود، در حالی‌که در گذشته، این اطمینان از ناحیه بازار وجود نداشت.
ابوعلی در خصوص بررسی جنبه دیگر وضعیت بورس گفت: اما در خصوص درآمد شرکت‌ها؛ با لغو تحریم‌ها این خود از دو جنبه بایستی تحلیل شود. یکی؛ میزان افزایش درآمد حاصل از افزایش ظرفیت‌های بیكار به دلیل دسترسی بیشتر و با كیفیت بهتر بنگاه‌های تولیدی به منابع مالی و مواد اولیه و دومی؛ میزان ضریب اطمینان دستیابی به افزایش درآمدهای موضوع بند (1) قانون است.
او افزود: بدیهی است بازار می‌بایستی در همین زمان و بلافاصله افزایش درآمد حاصله را با توجه به ضریب اطمینان مشخص تنزیل و در قیمت‌ها نشان دهد. اما تجربه بازار ما نشان داده كه درآمد جاری شركت وزن قالب در براورد قیمت سهام دارد و لذا به زمان بیشتری نیاز است تا این موضوع در وضعیت تولید و فروش شرکت‌ها منعكس شود. بنابراین سهم كمتری از تاثیرات بخش درآمدی شركت‌ها در شرایط جاری و بخش عمده تاثیرات آن بر قیمت سهام در میان مدت و بلندمدت است.
این کارشناس بازار سهام اظهار کرد: بنابراین لغو تحریم‌ها از هر دو جنبه موجب افزایش قیمت‌های سهام می‌شود اما موضوع اصلی تاثیرگذاری عوامل فوق بر بازار بر خلاف دو مقطع قبلی چرخش دولت از اعمال سیاست‌های انقباضی به اتخاذ سیاست‌های انبساطی است به عبارت دیگر دولت همزمان با برداشته شدن عملی تحریم‌ها علاوه بر كاهش قیمت نرخ خوراک گازی پتروشیمی‌ها، سیاست‌های انبساطی پولی را در پیش گرفته است. این موضوع (كه بنده به دفعات قبلا پیش‌بینی كرده بودم)، كلید اصلی تاثیر لغو تحریم‌ها بر بازار است.
ابوعلی گفت: سیاست‌های انبساطی پولی در کنار عملی شدن اجرای برجام موجب شده تا افزایش نقدینگی بطور محسوسی در بازار سرمایه متمرکز شود.
او معتقد است: به هرحال سیاست‌های انبساطی دولت، از ناحیه کاهش نرخ جریمه اضافه برداشت بانک‌ها از بانک مرکزی باعث شده تا پایه پولی افزایش یابد و این رشد نقدینگی به بورس ورود کند و موجبات رشد قیمت سهام را فراهم كند.
این فعال بازار سرمایه در خصوص دیگر نقاط مثبتی که در پساتحریم در بورس اتفاق می‌افتد، گفت: در حال حاضر برداشته شدن تحریم‌ها دیگر به صورت توافق نیست که بازار آن را باور نکند بلکه در مرحله عمل قرار گرفته است و بازار هم به آن اعتماد کرده است که این خود نقطه مثبتی است که برای بازار بورس رخ داده است.
او افزود: کاهش نرخ سود بین بانکی مورد دیگری است که بر بازار اثر مثبت دارد. با افزایش نقدینگی و گشایش اعتبار در اقتصاد و افزایش حجم پول باعث می‌شود در آینده نزدیک نرخ سودبانکی هم، کاهش پیدا کند. این موضوع می تواند در كنار كاهش ریسك و كاهش نرخ تورم،نرخ بازده مورد توقع سهامداران را كاهش دهد و لذا موجب افزایش p/e بازار شود.
ابوعلی در رابطه با بازار ارز اظهار کرد: با برداشتن تحریم‌ها یک بخشی از منابع بلوکه شده در اختیار بانک مرکزی قرار می‌گیرد و لذا با توسل به آن میتواند نرخ ارز را نسبت به قبل راحت‌تر کنترل کند. از سوی دیگر باز شدن سوییفت و LC ها ،فشار بر بازار ارز را کاهش می دهد . بنابراین علاوه بر كاهش هزینه‌های مبادلاتی ارزی ،بازار ارز در شرایط لغو تحریم‌ها قابل كنترل خواهد بود، حتی با وجود افزایش تقاضا برای ارز به منظور تامین مواد اولیه و كالاهای سرمایه‌‌ای.
او گفت: از سوی دیگر شرایط بازار مسکن هم به‌گونه‌ای است که این افزایش نقدینگی به سرعت و در كوتاه‌مدت و حتی میان مدت بر این بازار تاثیر گذار نخواهد بود. اینها بدین معناست كه دولت اطمینان دارد که در شرایط پس از لغو تحریم‌ها، سیاست‌های پولی انبساطی و افزایش ظرفیت نقدینگی حاصل از آن را میتواند به سمت بازارهای سرمایه و بنگاه‌های تولیدی هدایت کند.
این کارشناس بازار سهام ادامه داد:پیش‌بینی بانک جهانی در رابطه برخورداری اقتصاد كشور از رشد اقتصادی در سال 2016 به 6 درصد نیز از موارد مثبتی است كه در تحلیل اتی بازار توسط سرمایه‌گذاران مورد توجه قرار می‌گیرد.
او ادامه داد: اما در كنار مولفه‌های مثبت تاثیر‌گذار بر بازار، برخی عوامل بازدارنده بر رشد بازار وجود دارد.عوامل منفی‌ای وجود دارند که میتواند در بین سرمایه‌گذاران تردید ایجاد کند و ترمز بازار را بکشد، کاهش قیمت نفت است. این مساله درآمد ارزی دولت را به صورت منفی تحت تاثیر خود قرار می‌دهد و ممکن است تلاطم و شوك های ارزی را در بازار از دیدگاه برخی سرمایه گذاران در پی داشته باشد.
ابوعلی ادامه داد: در این صورت یک مقدار نگرانی برای این بازار وجود دارد ولی نگرانی اصلی در رابطه با آینده بورس این است که نبایدبازار به صورت هیجانی و تصاعدی رشد پیدا کند به طوریکه ارتباط عملیاتی بنگاه‌ها با قیمت سهام آنها قطع شود.
او توضیح داد: در حال حاضر به ویژه در سال 94 وضعیت شرکت‌ها از لحاظ سودآوری در وضعیت مطلوبی نبوده و بنابراین شاید لازم باشدبرای جلوگیری از رشد هیجانی و تصاعدی و پیامدهای منفی ناشی از آن از ناحیه نهاد ناظر بازار با ابزارهای غیر مستقیم و غیر مداخله گرایانه کنترل شود .
این کارگزار بازارسهام در پایان به خریداران سهام در این روزها توصیه کرد: با توجه به کاهش قیمت طی دوسال اخیر و از بین رفتن بخشی از سرمایه‌های بسیاری از سهامداران حقیقی وحقوقی و متضرر شدن آنها، ضمن تشویق افراد به حضور در بورس با احتیاط و دقت بیشتری با افق دید میان مدت و بلندمدت مبادرت به خرید سهام كنند. چراکه باید به همان نسبت که در گذشته، بورس در حال کاهش بود و روند نزولی طی می‌کرد، همان‌اندازه فرصت داده شود تا به جبران زیان‌های وارده و كسب بازده مثبت دست یابند.
