واقعیت‌هایی از بورس/ آیا سهام شرکت‌ها به قیمت واقعی معامله می‌شود؟
در ادبیات اقتصادی بورس را ويترين اقتصادی هر كشور می‌دانند چرا که وضعیت بازار سهام می تواند نشان دهنده جو حاکم بر اقتصاد و تا حدودی آینده رونق و رکود باشد.
بررسی ساز و کارهای بازار سهام نشان می‌دهد علاوه بر شاخص های کلان بازار مانند شاخص کل و... شاخص های دیگری نیز وجود دارند که توجه به آن ها تصویر دقیق تر و آینده نگرتری را از اقتصاد به دست می دهد.
یکی از این نسبت ها، نماگر مهم نسبت ارزش بازاری به ارزش دفتری است یا همان P/B است. ممکن است در قدم اول برخورد با چنین کلمات و عباراتی برای سهامداران عادی کمی دلهره آور باشد و اینگونه تصور کنند که از این نسبت ها و نماگرها سردرنمی آورند ولی کمی دقت کافی است تا مشخص شود ماجرا به این پیچیدگی ها هم نیست.
نماگر نسبت ارزش بازاری به ارزش دفتری که میان بورس بازها و تحلیلگران به P/B معروف است در واقع نشان می دهد آیا قیمتی که اکنون یک سهم از یک بنگاه حاضر در بورس به آن قیمت معامله می شود از ارزشی که از نظر حسابداری در دفاتر حسابداری آن شرکت ثبت شده کمتر، بیشتر یا مساوی است.
در یک جمله می توان گفت هرچه نسبت P/B برای سهام یک بنگاه بالاتر باشد، آن بنگاه وضعیت بهتری در بازار دارد.
طبیعی است هرچه میانگین P/B تمام سهام موجود در بازار بهتر باشد، وضع آن بازار و در واقع وضع آن اقتصاد بهتر است حداقل از نظر نسبت میان ارزش بازار به ارزش دفتر.
از آنجا كه براساس استانداردهاي حسابداري، بدهی‌ها در ترازنامه به ارزش روز و دارايی‌ها به بهاي تمام شده يا خالص ارزش بازيافتنی (هر كدام كمتر باشد) ثبت می شود بنابراين، اثر بسيار مهم تورم در سمت راست ترازنامه شركت‌ها منعكس نمی‌شود و به همين دليل، نسبت P/B در حقيقت ارزش سهام را نسبت به ارزش خالص دارايی‌های شركت با بهای تمام شده می سنجد.
به اين ترتيب در اقتصادهای تورمی، معمولا اين نسبت در طول زمان، در صورتی كه تجديد ارزيابی دارايی‌ها اتفاق نيفتد، رشد می كند چرا كه شتاب رشد صورت كسر (قيمت سهام) از مخرج (خالص ارزش دارايی‌ها به بهای تمام شده) بيشتر است.
از همين رو، اين نسبت در بازارهای تورمی يك مقياس بسيار محافظه كارانه برای ارزش گذاری سهام محسوب می‌شود و معمولا سهام دارای P/B حدود يك واحد از منظر تحليلي ارزنده و جذاب توصيف می شوند.
مقدار پايين اين نسبت می تواند نشان دهنده اين باشد كه سهم زير ارزش ذاتی قرار دارد همچنين می تواند به اين معنا نیز باشد كه مشكل بنيادی در شركت وجود دارد.
مقایسه این نسبت در بازارهای سهام کشورهای مختلف نیز می تواند تحلیلگران را به تصویری روشن از شرایط بنگاه های هر کشور برساند.
بررسی ارزش بازاری در بازار سرمایه ایران نشان می دهد شرکت هایی که نسبت P/B در آن ها زير يك واحد است، بيشترين فراوانی را در میان شرکت های بورسی دارند.
به گزارش عصر مالی، به عبارت دیگر بیشترین سهم از ارزش بازاری متعلق به شركت هايی است که پايين تر از ارزش دفتری خود مورد معامله قرار گرفته اند. از لحاظ تعدادی اين طبقه شامل 52 شركت می شود.
