انتشار اوراق رهنی در بورس تهران/ گام مهم در تکامل بازار سرمایه ایران

به گزارش اقتصادنیوز، بورس اوراق بهادار تهران با بهره‌مندی از شبکه گسترده کارگزاری و پوشش مناسب تالارهای استانی در سطح کشور، با انتشار اوراق رهنی گام مهمی در تکامل بازار سرمایه ایران برداشته است.

بر اساس آنچه شرکت بورس در گزارش خود آورده است، اسماعیل درگاهی سرپرست پذیرش بورس تهران ضمن بیان مطلب فوق، افزود: بورس اوراق بهادار تهران با بهره‌مندی از شبکه گسترده کارگزاری و پوشش مناسب تالارهای استانی در سطح کشور، محمل معاملاتی مناسبی برای انتشار اوراق رهنی است. امید است انتشار این اوراق با زمینه‌سازی مقرراتی و حقوقی مناسب و ایجاد ساز و کارهای نظارتی هر چه بهتر می‌تواند گام مهمی در تکامل بازار اوراق بهادار منجر شود.

وی با اشاره به اینکه اوراق رهنی بانک مسکن برای اولین بار در بازار سرمایه به صورت بانام و قابل معامله منتشر می‌شود ادامه داد: اوراق رهنی بانک مسکن به ارزش کلی سه هزار میلیارد ریال با نرخ سود 5.18 درصد، قابل پرداخت در مواعد سه ماهه صادر می‌شود.

درگاهی ارکان این اوراق را به ترتیب شامل بانی: بانک مسکن، ضامن: بانک مسکن، امین: سازمان حسابرسی، متعهد پذیره نویسی: شرکت تامین سرمایه بانک مسکن، بازارگردان: شرکت تامین سرمایه بانک مسکن، عامل فروش: شرکت کارگزاری بانک مسکن، عامل پرداخت: شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه دانست و تاکید کرد: ناشر این اوراق هم یکی از نهادهای واسط تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار خواهد بود. این اوراق بر مبنای تسهیلات منتخب بانک مسکن که در انطباق با دستورالعمل انتشار اوراق رهنی هستند، منتشر می‌شود.

درگاهی در خصوص مزایای اوراق رهنی گفت: سابقه اوراق رهنی نشان می‌دهد که تبدیل به اوراق بهادار کردن وام‌های رهنی، ضمن افزایش نقد شوندگی دارایی‌های رهنی بانک‌ها، کاهش نرخ رهن و رونق بازار مسکن را در بازارهای دنیا به دنبال داشته است. می‌توان گفت انتشار این ابزار با لحاظ وضعیت رکودی بخش مسکن و نیاز به تحریک تقاضا با آزادسازی منابع بانکی، در بهترین زمان صورت می‌گیرد.

وی با بیان اینکه امروزه وجود ابزارهای مالی متنوع در حوزه‌های مختلف تامین مالی، سرمایه‌گذاری، پوشش ریسک از ضرورت‌های توسعه بورس‌ها تلقی می‌شود، تصریح کرد: براین اساس، گسترش تنوع ابزارهای موجود در بورس اوراق بهادار تهران در سال‌های اخیر در این راستا صورت گرفته است تا ضمن افزایش انگیزه سرمایه‌گذاری، راهکارهای تامین مالی بهتر و کارآمدتری در اختیار بنگاه‌ها قرار دهد.

سرپرست پذیرش بورس تهران تاکید کرد: یکی از حوزه‌هایی که توان پوشش نیازهای ذکر شده را دارد، حوزه ابزارهای مالی ساختار یافته است که اوراق بهادر با پشتوانه وام های رهنی در این دسته قرار می‌گیرند. در اوراق بهادار با پشتوانه وام های رهنی، در حقیقت دارایی های بانک وام دهنده به اوراق بهادار تبدیل و در بازار فروخته می‌شود. با استفاده از ساز و کار اوراق رهنی، بانک وام دهنده می‌تواند به منظور افزایش توان اعطای وام خود از ظرفیت های بازار سرمایه استفاده کند.

وی یادآور شد: از آنجا که سررسید وام‌های رهنی معمولاً بلندمدت است و بانک وام‌دهنده نیز منابع محدودی برای پاسخگویی به تقاضای وام دارد، لذا باید به شیوه اوراق بهادارسازی متوسل شد. به این ترتیب بانک وام‌دهنده به پشتوانه مطالبات خود از وام‌گیرنده رهنی، اوراق بهادار را از طریق شرکت ناشر(واسط) منتشر و در بازار می‌فروشد به عبارت بهتر، بانک مطالبات خود را در بازار تنزیل کرده و منابع خود را برای ارائه وام های بیشتر تجهیز می‌کند. بانک‌ها با فروش اوراق رهنی از مزیت‌هایی همانند کاهش هزینه سرمایه، انتقال ریسک، آزادسازی منابع و سرمایه، بهبود کفایت سرمایه برخوردار می‌شوند.

درگاهی در پاسخ به این سوال که تاریخچه اوراق رهنی به چه زمانی باز می‌گردد، گفت: اولین اوراق بهادار رهنی در بازار ایالات متحده امریکا و توسط شرکت جنی ما در سال 1970 معرفی شد. توسعه این ابزار در سال‌های بعد با معرفی و انتشار تعهدات رهنی وثیقه دار(CMO) توسط فریدی مک وارد فاز جدیدی شد که جذابیت‌های صنعت اوراق بهادارسازی را بیش از پیش نمایان کرد.

وی با اشاره به وضعیت اکنونی اوراق رهنی در بازار سایر کشورهای توسعه یافته گفت: این اوراق همانند کانادا، استرالیا، ژاپن و لوکزامبورگ و سایر بورس‌های پیشرو منتشر می‌شود. این اوراق با انواع مختلف گواهی‌های انتقال قرضه با پشتوانه وام رهنی(pass through)، تعهدات وثیقه‌دار (CMO) و نیز اوراق رهنی stripped یکی از نقدشونده‌ترین بازارها را به خود اختصاص می‌دهند.