ابراهیم علیزاده: وزیر اقتصاد 25 آذر ماه در حاشیه مراسم معارفه یکی از معاونان وزارت اقتصاد بیان کرده است که بودجه انبساطی داشتن به منزله افزایش هزینه‌های جاری دولت نیست و دولت با این بودجه به دنبال اقداماتی مانند پراخت بدهی‌هایش به بخش خصوصی است. اما آیا رفتار دولت بار تورمی به همراه نخواهد داشت؟ در کنار این، شاخص کلان دیگر اقتصادی که اهمیت قابل توجهی دارد، یعنی نرخ رشد اقتصادی چگونه از این بودجه انبساطی متاثر می‌شود؟ آیا می‌توان با بودجه انبساطی سال آینده نرخ رشد اقتصادی قابل قبولی برای اقتصاد ایران پیش‌بینی کرد و از آن سو نگران توقف روند نزولی تورم نبود؟ اصلا این بودجه انبساطی به معنای چیست؟ با اجرای آن چه اتفاقی برای شاخص‌های مهم کلان اقتصادی مانند تورم و نرخ رشد اقتصادی رخ می‌دهد؟
به گزارش اقتصادنیوز، در این مورد داود سوری، عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی شریف معتقد است که دولت در مخمصه‌ای گیر کرده که ناچار به انتخاب بودجه انبساطی است. با این حال وی پیش‌بینی می‌کند دولت برای تامین این بودجه خود دست به اقداماتی مانند استقراض از بانک مرکزی بزند که در نهایت باعث افزایش تورم شود.
از نگاه این استاد دانشگاه هرچند بودجه انبساطی شاید نتواند تاثیر چندانی بر نرخ رشد اقتصادی بگذارد اما این بودجه می‌تواند در شاخص تورم تاثیر قابل توجهی داشته باشد. در عین حال سوری پیشنهاد می‌کند دولت برای رشد اقتصادی به بودجه تکیه نکند و تکیه اصلی او بر جذب سرمایه خارجی باشد. خلاصه‌ای از گفت‌وگوی هفته‌نامه تجارت‌فردا(شماره 160) با این استاد دانشگاه را می‌خوانید:
*بودجه انبساطی بیشتر به این معناست که افزایش منابعی در نظر گرفته می‌شود اما اینکه منابع این کار از کجا تامین می‌شود، خیلی مهم و مبهم است. با توجه به اینکه قیمت نفت کاهش یافته است، طبعا به نظر می‌رسد اگر قصد بر این است که بودجه انبساطی باشد آن وقت دولت باید مجددا به مانند سال‌های دوران فعالیت دولت سابق به بانک مرکزی مراجعه کند و استقراض از بانک مرکزی را انجام دهد که این به منزله تورم بیشتر است. یا باید دولت قاعدتا دارایی‌های خودش را گران‌تر بفروشد که عمدتا دارایی‌های دولت ارز است. این به معنای آن است که باید دولت نرخ ارز را افزایش دهد که آن هم دوباره تورم به بار خواهد داشت.
*حقیقت این است که اقتصاد ما در یک مخمصه بدی گیر کرده است. از یک طرف منابع مالی برای دولت وجود ندارد، از طرف دیگر بدهی‌های عظیمی هم روی دوش دولت مانده است و در کنار این‌ها اقتصاد ما هم در رکود به سر می‌برد و در این شرایط گرفتن مالیات و تکیه بیشتر به درآمدهای مالیاتی فشار مضاعفی را برای مردم، تولیدکننده و صادرکننده‌ها در پی خواهد داشت. مخمصه عجیبی در اقتصاد ماست که دولت در آن گیر کرده، از سوی دیگر درآمدهای نفتی هم به همان اندازه که دولت پیش‌بینی کرده بود، نبوده و در عمل کمتر از آن میزان پیش‌بینی شده فروش داشته است.
*با توجه به انتخاباتی هم که پیش‌رو است و بعد از آن هم انتخابات ریاست جمهوری فرا خواهد رسید به نظر می‌رسد دولت خواهی نخواهی باید بتواند نفسی به اقتصاد کشور بدهد.آنچه پیش‌روست نشان می‌دهد دولت دوباره دست به دامن قرض از بانک مرکزی می‌زند و گسترش سیاست‌های پولی را در برنامه خواهد داشت.
*دولت نمی‌تواند در این مخمصه‌ای که به دلیل کمبود منابع گیر کرده است، سیاست‌های خودش را ادامه دهد. مسلما با این اقدام دولت و با توجه به این چنین بودجه‌ای که دولت در نظر گرفته پایه پولی و نقدینگی اقتصاد ایران افزایش می‌یابد. این افزایش هم یا از طریق گران فروختن ارز یا چاپ پول خواهد بود.
*ما اگر بتوانیم سرمایه‌های خارجی را جذب کنیم، خیلی از این مشکلات حل می‌شود.اما جذب سرمایه خارجی نیازمند اصلاحاتی است. آن کار سختی است اما امکان‌پذیر به نظر می‌رسد. باید یک سری تغییرات را در اقتصاد کشورمان انجام دهیم، یک سری قواعد را اجرا کنیم تا بتوانیم به حل مشکلات‌مان امیدوار باشیم.
متن کامل این گفت‌وگو را می‌توانید در شماره 160 هفته‌نامه تجارت‌فردا بخوانید.
