مرضیه محمودی: توفیق مذاکرات هسته‌ای و نتیجه‌بخش شدن مذاکرات سوالات جدیدی را در عرصه اقتصاد ایجاد کرد که مهمترین آن این بود که آیا می‌توان مانند مذکارات هسته‌ای در اقتصاد هم به اجماع رسید یا نه و سوال دیگری که چندی پیش دکتر مهدی بهکیش و موسی غنی‌نژاد، دو اقتصاددان مطرح کردند این بود که آیا ورود فردی با مشخصات محمدجواد ظریف به عرصه اقتصاد می‌تواند منجر به تغییرات و اصلاحات اقتصادی شود و فردی را در راس تصمیمات اقتصادی بگذاریم که به پشتوانه رئیس‌جمهوری، مردم و مقامات دیگر کشور را قانع کند که با توجه به شرایط امروز داخلی و بین‌المللی کشور باید چه اصلاحات اقتصادی را پشت سر بگذارد و این اصلاحات را اعمال کند؟
به گزارش اقتصادنیوز، پیشنهاد این دو اقتصاددان سبب شد که علی میرزاخانی در سرمقاله اول بهمن ماه برخی از چهره‌های مشابه ظریف در اقتصاد را معرفی کند؛ مسعود نیلی، عباس آخوندی و محسن جلالپور از جمله پیشنهادات سردبیر روزنامه دنیای اقتصاد بود. بهکیش هم در گروه تلگرام اقتصادنیوز، در کنار پیشنهادات میرزاخانی نام محمد نهاوندیان را به این لیست اضافه کرد. اما آیا می‌توان در اقتصاد هم به دنبال گزینه‌ای مانند ظریف بود و ظریف اقتصاد ایران کیست؟
داود سوری، اقتصاددانان در گفت‌وگو با اقتصادنیوز در پاسخ این سوال می‌گوید: در فضای اقتصادی دستیابی به آنچه ظریف در فضای سیاست به دست آورد کار بسیار دشواری است. چون اولا گروه طرف مذاکره ظریف در عرصه سیاست بین‌الملل مشخص بود و دوما این عده منافع و صلاح خود را می‌دانستند و ظریف و تیم همراه وی هم می‌دانستند که باید سر چه منافع و مصالحی با آنان مذاکره کند. اما در اقتصاد داخلی طرف مذاکره مشخص نیست. ظریف اقتصاد ایران باید با چه کسانی بر سر کدام موارد مذاکره کند؟ دوم اینکه تیم مقابل چه موقعیتی دارد؟ منافع و مصالح آنها چیست؟ آیا طرف مذاکره صلاح بلندمدت خود را می‌داند یا خیر؟ اینها برخی از موانعی است که در مذاکره وجود دارد.
به گفته سوری، مشکلات اما به همین موارد ختم نمی‌شود. چون مشکل اقتصاد ایران تنها نبود تیم مذاکره‌کننده یا به اصلاح غایب بودن ظریف اقتصاد نیست. حتی اگر فردی باشد که بتواند در اقتصاد اجماعی ایجاد کند، مشکلات ساختاری و اجرایی مانع پیشبرد اهداف وی می‌شود. چون سیستم اداری و اجرایی ایران بارها نشان داده که توان تغییر و اجرا ندارد و برنامه‌های بسیار کوچک در اقتصاد ما به سرانجام نمی‌رسد.
سوری در ادامه می‌گوید: برای مثال همه اقتصاددانان در همه جای دنیا به این نتیجه رسیده‌اند که قیمت را بازار تعیین می‌کند اما همین مساله بدیهی وقتی وارد مرحله عمل می‌شود، به گونه دیگری اجرا می‌شود.
این استاد دانشگاه صنعتی شریف می‌گوید: مساله اینکه اول باید سیستم را درست کرد و بعد فردی را برای پیشبرد اقتصاد تعیین کرد یا آنکه اول فرد تعیین شود و بعد ساختارها اصلاح شود، مطرح نیست. چون به گفته وی، هم‌اکنون مسعود نیلی در کسوت مشاور اقتصادی رئیس جمهور زمام امور اقتصادی را در دست دارد و گزینه بسیار مطلوبی است که ظریف اقتصاد باشد اما مشکلات اجرایی مانع عملکرد تیم اقتصادی دولت می‌شود.
البته سوری وجود برخی ناهماهنگی‌ها در این تیم به رهبری نیلی را رد نمی‌کند و می‌گوید: اختلاف نظرهایی وجود دارد که تا حدود زیادی طبیعی است. اما مسعود نیلی را می‌توان فردی دانست که می‌تواند فرد و گزینه مناسبی برای تبدیل شدن به ظریف اقتصاد ایران باشد. اگرچه وی در پایان هم تاکید می‌کند که مذاکره در فضای سیاسی بسیار ساده‌تر از اقتصاد داخل است.
