تکرار شیوه عجیب بانک مرکزی در آماردهی/نرخ رشد اقتصادی در گزارش بانک مرکزی از قلم افتاد
به گزارش اقتصادنیوز، این دومین فصلی است که عدم انتشار نرخ رشد اقتصادی خبر ساز می‌شود؛ بار پیش نرخ رشد اقتصادی بهار 94 منتشر نشد و اکنون نرخ رشد اقتصادی تابستان 94. یعنی بانک مرکزی در گزارش جدید خود به جای انتشار جدید امار و یا حتی اعلام نرخ رشد اقتصادی یک و 0.9 درصدی شش ماهه اول سال جاری، نرخ رشد . و 2.8 درصدی سال 93 را اعلام کرده؛ اعدادی که تصویر بهتری از اقتصاد ارائه می‌کنند و نه تصویر واقعی‌تری را.
نکته اصلی گزارش بانک مرکزی این است که در این گزارش همه شاخص‌های عمده اقتصادی بیانگر اوضاع سه ماهه دوم سال 94 است جز نرخ رشد اقتصادی. نکته دیگر این است که حتی در این گزارش نرخ رشد اقتصادی سه ماهه دوم سال 94 –که پیش از این هم بانک مرکزی و هم مرکز آمار آن را اعلام کرده بودند- اعلام نشده، بلکه این گزارش به اعلام نرخ رشد اقتصادی سال 93 اکتفا کرده است که بسیار بالاتر از نرخ رشد سال 94 است.
در این گزارش در بخش نرخ رشد اقتصادی اعلام شده که نرخ رشد اقتصادی سال 93 با احتساب نفت 3 و بدون آن 2.8 درصد است. اما گزارشی که پیش‌تر از این منتشر شد نشان می‌داد می‌داد نرخ رشد اقتصادی در شش ماهه اول سال جاری یک درصد مثبت است. نرخ رشد اقتصادی بخش صنعت منفی 1.1 درصد، بخش کشاورزی 5.7 و خدمات 4.5 درصد است. نرخ رشد بدون نفت هم اعلام نشد اما بعدها مرکز آمار در صفحه اول خود نرخ رشد اقتصادی بدون نفت را 0.9 درصد اعلام کرد.
چرا رشد اقتصادی اعلام نشد؟
با توجه به تازه بودن گزارش منتشر شده، هنوز هیچ یک از مقامات بانک مرکزی توضیحی در خصوص این نحوه انتشار گزارش نرخ رشد اقتصادی ارائه نداده‌اند. اما شیوه عجیب بانک مرکزی در انتشار گزارش نرخ رشد اقتصادی امر تازه‌ای نیست. بانک مرکزی در انتشار نرخ رشد اقتصادی بهار 94 هم شیوه جدیدی در پیش گرفته بود. این نهاد به جای انتشار دقیق عدد نرخ رشد اقتصادی به روال سال‌های قبل، تنها در فصلنامه خود در تشریح نرخ رشد اقتصادی بهار نوشت: «شواهد و قراین موجود در سطح اقتصاد جهانی و داخلی حاکی از تضعیف روند روبه رشد اقتصاد در فصل نخست سال جاری است. »
مرکز آمار هم قبل از آن گزارشی بسیار خلاصه منتشر کرد که تنها در آن به بیان عدد یک درصد مثبت نرخ رشد اقتصادی اشاره کرده بود و حتی در این گزارش عنوان نشده بود که این نرخ با احتساب نفت است و یا بدون آن. این نحوه گزارش‌دهی در خصوص نرخ رشد اقتصادی که از ابتدای امسال و از زمان کاهش نرخ رشد اقتصادی رواج یافته، انتقاداتی را در پی داشته است. از آن جمله مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی مفصل چندی پیش به مراکز آماری تاخت و گفت: «اینکه در یک سال، بانک مرکزی نرخ رشد اقتصادی را اعلام کرده و در سال بعد آن نهاد سکوت کرده و مرکز آمار ایران آمار نرخ رشد اقتصادی را اعلام کند، در نهایت ذهن کارشناسان اقتصادی را مشوش کرده و موجبات انحراف سیاستگذاران را فراهم می‌کند و زیان‌های جبران‌ناپذیری به اقتصاد ملی تحمیل می‌کند».
البته عادل آذر، رئیس مرکز آمار پاسخ این سوالات را داده و گفته بود قبلا نرخ رشد اقتصادی به‌صورت سالانه اعلام می‌شده و سیستم اعلام نرخ رشد فصلی نبوده اما از زمان دولت یازدهم برای اینکه راحت‌تر بتوان وضعیت کشور را رصد کرد به خواسته دولت نرخ رشد اقتصادی فصلی اعلام شد اما یک فصل، زمان بسیار کوتاهی برای محاسبه نرخ رشد اقتصادی است. برای همین دولت محددا به این نتیجه رسیده که نرخ رشد اقتصادی شش ماه اعلام شود.
اما سوالی که همان زمان هم مطرح شد این بود که چرا زمانی که نرخ رشد اقتصادی از منفی شش درصد دولت دهم روند بهبود به خود گرفت و به 3 درصد رسید، رشد اقتصادی فصلی اعلام می‌شد اما اکنون که هم نهادهای بین‌المللی و هم نهادهی آماری داخلی و حتی خود بانک مرکزی پیش‌بینی تضعیف نرخ رشد اقتصادی را دارند، دولت به این نتیجه رسیده که نرخ رشد اقتصادی فصلی گویای وضعیت اقتصادی نیست؟ نکته دیگر اینکه حتی این مراکز در گزارش‌های آماری خود نرخ رشد اقتصادی سه ماهه و یا حتی شش ماهه را اعلام نمی‌کنند و همچنان مصر به انتشار نرخ رشد اقتصادی هستند که بالاترین رکورد چند سال اخیر است. یعنی بانک مرکزی به جای انتشار عددرشد یک و 0.9 درصدی سال 94، نرخ رشد 3 و 2.8 درصدی سال 93 را اعلام کرده است. قطعا لازم است که مدیران آماردهی این نهاد اعلام کنند که دلیل اصلی عدم انتشار گزارش‌های مربوط به نرخ رشد اقتصادی چیست؟ چون با توجه به تجربه تلخ آماردهی سلیقه‌ای در دولت قبل، کارشناسان اقتصادی به شفاف بودن و به موقع بودن آماردهی این دولت بسیار امیدوار هستند.
