رمزگشایی معمای محبوبیت اپلیکیشنهای ایرانی/ فعلاً کپیبرداری میکنیم/کسبوکارهایی که روزی زیرزمینی محسوب میشدند
طی هفتههای گذشته خبرهای جالب توجهی از رونق کسب و کارهای اینترنتی به گوش میرسد. بازار برنامهنویسان و توسعهدهندگان اپلیکیشنهای ایرانی چنان پررونق شده که همه نگاهها در حوزه فناوری اطلاعات به این سو معطوف شده است.
این اپها در اندروید تنها در تعطیلات دوهفتهای نوروز امسال، بیش از سه میلیارد تومان فروش داشتهاند. چنان که سورنا ستاری معاون علمی و فناوری رئیسجمهور نیز در جمع اهالی آیتی حاضر شد و از لزوم حمایت از این صنعت و نیز افزایش سهم شرکتهای دانشبنیان در تولید ناخالص داخلی سخن به میان آورد.
به گزارش اقتصادنیوز، به بهانه این جهش در طراحی و فروش اپلیکیشنهای ایرانی، هفتهنامه تجارتفردا(شماره 176) با علیرضا صادقیان موسس و مدیر سامانه «نتبرگ» گفتوگو کرده است.
او که دانشآموخته رشته امبیای دانشگاه کلمبیاست، میگوید: «کسب و کار اینترنتی در ایران جای رشد بسیار دارد و با سیاستگذاری مبتنی بر حمایت و توسعه این صنعت، میتوان به شکوفایی آن امید داشت.»
خلاصهای از این گفتوگو را در ادامه میخوانید:
*بر اساس اعلامهای صورتگرفته، کل درآمد اپاستور که به عنوان بازار اپلیکیشنهای محصولات اپل شناخته میشود در سال گذشته،40 میلیارد دلار بوده است و درآمد گوگلپلی به عنوان بازار اپهای گوشیهای اندرویدی، حدود دو میلیارد دلار تخمین زده میشود. اما بر اساس اطلاعاتی که مدیران کافه بازار در نشریه پیوست ارائه کردهاند، درآمد این سامانه از محل فروش اپلیکیشن حدود 10 میلیون دلار برآورد شده است و مقایسه این آمارها نشان میدهد برای توسعه این بازار در ایران راه درازی در پیش داریم.
*مقوله E-Commerce یا شکلگیری کسب وکارهای اینترنتی در ایران به 10 تا 15 سال پیش و زمانی که برای نخستین بار امکان پرداخت اینترنتی پول مهیا شد، بازمیگردد. نخستین بار این امکان در سال 1382 و توسط بانک سامان صورت گرفت. حدود پنج تا شش سال به طول انجامید تا مردم به صرافت گرفتن رمز دوم بیفتند و امورات خود را از طریق این ابزار به انجام برسانند. در این زمینه فرهنگسازی نیز صورت گرفت و البته روند انجام این امورات به صورت آنلاین زمانی شدت گرفت که مردم ترجیح دادند هزینه قبض آب و برق خود را به صورت آنلاین پرداخت کنند. در واقع پرداخت آنلاین از زحمت مراجعه مردم به بانکها کاست.
* ما از حدود هفت یا هشت سال پیش میدانستیم که بازار کسب و کارهای آنلاین مانند آنچه در سایر نقاط جهان در جریان است - بهرغم آنکه در آن زمان اطمینان کافی به این نوع کسب و کارها وجود نداشت- رشد خواهد کرد؛ در ابتدای زمانی که برخی به کسب درآمد از این راه گرایش پیدا کردند، این نوع کسب و کارها، زیرزمینی به حساب میآمد. بازار این نوع کسب و کارها، البته از یک یا دو سال اخیر داغتر شده است؛ فعالان این حوزه دو دستهاند، جوانهای کم سن و سال و باانگیزه و گروه دوم نیز شرکتهای بزرگ فروش کالاهای داخلی و خارجی هستند.
*گوگلپلی در حال حاضر بیش از دو میلیون اپلیکیشن در خود جای داده و اپاستور نیز دارای حدود دو میلیون و ۳۰۰ هزار اپلیکیشن است. حال آنکه بر اساس اعلامی که مسوولان کافه بازار داشتهاند، برنامهنویسانی که اپلیکیشن تولید کرده و در کافه بازار به فروش میرسانند، درآمدهای ماهانه چندمیلیونی دارند و همچنین تعداد این افراد کم نیست.
*در حال حاضر کاری که در این زمینه صورت میگیرد، آن است که ایدههایی را که در خارج از کشور اجرا شده و تا به حال در ایران پیاده نشده، کپی کرده و برای بازار داخلی بومیسازی و تولید میکنیم.
*اعتقاد دارم که با توسعه این کسب و کار در کشور و نیز استفاده از چاشنی کارآفرینی، در آینده نزدیک فعالان این عرصه نگاهی بینالمللی خواهند داشت تا هم در کشور مورد استفاده قرار گیرد و هم در سطح جهانی مورد توجه قرار گیرد. برای مثال، برنامه و اپ رایگان «اسکایپ» در سال 2003 و توسط دو فرد با ملیتهای سوئدی و دانمارکی طراحی شد و اکنون با 38 زبان متعدد کاربران گستردهای در سرتاسر جهان دارد؛ کاربرانی که تعداد آنها تا پایان سال 2010 به بیش از 660 میلیون نفر رسیده است. این نرمافزار نمونه یک مدل کسب و کار موفق است که در یک کشور نسبتاً کوچک مطابق با نیازهای بازار بینالملل طراحی شده و سهم آن در بازار تماسهای تلفنی حدود 40 درصد در سال 2014 برآورد شده است.
*جو منفی تا حدودی علیه کسب و کارهای اینترنتی شکل گرفته اما باید توجه داشت که استارتآپها پدیده جدیدی نیستند که به تازگی اختراع شده باشند. باید توجه داشت که کارآفرینی در ایران سابقه چندین هزارساله دارد. حال آنکه اکنون کارآفرینی در بستر اینترنت و تکنولوژی روی داده است. متاسفانه اما استارتآپها در بخش عمدهای از اذهان تا حدودی بد جا افتاده و این باور نادرست وجود دارد که این کسب و کارها قرار است تغییر خاصی ایجاد کنند.
*در حال حاضر دستگاههای متعددی از جمله وزارت ارتباطات، وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت ارشاد ادعای تولیگری کسب و کارهای اینترنتی را دارند و در این زمینه ابهام وجود دارد و صاحبان کسب و کارها در این وادی سرگردانند.
*اگر سامانههایی مانند کافه بازار وجود نداشت، بازار اپلیکیشنهای داخلی تا این حد داغ نمیشد و جوانان توسعهدهنده یا برنامهنویس تمایل به طراحی اپ نمیداشتند. کافه بازار پلتفورم خوبی است که بستر فروش مناسبی را برای برنامهنویسان عمدتاً جوان کشور فراهم کرده و البته تاثیر بسزای آن در رونق این کسب و کار، همانطور که عرض کردم بر کسی پوشیده نیست.