سپیده اشرفی: در شرایطی که ایران خود را برای بازگشت به بازار نفت آماده میکند، هراس دوباره از این بازگشت به پیشبینیهای بازار کشیده است. به طوری که آخرین پیشبینی که از سوی صندوق بینالمللی پول صورت گرفته نشان از آن دارد که ورود دوباره ایران به بازار میتواند باعث کاهش 15 دلاری قیمت نفت شود.
به گزارش اقتصادنیوز، البته برخی کارشناسان معتقدند که این پیشبینی چندان دور از واقع نیست، چرا که با بازگشت ایران، یک میلیون بشکه به مازاد حدود دو میلیون بشکهای بازار افزوده میشود. برهمین اساس نیز، شاید دور از واقعیت نباشد که با ورود ایران، قیمت نفت وارد کانال 20 دلاری شود. اما آیا همه کارشناسان این چنین ارزیابیای دارند؟
پیشبینی صندوق بینالمللی پول در حالی است که پیش از این برخی کشورهای اوپک با بازگشت ایران به بازار آن هم درست به دلیل کاهش قیمت نفت مخالفت کرده بودند. نکته مهم اما آنجایی است که عربستان و برخی دیگر از کشورها بیشتر از ایران، پای خود را بر گلوی قیمت نفت گذاشتهاند. این کشورها در زمان نبود ایران، سهم بیشتری از تولید و عرضه برده بودند و حالا آنطور که گفته میشود باید سهم خود را اندکی کاهش داده و به قول وزیر نفت ایران، جا را برای بشکههای ایران باز کنند. در حالی که این اتفاق نمیافتد و ایران همچنان مقصر جلوه داده میشود.
با این حال، صندوق بینالمللی پول در این راستا گزارش داده است که «بازگشت ایران به بازار جهانی بعد از برداشته شدن تحریمها تاثیر زیادی بر جهان خواهد گذاشت. تجدید حیات صادرات نفت ایران در سال 2016 میتواند عواقب وخیمی را برای قیمت نفت داشته باشد که حتی بیشتر از سقوط اخیربازار نفت است. براساس این گزارش جریان صادرات نفت ایران در بازارهای جهانی قیمت نفت را بین 5 تا 15 دلار دیگر کاهش خواهد داد.»
در این میان برخی دیگر از کارشناسان نیز معتقد به گزارش اخیر صندوق بینالمللی پول نیستند. این کارشناسان یک روی دیگر سکه را روشن میکنند و آن هم وجود مشتریان ثابت و سنتی ایران است که سبب میشود ورود دوباره ایران به بازار به معنای افزایش مازاد در این بازار نباشد.
نماینده سابق ایران در اوپک در این رابطه معتقد است که به هیچ وجه بازگشت ایران به معنای کاهش قیمت نیست، چرا که ایران، مشتریان سنتی خود را دارد. محمدعلی خطیبی در گفتوگو با اقتصادنیوز، عنوان کرد: ایران به دنبال بازارگشایی یا حراج نفت خود نیست که حالا بگوییم بازگشت ایران باعث کاهش قیمتها میشود. هر مقداری که ایران به بازار جهانی اضافه کند، به معنای تزریق نفت به مشتریان قدیمی و سنتی ایران است.
خطیبی در این رابطه معتقد است که مشتریان قدیمی ایران، در انتظار رفع تحریمها هستند تا از این طریق بتوانند دوباره وارد مذاکره با ایران شوند. کما اینکه تاکنون هم مذاکراتی را در این رابطه انجام دادهاند.
صحبتهای نماینده سابق ایران در اوپک یک روی دیگر بازگشت ایران به بازار نفت است. روی دیگر آن میتواند، کاهش قیمت نفت یا رضایت کشورهای به رهبری عربستان باشد تا با کاهش سهم خود از بازار، تعادل را به بازار بازگردانند. هرچند که برخی معتقدند بازگشت ایران به لحاظ روانی میتواند شوک اندکی را به قیمتها وارد کند اما تاثیر بلندت مدت ندارد. همه این سناریوها منوط به بازگشت و اضافه شدن بشکههای طلای سیاه ایران به بازار است تا تاثیر واقعی، دیده شود.