نگرانی اداره کشور از طریق مایه خوری / پول نفت را بوراکرات ها می خورند و مانع توسعه می شوند

علی شمس اردکانی در گفت‌وگو با «اقتصادنیوز»، درباره وابستگی بودجه به نفت و کاهش درآمدهای نفتی ایران گفت: اگر ما نفت خام را به 70 دلار و برای مصارف داخلی صادر کردیم، باید 95 درصد آن را برای مصارف داخلی تنظیم کنیم و این میزان برای مصارف سرمایه‌ای هزینه شود نه مصارف جاری، که متاسفانه سیاستمداران ما این مقوله را به خوبی نیاموخته‌اند و از ابتدای انقلاب تاکنون استفاده از درآمدهای نفتی ما به چنین شکلی بوده است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به رد مایه‌خوری در هر فرهنگی اشاره کرد و افزود: فارغ از مباحث بیماری هلندی و مسلمات ژرف علم اقتصاد، این نوع برخورد‌های ما از ابتدا تاکنون در سطح مدیریت کشور، مایه‌خوری بوده است و مایه‌خوری حتی در بازارهای ساده در سطح شهر هم ناپسند به حساب می‌آید.

شمس اردکانی با اشاره به قانونگذاری از سال 1327 برای حفظ این سرمایه ملی گفت: از سال 1327 برای درآمدهای نفتی قانون وضع شده بود که در صورت افزایش قیمت نفت این مازاد به دست سازمان برنامه برسد و بعدها این موضوع با صندوق توسعه ملی پیگیری شد. تمامی این تمهیدات برای چنین روزی که قیمت نفت کاهش پیدا کرد یا اساسا نفت ارزش خود را از دست داد، اندیشیده شده بود که در نهایت امر وابستگی بودجه به نفت برای مدیریت کشورمان کاهش پیدا کند و این درآمدها کارکردی سرمایه‌ای داشته باشد.

وی با تاکید بر تلقی‌های بی‌اثر از مفاهیم علمی در کشورمان و فراگیری این مورد نزد سیاستمداران گفت: مدام از خصوصی‌سازی حرف زده‌ایم و مثلا چهار هزار نفر را در راه‌آهن استخدام می‌کنیم که اتفاقا بیشتر از همیشه حوادث را هم شاهد باشیم. بوروکرات‌ها در کشور به همه چیز دست انداختند و ظاهرا نمی‌خواهند هم رها کنند. پول نفت را بوراکرات‌ها می‌خورند و مانع توسعه می‌شوند. به چه دلیل دولت ما دو برابر ترکیه حجم دارد و از کارایی لازم برخوردار نیست؟ این‌ها همه به دلیل وجود نفت است. در ترکیه با مصرف هر لیتر بنزین دولت یک دلار غنی‌تر می‌شود و در ایران با مصرف همین یک لیتر بنزین دولت حداقل، یک دلار ضعیف‌تر می‌شود. چرا که در آنجا به سوخت مالیات تعلق می‌گیرد.

شمس اردکانی با اشاره به اینکه در مجلس به عنوان یک برشی از قدرت، همین وضع حاکم است گفت: ما چه کرده‌ایم، از اول تا به امروز واقعا بی‌سوادی و بی‌دانشی در برخی از سطوح مدیریتی ما موج می‌زند و در مجلس هم همین وضع حاکم است و اساسا یک واحد بودجه‌نویسی نخوانده‌اند.

وی در پایان با اشاره به حدیثی از پیامبر گفت: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ: «إِذَا ظَهَرَتِ الْبِدَعُ فِی أُمَّتِی فَلْیُظْهِرِ الْعَالِمُ عِلْمَهُ فَمَنْ لَمْ یَفْعَلْ فَعَلَیْهِ لَعْنَةُ اللَّه». این داستان‌ها که شاهدش هستیم بدعتی است که چندین سال است به آن گرفتار آمده‌ایم و براساس همین حدیث اگر این بدعت‌ها را نگوییم در حقیقت جفا کرده‌ایم و روش‌های غلط را ادامه داده‌ایم.