اولین سند اجماعی اقتصاددانان برای اقتصاد ایران
به گزارش اقتصادنیوز، مسعود نیلی، مشاور اقتصادی حسن روحانی امروز در نشستس مطبوعاتی به خروجی‌های کنفرانس اقتصاد ایران پرداخت و گفت: چون در پی ایجاد اجماع در عرصه اقتصاد ایران برای اولین بار بودیم، تا امروز جمع‌بندی این کنفرانس به طول انجامید.
مشاور اقتصادی رئیس جمهوری با بیان اینکه در اقتصاد بیش از هر زمان دیگر نیاز به وفاق و تحلیل مشترک داریم، گفت: برای رسیدن به این تحلیل مشترک، نیاز به شناسایی ریشه‌های مشکلات اقتصادی داریم که در مورد آنها هم باید به جمع‌بندی مشترک برسیم و به سوال اصلی یعنی چه باید کرد؟ پاسخ درخوری دهیم.
وی با اشاره به اینکه از سال 1383 تا اکنون همواره اقتصاددانان هر بار یک بیانیه مشترک امضا می‌کردند و این بیانیه در نقد سیاست‌های جاری بوده است، گفت: تا آنجا که یادم می‌آید هیچ سندی که چند اقتصاددان امضا کرده باشند و ایجابی هم باشد، نداریم. در حال حاضر به سندی رسیده‌ایم که وفاق اقتصاددانان را دارد و نه‌تنها این سند اعتراضی نیست بلکه در جهت تعامل با دولت است.
نیلی علاوه بر تغییرات شکلی که در این بیانیه مشترک به آن اشاره شده، از تغییرات محتوایی هم اینگونه صحبت کرد: از نقطه‌نظر محتوایی حداقل به سه دلیل در حال حاضر احتیاج به یک رشد پایدار و اشتغال‌زا داریم. در سال 93 در مقایسه با سال 83 خالص اشتغال در اقتصاد ایران تغییر نکرده و در طول یک دهه هیچ شغلی در اقتصاد ایران ایجاد نشده است. بنابر آمار بودجه خانوار، از سال86 به بعد به‌طور مداوم شرایط رفاهی خانوار بدتر شده است.
وی گفت: در مجموع با دو دوره روبه‌رو بوده‌ایم. دوره وفور تا سال 90 و دوره کمبود تا 92 مواجه بوده‌ایم. سیر نزولی در سطح رفاه خانوار در این سال‌ها مشهود بوده است. این دو دلیل در داخل اقتصاد و دلیل سوم تعامل با اقتصادهای جهان است. در سند چشم‌انداز یک هدفی را در صدر اهداف نشاندیم و آن این بود که ایران باید تا پایان چشم‌انداز قدرت اول منطقه باشد. باید نسبت به مقایسه‌های منطقه‌ای حساس باشیم. از سال 84 تا 90 متوسط رشد سالانه 4.3 درصد بوده در سال 91، منفی 6.8 درصد و در سال 92، معادل منفی دو درصد رشد را تجربه کردیم، در حالی که باید هشت درصد رشد را در طول سال‌های برنامه داشته باشیم.
نیلی اضافه کرد: در کشورهای منطقه دو دسته کشور وجود دارند، یک دسته نفت و گاز دارند و یک دسته هم بدون نفت و گاز هستند. تمامی کشورها در منطقه ما با رشدهای خوب و بالای هشت درصد از سال 2000 به بعد مواجه بوده‌اند. اگر بخواهیم روی یکی از این سه عامل متمرکز شویم و بخواهیم شاغلان را حداقل ثابت نگه داریم، نیاز اقتصاد رشد شش درصد است. تازه این مهار بیکاری است. اگر بخواهیم شغل ایجاد کنیم، باید رشد بیشتر داشته باشیم. در این زمینه شکاف بزرگی داریم، بین دو درصد رشد فعلی تا شش درصد رشد شکاف بسیاری وجود دارد.
وی در پاسخ به اینکه چرا این شکاف وجود دارد؟ گفت: دو دسته از عوامل هم در علم اقتصاد و هم در تجربه کشورها وجود دارد که باید آنها را بشناسیم. یکی اصول و مبانی اقتصاد که قواعدی از جمله رقابت، بازارها و امثال این مسائل را توضیح می‌دهد و دیگری الزامات نهادی رشد است که ذیل چند عامل دسته‌بندی می‌شود. شکاف رشد را باید در این عوامل جستجو کرد.
وی در توضح الزامات نهادی رشد گفت: حکمروایی توانمند، بخش خصوصی پویا، تعامل با دنیا، نظام موثر مبارزه با فساد و توازن محیط زیستی از جمله مواردی است که در الزامات نهادی رشد موثر هستند. دست‌یابی به همه این عوامل است که رشد ایجاد می‌کند. اتفاقی که در این سال‌ها افتاده این است که در فراهم کردن الزامات نهادی رشد موفق عمل نکردیم.
وی در بخش دیگری با اشاره به اینکه این الزامات نهادی رشد مزبور به دوره بلند مدت است افزود: علاوه بر این مسائل بلند مدت با یک مسئله دیگر روبه‌رو هستیم و آن آثار دوره وفور درآمدهای نفتی است. با تحریم مواجه هستیم و از سوی دیگر کاهش قیمت نفت است. اگر نفت 60 دلار هم باشد، درآمد ما 30 میلیارد دلار می‌شود. به اندازه چهار سال اگر نفت 60 دلار بفروشیم، به اندازه درآمد سال 90 است. بنابراین ما در شرایط حال حاضر قبل از پرداختن به راه‌حل‌ها به یک اجماع نیاز داریم. طیف متنوعی از اقتصاددانان بیانیه‌ای را امضا کردند، که اگر پنج سال پیش بود هرگز امضا نمی‌کردند. و وفاق در اقتصاد ایران شکل گرفته است.
وی در خصوص مهم‌ترین ضرورت چند سال آینده اقتصاد ایران گفت: رشد پایدار و اشتغال‌زا مقوله‌ای است که در چند سال آینده با آن روبه‌رو هستیم. سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی محور اصلی‌اش این است که بتوانیم به رشد پایدار اقتصادی برسیم. رشد درون‌زا و برون‌نگر پیام اقتصاد مقاومتی است. رابطه بودجه با نفت هم باید قطع شود. وی در خصوص حذف یارانه ثروتمندان گفت 2.5 میلیون تومان معیار خوبی برای حذف یا نگرفتن یارانه نیست. سوالم این است که فردی که دو میلیون و 510 هزار تومان دارد چه اتفاقی برای او می‌افتد؟ باید جوانب مختلف موضوع را برای حذف ثروتمندان از دریافت یارانه بسنجیم. حدس من این است که تا زمان نهایی شدن بودجه دولت و مجلس به توافقی در این مورد می‌رسند. باید در مصرف انرژی صرفه‌جویی کنیم و با به‌کارگیری اطلاعاتی که در این زمینه وجود دارد به حذف ثروتمندان اقدام کنیم.
وی تصریح کرد: در مجموع بودجه یارانه‌ها باید متوازن باشد. با کسری نمی‌شود یارانه را اجرا کرد.
وی در خصوص اینکه برخی نهادها مالیات نمی‌دهند، گفت: در مجلس تصویب شده است که این نهادها مالیات پرداخت کنند و الان در شورای نگهبان است و اگر تصویب شود کمکی به اقتصاد خواهد بود.
نیلی با اشاره به اولویت سال آینده دولت گفت: رشد اقتصادی قابل قبول مساله اصلی است و باید همه تلاش کنیم موانع جدیدی که ایجاد شده را با هزینه حداقل مدیریت کنیم، در سال 93 یک جوانه جدیدی زد که رشد مثبت بود اما حفظش از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.
