پرده جدید از فرارهای مالیاتی

به گزارش اقتصادنیوز، حسین وکیلی، معاون سازمان امور مالیاتی کشور گفته است همزمان با دریافت اظهارنامه و دسترسی به اطلاعات صحیح مودیان، مشاهده شده رقم واقعی تا ۱۰۰ برابر بیشتر از آن چیزی باشد که مودی اظهار کرده است. به عبارتی به گفته معاون سازمان امور مالیاتی کشور، مودیان هنگام ارائه اظهارنامه خود، کم اظهاری می‌کنند و از زیر بار مالیاتی که باید بپردازند، شانه خالی می‌کنند.

در روزهای اخیر، اخبار متفاوتی از فرار و یا کم‌اظهاری مالیاتی عنوان شده است. چندی پیش بود که وکیلی در یک برنامه زنده تلویزیونی رقم فرار مالیاتی کشور را رسما اعلام کرد و گفت سالانه ۱۲۰ تا ۱۳۰ هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی در کشور وجود دارد. البته پیش از وکیلی، رئیس سازمان امور مالیاتی کشور میران فرار مالیاتی را حدود 75 هزار میلیارد تومان برآورد کرده بود.

دادستان سازمان امور مالیاتی کشور هم چند روز پیش در گفت‌وگو با فارس از فرار مالیاتی 900 میلیارد تومانی یکی از موسسات مالی در یکی از استان‌های کشور خبر داده است. داود آرضایی در توضیح این خبر گفته است: این فرار مالیاتی توسط یکی از مؤسسات مالی بوده که اقدام به صدور فاکتورهای صوری و غیر واقعی کرده است.

در حالی درآمدهای مالیاتی کشور در بودجه سال جاری 86 هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده که حدود یک تا 1.5 برابر این درآمد، در کشور فرار مالیاتی وجود دارد. خواه این فرار مالیاتی ناشی از فروش فاکتور صوری باشد، خواه کم‌اظهاری مالیاتی. اما هرچه هست این موارد و موارد مشابه نشان می‌دهد فرارهای مالیاتی در اقتصاد ایران همچنان پابرجاست و سالانه بخش زیادی از اقتصاد خود را معاف از مالیات می‌کنند.

اما دلیل این فرارهای مالیاتی چیست؟ خود معاون سازمان امور مالیاتی ریشه مشکل را در قوانین موجود دانسته و گفته است: در کشورهای توسعه‌یافته قوانین مالیاتی حرف اول را می‌زند و اختیارات و استقلال زیادی دارد. اما در ایران قوانین اینطور نیست و امکانات کافی برای به دست آوردن اطلاعات مودیان را نداریم و اختیارات محدود است که ما از آن استفاده حداکثری می کنیم.وکیلی گفته اگر بتوان برآورد دقیقی از رقم فرار مالیاتی ارائه کرد، می‌توان راهی هم برای شناسایی آن داشت. اما معمولا در کشورها ۲۰ درصد تولید ناخالص داخلی زیر چتر مالیات نیست و تجربه نشان می دهد که این رقم در ایران بیشتر است.

وحید شقاقی استاد دانشگاه علامه هم در گفت‌وگو با اقتصادنیوز دلیل این موضوع را نبود آمار و عدم شفافیت مبادلات اقتصادی می‌داند و می‌گوید: ما از نبود آمار و اطلاعات در کشور خود ضربات بسیاری را متحمل شده‌ایم. در نبود بانک‌های آماری ما نه می‌توانیم از بخش‌های مختلف اقتصادی مالیات بگیریم، نه توانسته‌ایم گروه‌های هدف هدفمندی یارانه‌ها را شناسایی کنیم و نه هیچ تصویر واضح و شفافی از اقتصاد داریم.

شقاقی می‌گوید: برای جلوگیری از فرار مالیاتی نه باید مشکل را متوجه دولت بدانیم و نه دیگر نهادها. گام اول جلوگیری از فرار مالیاتی آماده کردن بانک‌های اطلاعاتی و داده‌های اقتصادی است. اگر چنین بانک آماری شفاف و دقیقی وجود داشته باشد، جلوی فرار مالیاتی هم گرفته می‌شود.