آیا گران‌فروختن همیشه ناپسند است؟
به نام خدا
25 شهریور 1394
نامه به سردبیر
با سلام
آیا گران‌فروختن همیشه ناپسند است؟
خبرنگار صفحه میراث فرهنگی و گردشگری خبرگزاری مهر در گزارشی با عنوان سودجویی: اوج‌گیری کاذب تورهای تابستانی، خبر از گران شدن 100 هزار تومانی تور کیش می‌دهد. گردانندگان سایت اقتصاد نیوز هم به نقل از همان خبرگزاری، عنوان گران‌فروشی تورهای اعیاد قربان تا غدیر را برای این خبر انتخاب کرده‌اند.
آیا سودجویی امری نکوهیده است؟ و نیز آیا گران‌فروشی همیشه و در همه جا بد و ناپسند است؟ پاسخ به هر دو پرسش منفی است، چرا که هر بنگاه اقتصادی با کسب سود می‌تواند سرپا بماند و به جامعه خدمت‌رسانی کند. آنچه نکوهیده است رانت‌جویی و سوءاستفاده است نه سوجویی. همچنین در مورد برخی کالاها و خدمات، گران‌کردن و گران‌فروختن در ایامی خاص که به آن پیک گفته می‌شود، تنها راه برای مدیریت و کنترل فشار تقاضا است. هنگام قیمتگذاری خدماتی مثل حمل و نقل مسافر و تاسیسات اقامتی که امکان موجودی انبار نداشته و ظرفیت عرضه ثابت و محدودی دارند باید به تقاضای متغیر برای آنها در زمان‌های متفاوت توجه داشت که در گردشگری به ایام پیک و غیرپیک اطلاق می‌گردد.
طبیعی است برای اینکه خدمتی مثل جابجایی مسافر هوایی و اقامت در هتل را بتوان در ایام پیک (که تقاضا به شدت افزایش می‌یابد و به اوج خود می‌رسد) به نحوی توزیع کرد که مازاد تقاضا نداشته باشیم چاره‌ای جز افزایش قیمت وجود ندارد. بالعکس در زمان‌های غیرپیک برای تشویق متقاضیان به استفاده از آن خدمت باید قیمت را کاهش داد (پس قیمتگذاری یکسان در همه زمان‌ها سیاستی ناکارا خواهد بود). این انعطاف‌پذیر بودن نرخ که در هنگام تقاضای فراوان به افزایش نرخ و در سایر ایام سال به کاهش نرخ‌ها منجر می‌شود دو مزیت دارد. یکی اینکه تقاضای اضافی در ایام پیک را به سمت سایر فصول سال هدایت کرده و جلوی شلوغی و تشکیل صف را می‌گیرد. دوم اینکه در عین حال بنگاه‌های اقتصادی را تشویق به سرمایه‌گذاری برای افزایش ظرفیت و عرضه آن خدمت می‌کند چرا که افزایش قیمت در ایام پیک تقاضا پاسخگوی هزینه‌های تمام سال بنگاه خواهد بود.
متاسفانه این گونه انتخاب تیتر و اخبارنویسی، دولت و ادارات دولتی را به سمت مبارزه با این گرانی توهمی و ایجاد اختلال در بازار سوق می‌دهد به جای اینکه وقت و انرژی خویش را صرف سیاستگذاری و بسترسازی برای توسعه بلندمدت صنعت گردشگری و جذب و تشویق سرمایه‌گذار و کمک به ایجاد زیرساخت‌ها برای مردمی کنند که این گزارشگران برایشان دل می‌سوزانند.
ارادتمند شما/ جعفر خیرخواهان
