ورود سرمایه‌گذاران خارجی: خوب، بد، زشت
به نام خدا
۲۹ شهریور ۱۳۹۴
نامه به سردبیر:
با سلام،
ورود سرمایه‌گذاران خارجی: خوب، بد، زشت
اسدالله عسگراولادی، رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین درباره رفت‌وآمد سرمایه‌گذاران خارجی به کشور هشدار می‌دهد: «این آمد و رفت‌هایی که صورت می‌گیرد، آمد و رفت‌های گول‌زننده‌ای است و برای کشور مفید نیست.» وی در ادامه حتی ادعای عجیب خروج سرمایه از کشور را کرده است: «انتقال سرمایه هم در روزهای اخیر که این گروه‌ها می‌آیند و می‌روند، شروع شده و من یک مقدار می‌ترسم که نکند اینها دارند ما را گول می‌زنند و سرمایه‌گذاران ما را تشویق می‌کنند که سرمایه‌های خود را به آن ور آب منتقل کنند.»
البته که این هشدارها را نباید نادیده گرفت و دعوت به احتیاط شرط عقل است و باید حساب‌شده و گزیده گام برداشت اما در عین حال با این دست و آن دست کردن هم فرصت‌ها از دست خواهد رفت و برخی فریادها و هشدارها می‌تواند دلایل دیگری داشته باشد و از چند منظر قابل بررسی و تامل هستند.
یکی اینکه شاید کسانی که در سال‌های گذشته و به طور سنتی زمام امور تجارت خارجی را در دست داشته‌اند اینک احساس خطر می‌کنند که در محیط جدید جایشان تنگ‌تر شود و بازارها و منافع خود را به رقبای جدید و تازه‌نفس ببازند و برای مثال غرب اروپا جای شرق آسیا را بگیرد. پس هنگامی که فضای آرام انحصاری به دنیای پرجنب‌وجوش رقابت تبدیل می‌شود طبیعی است در عده‌ای دلهره و هراس به وجود آورد. یا چون که بی‌اطلاع و بی‌خبر از این رفت‌و‌‌آمدها نگه داشته شده‌اند و به جلسات مذاکرات دعوت نشده‌اند بدشان نمی‌آيد کل بازی به‌هم بخورد.
اما بخشی از دلهره‌ها و مخالفت‌ها به دلیل بی‌اطلاعی است که باید اصلاح شود. کار دولت در اینجا سخت است و باید اطلاعات درست به آدم‌های درست در زمان درست و در شکل و قالبی که مورد ترجیح آنها هست بدهد تا تصویری کامل از وضعیت جدید شکل بگیرد و احساس اضطراب و دلهره و سرانجام دلواپسی‌ها به حداقل برسد. نداشتن اطلاعات برای تصمیم‌گیری در شرایط جدید باعث می‌شود تا افراد درک و بینشی نداشته باشند که چه اتفاقی افتاده است و چه اتفاقی در آینده قرار است بیفتد. واقعیت اینست که عدم شناخت واقعی از جهان مدرن و نداشتن ابزارهای مدیریت ریسک باعث می‌شود تا دنیا را عرصه شگفتی‌ها بدانیم و هر روز خود را با یک شگفتی جدید روبرو ببینیم. در حالی که اینها روند طبیعی جهان جدید هستند اما ما به دلیل ناآشنایی و نداشتن تصویری کامل از جهان، جرات نزدیک شدن به آن را در خود نمی‌بینیم.
یا در جایی دیگر رضا مقدس، رئیس سابق دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه درباره زمینه‌های نفوذ اقتصادی غرب گفته است «ممکن است با وجود ارتباط اقتصادی با کشورهای غربی آنها سود بیشتری ببرند.» باید به ایشان هم متذکر شد نکته مهم این است که در تجارت و ارتباط اقتصادی هر دو طرف سود می‌برند که بازی برد- برد است نه بازی برد- باخت که سود آنها معادل زیان ما باشد. حال اینکه یکی کمتر و یکی بیشتر سود ببرد به قدرت چانه‌زنی و سایر توانایی‌ها و مهارت‌های طرفین بستگی دارد. اگر ما هم دوست داریم از ارتباط اقتصادی سود بیشتری نسبت به آنها ببریم ضرورتش اینست که ابتدا وارد این ارتباط بشویم نه اینکه دور مرزهای کشور حصار بکشیم و مرتب هشدار بدهیم. دیپلماسی اقتصادی هم به همین معناست که باید بیاموزیم به دیگران اجازه دهیم وارد بازار ما شوند و هوش و دانش‌مان را بالا ببریم و سپس به‌تدریج به بازارهای آنها هم نفوذ کنیم.
ارادتمند شما
جعفر خیرخواهان
