تاثیر فیلترینگ در دوران پساتحریم

ایران در حال حاضر حساسترین دوران اقتصادی خود را بویژه در دو دهه گذشته طی می‌کند و هر اقدامی می‌تواند هر چند کوچک تاثیر سویی در روند اجرای برجام که با تلاش و پشتکار دولت یازدهم به سر انجام رسیده است بگذارد.

هم اکنون چشم جهانیان به ایران است و اخبار ایران در راس اخبار جهان قرار دارد. از صنعت توریسم گرفته که در دوران پسا تحریم منتظر رشد و شکوفایی آن هستیم گرفته تا توسعه تجارت بویژه جذب سرمایه گذاری خارجی در راستای انتقال تکنولوژی‌های به روز.

به جرأت می‌گویم در طول چند ماه گذشته چه از طریق ملاقات‌های حضوری که با طرف‌های خارجی که عموماً در کنفرانس‌های بین المللی داخل و خارج از کشور به عنوان سخنران داشته‌ام و چه از طریق ایمیل‌های متعددی که هر روزه دریافت می‌کنم، این سوْال برای شرکت‌های خارجی مطرح است: آیا ایران برای سرمایه گذاری کشور امنی هست؟

حتی برخی از خارجی‌ها وقاهت را به آنجا می‌رسانند که سوْال می‌کنند آیا ایران در حال حاضر برای سفر أمن هست؟! شاید هم تقصیر نداشته باشند و تبلیغات منفی متعددی که در طول سالیان گذشته علیه جمهوری اسلامی توسط دشمنان ایران شده است این مفهوم را برای برخی از خارجیان تداعی کرده که ایران حتی برای سفر‌های تجاری هم محل امنی نبوده است.

پاسخ روشن است: ایران همیشه برای سفر أمن بوده است. من که یک پاسخ صریح و روشن به آنها می‌دهم که ایران امن‌ترین کشور در نا‌امن‌ترین منطقه جهان است و توصیه می‌کنم که حتماً با خانواده برای بازدید‌ها و ملاقات‌های تجاری بیایند و چند روز آخر سفر خود را برای دیدن شهرهای تاریخی ایران مثل اصفهان و شیراز اختصاص دهند.

بسیاری از این افراد که اکثراً از سرمایه گذاران، تجار، کار‌شناسان فنی و اقتصادی بخش دولتی و خصوصی کشورهای اروپایی و حتی آسیایی و همچنین از کشورهای معدن خیز جهان از جمله استرالیا، برزیل و آفریقای جنوبی و غیره هستند بعد از ارتباط و تبادل اطلاعات از طریق چندین ایمیل، ترجیحاً جهت سرعت بخشیدن به مکاتبات تجاری و پرسش و پاسخ سریع‌تر در خواست ارتباط لحظه ایی از طریق یکی از شبکه‌های اجتماعی مجازی می‌کنند.

خوب تا حالا انتخاب اکثریت طرفین ایرانی و خارجی، شبکه اجتماعی تلگرام بوده است. هر چند تلگرام از محدودیت ارتباط تلفنی که مزیت مابقی شبکه‌های اجتماعی از جمله وایبر است رنج می‌برد ولی یک مزیت بر‌تر دارد و آن هم سادگی استفاده از آن یا User Friendly است. البته نباید فراموش کرد همین سادگی این امکان را به هکر‌ها می‌دهد تا در برخی از موارد از آن سوء استفاده کنند.

اگر قرار باشد که شبکه تلگرام فیل‌تر شود این احساس را به طرف‌های تجاری خارجی القا می‌کند که ایران هنوز برای سرمایه گذاری امن نیست. هر چند که بخواهیم توضیحی برای این قضیه بدهیم باز تاثیری روی اثر منفی آن روی مخاطب خارجی نخواهد داشت.

شاید از نظر عده‌ای فیلترینگ ارزشش خیلی کم است و در مقام مقایسه در بازی شطرنج مثل نقش وزیر است در مقابل سرباز! ولی باید گفت در چنین شرایط حساسی که جابجایی حتی مهره سرباز شدیداً توسط سرمایه گذاران خارجی رصد می‌شود، نباید به‌دست آنها بهانه داد.

در همین ارتباط بد نیست مثالی از اقتصاد دوم جهان یعنی چین بزنیم که چند سال پیش شبکه وب سایت و موتور جستجو گر Google را فیل‌تر کرد. در همین راستا ایمیل اختصاصی گوگل یعنی Gmail را هم فیل‌تر شد. نتیجه چه شد؟!

باعث شد فرصت‌های بسیار زیادی را در آن برهه زمانی خاص که رشد اقتصادی چین بالا‌ترین در طول تاریخ این کشور بوده است را از دست بدهد و مجدداً مجبور شد دست از فیلترینگ کامل گوگل بر دارد و فقط سرعت دسترسی به آن را کاهش دهد. هر چند هنوز Gmail در چین فیل‌تر است ولی نباید فراموش کرد که برای کاربران چینی دیگر فرقی نیز نمی‌کند و در طول سالیان گذشته ارتباط ایمیلی خود را از طریق Yahoo و Hotmail برقرار کرده‌اند.

در نتیجه فیلترینگ فقط باعث می‌شود کاربران بعد از مدت کوتاهی به یکی دیگر از شبکه‌های اجتماعی مجازی کوچ کنند ولی متاسفانه تاثیر مخربی بر ذهن مخاطبان خارجی خواهد گذاشت.

*مشاور خانه اقتصاد ایران و رئیس امور بین‌الملل انجمن سنگ‌آهن ایران