نگرانی‌های مسعود نیلی برای دوران پساتحریم/در بزنگاه تاریخی تصمیم‌گیری قرار داریم
به گزارش اقتصادنیوز، مسعود نیلی، مشاور رئیس جمهور در امور اقتصادی و رئیس موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی، روز شنبه بیست و چهارم بهمن ماه در یازدهمین کنفرانس بین‌المللی «مدیریت پروژه» در مرکز همایش‌های بین‌الملی رازی به ارائه سخنرانی با عنوان «ضرورت‌ها و الزامات بهره‌برداری مناسب از روابط اقتصادی بین‌الملل در دوره پساتحریم» پرداخته که متن کامل آن را در اینجا می‌توانید بخوانید.
وی در ابتدا گفته است: واکاوی روند توسعه اقتصادی درکشورهای مختلف که در مقاطعی خاص، عملکردهای شاخصی (بسیار خوب یا بسیار بد) به نمایش گذاشته‌اند، نشان می‌دهد که این کشور‌ها بخشی از سرنوشت خود را مرهون تصمیم‌گیری‌های درست یا نادرست در بزنگاه‌های تاریخی هستند. چنانچه عملکرد کشورهایی که به عنوان معجزه‌های اقتصادی یا فجایع رشد شناخته می‌شوند، طی چند دهه گذشته مورد بررسی قرار گیرد، احتمالاً این نتیجه حاصل می‌شود که شاید در تعدادی حدود ۱۰ کشور معجزه رشد اقتصادی بیش از شش درصد برای یک دوره طولانی، اتفاق افتاده است. در مقابل، در کمتر از پنج کشور هم فجایع رشد قابل مشاهده است که این کشور‌ها از نظر عملکرد اقتصادی و ایجاد رفاه برای مردمشان عملکرد قابل دفاعی نداشته‌اند.
نیلی ادامه داد: فارغ از اینکه این دو گروه کشور، چه سیاست‌هایی را در مسیر خود برگزیده‌اند، شواهد موجود نشان می‌دهد که موضوع زمان نیز تعیین کننده بوده و این کشور‌ها، در مقاطعی خاص، موفق به اتخاذ تصمیم‌های سرنوشت‌سازی در راستای توسعه اقتصادی خود نشده‌اند، و البته برخی دیگر، در مقاطع زمانی خاص توفیق آن را داشته‌اند که تغییراتی در شیوه کار خود ایجاد کنند. به عبارتی کشورهایی که به عنوان معجزات یا فجایع رشد شناخته می‌شوند، بخشی از سرنوشت خود را مرهون تصمیم‌گیری‌های درست یا نادرست در بزنگاه‌های تاریخی هستند.
این اقتصاددان سپس در بخشی دیگر از سخنانش اشاره کرده که می‌توان اقتصاد ایران را در یک مرحله خاص از تاریخ خود و به اصطلاح در یک بزنگاه تاریخی مورد ارزیابی قرار داد و بر برخی موارد به عنوان ضرورت‌ها و الزامات تاکید کرد که از منظر فرصت‌شناسی در مقطع خاص کنونی حائز اهمیت هستند.
اواز جمله این موارد را معضل بیکاری دانسته و سپس به جایگاه منطقه‌ای و اهمیت آن اشاره کرده و بعد هم الزامات دست‌یابی به رشد شتابان اقتصادی را مطرح کرده است. جذب سرمایه‌گذاری خارجی هم مورد مورد اشاره دیگر نیلی است که پس از آن وی به برون گرایی به عنوان فرصتی سرنوشت ساز در اسناد فرادستی کشور اشاره کرده است. مشاور رئیس جمهور در امور اقتصادی در ادامه ظرفیت‌ها و مزیت‌های اقتصاد ایران برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی را مدنظر قرار داده و نگرانی‌ها و ملاحظات توسعه تعاملات اقتصادی با دنیا را مطرح کرده است.
چارچوب تنظیم روابط اقتصادی بین‌المللی در دوره پساتحریم و وضعیت منحصر به‌فرد اقتصاد بین الملل هم دو مورد دیگر مدنظر نیلی بوده است.
در میان این موارد مطرح نگرانی‌های نیلی قابل توجه است. وی در بخش نگرانی‌ها و ملاحظات توسعه تعاملات اقتصادی با دنیا اشاره کرده است: بررسی موانع در تحقق امر برون گرایی در دوران پساتحریم حائز اهمیت بوده و می‌توان در قالب سه گروه کلی نگرانی بدان پرداخت. اولین مورد مطرح شده، نفوذ اقتصادی و سیاسی بیگانگان و خدشه‌دار شدن استقلال کشور است؛ چنانکه اگر کشور به سوی برون گرایی گام بردارد، به دلیل نیاز محرز به منابع خارجی، ممکن است این شائبه شکل گیرد که در نتیجه ورود این منابع، ایران تن به اعطای امتیازاتی دهد که استقلال خود را زیر سوال برد؛ که مدیریت این مخاطره به چگونگی مدیریت روابط اقتصادی بین‌المللی بستگی دارد.
وی درباره نگرانی دوم بیان کرد: نگرانی دوم از جنس اقتصادی است و به از دست رفتن ظرفیت‌های داخلی ایجادشده در دورهٔ تحریم در نتیجه گشوده شدن اقتصاد ایران به روی اقتصاد جهانی اشاره دارد؛ چنانکه ممکن است در اثر واردات، پتانسیل‌های تولید داخل تحت الشعاع قرار گیرد. حال آنکه مدیریت این مخاطره نیز، به کیفیت سیاست‌‌گذاری اقتصادی داخلی وابسته است.
او نگرانی سوم را هم این طور مطرح کرد: نگرانی سوم نیز امکان تبدیل ایران به یک کشور بدهکار و بروز مجدد بحران بدهی خارجی است؛ همانگونه که در سال ۱۳۷۳ نیز چنین شد. پس از وقوع بحران مالی سال ۲۰۰۸ در آمریکا، اروپا و خیلی نقاط دیگر، نظام مالی جهان به شدت سیاست‌های محافظه کارانه اتخاذ کرد و مدیریت ریسک به مساله‌ای تعیین کننده در قواعد و شیوه نامه‌های نظام‌های بانکی و مالی بین الملل تبدیل شد.
نیلی در پایان این بخش از سخنانش تصریح کرد: در نتیجه شاید در میان این سه نگرانی، کمترین نگرانی به این بخش مربوط است؛ چنان که هم اکنون نیز ملاحظه می‌شود هرچند تحریم‌ها در بعد سیاسی لغو شده، اما همچنان وجود رفتارهای محافظه کارانه بنگاه‌های مالی دنیا در برقراری ارتباط مجدد با ایران، سرعت کار را با محدودیت همراه کرده که طبیعی است که با گذشت زمان از این نگرانی کاسته شود.
