نزول 40 پله‌ای رتبه ایران به لحاظ نابرابری جنسیتی در 10 سال اخیر
شناخت و تحلیل آمار‌ها و شاخص‌ها به منظور درک وضعیت کشور‌ها به لحاظ برابری جنسیتی و نحوه اثرگذاری جنسیت بر روی افراد و جامعه صورت می‌گیرد. آمارهای جنسیتی به دلایل زیر مهم هستند:
١- افزایش آگاهی عمومی در مورد شرایط و وضعیت کنونی زنان و مردان و اختلاف‌ها
٢- دسترسی تصمیم سازان و متفکران به اطلاعات مناسب جهت انجام امور تحقیقاتی
٣- فراهم نمودن منابع اطلاعاتی منصفانه و بی‌طرف در مورد ارزیابی چگونگی اثرگذاری سیاست‌های پیشین و موجود کلان کشور برای بهبود یا وخیم سازی وضعیت نابرابری‌ها
سازمان ملل متحد در گزارشات دوره‌ای خود که شاخص‌های مختلف توسعه انسانی را در کشورهای مختلف مورد بررسی قرار می‌دهد به مساله تبعیض جنسیتی نیز اشاره دارد. این شاخص مساله نابرابری را نه تنها از نظر عدم تساوی در دسترسی به امکانات برابر در حوزه‌های بهداشت و آموزش و مشارکت در نیروی کار بررسی می‌کند، بلکه حضور سیاسی زنان را نیز با توجه به معیار درصد مشارکت زنان در پارلمان (مجلس) هر کشور می‌سنجد و حاصل کلیه محاسبات شاخص تبعیض جنسیتی (GII) یا Gender Inequality Index است. می‌توان گفت این شاخص نابرابری جنسیتی را در سه بعد کلی مورد بررسی قرار می‌دهد:
۱- بهداشت و سلامت باروری
۲- توانمند سازی
۳- مشارکت در نیروی کار
متاسفانه پایش این آمار در طی سال‌های مختلف نشان از بد‌تر شدن وضعیت زنان در سال‌های اخیر در ایران دارد. برای درک روند تغییرات و افزایش تبعیض جنسیتی در کشور، رتبه ایران با کشور ترکیه در سال های مختلف، در جدول زیر مقایسه شده است. کشور ترکیه در طی سال‌های مختلف جایگاه یکسانی را در رتبه بندی‌ها داشته ولی ایران ۴۰ پله سقوط کرده است. (رتبه کمتر به معنای تبعیض کمتر و برابری بیشتر است.)
با مشاهده آمارهای ارائه شده این جمع بندی حاصل می‌شود که وضعیت کشور به لحاظ نابرابری جنسیتی نامناسب است.
*
پژوهشگر
اقتصاد و دانشجوی دکترا دانشگاه تربیت مدرس
