در باغ سبز غرب هم ایران را امیدوار نکرد

به گزارش «اقتصاد نیوز» مذاکرات هسته ای ایران و گروه 1+5 در نیویورک امروز پایان می یابد. اعضای تیم مذاکره کننده ایران و 1+5 پس از 10 روز مذاکرات فشرده امروز تصمیم می گیرند که آیا لزومی به ادامه مذاکرات هسته ای با حضور وزرای خارجه تیم های مذاکره کننده وجود دارد یا خیر. هرچند که براساس اظهارات سیدعباس عراقچی، مذاکره کننده ارشد ایرانی این امکان به جهت آنکه دور جدید گفت و گوهای تهران و 1+5 با پیشرفت قابل ملاحظه ای همراه نبوده، منتفی است.

وی با طرح این موضوع که مذاکرات هسته ای به نقطه نفس گیری رسیده است و دو طرف وارد بسیاری از جزئیات شده اند، تاکید می کند: ما هنوز در مسائل کلیدی نتوانسته ایم به راه حل های مورد قبول دست یابیم. به گفته عراقچی مردم منتظر اخباری از این مذاکرات هستند اما در عین حال مشی تیم مذاکره کننده پافشاری بر حقوق و عبور نکردن از خط قرمزهاست.

ناامیدی ایران در عین امیدواری غرب
با وجود ابراز نا امیدی مذاکره کننده ارشد ایرانی از دور جدید گفت و گوهای ایران و 1+5، وزارت امور خارجه آمریکا در گزارشی این طور آورده است که مذاکرات هسته ای با ایران موفقیت آمیز بوده است و در صورت دستیابی به توافق، تحریم ها به حال تعلیق در خواهد آمد.

علاوه بر این مقام آمریکایی، به باور وزیرخارجه آلمان هم طرفین (ایران و 1+5) هیچ گاه تا این اندازه به حصول توافق هسته‌ای نزدیک نبوده‌اند، «اما حقیقت این است که آخرین مرحله مذاکرات که هم اکنون پیش روی ما است سخت ترین بخش آن است.» فرانک والتر اشتاین مایر با تاکید بر این موضوع که مناقشه بر سر برنامه هسته‌ای ایران باید یک بار و برای همیشه پایان یابد، خاطرنشان می کند: هنوز موانعی وجود دارد که باید آنها را برطرف کنیم اما نباید برای حل این مسئله زمان را از دست دهیم.

در میان کشورهای غربی اما موضع لندن از همه قابل توجه تر است. انگلیسی ها برخلاف امریکایی ها و آلمانی ها که وزرای خارجه خود را مامور موضعگیری در مورد مذاکرات هسته ای ایران کرده بودند، رابین گریمس مشاور علمی ارشد دولت خود را به اظهارنظر در مورد گفت و گوهای تهران و 1+5 واداشتند که او نیز در این رابطه می گوید: حل موضوع هسته ای ایران یکی از اولویت های انگلیس است؛ گفت وگوهای امسال سازنده بود و ما معتقدیم که توافق جامع امکان پذیر، اما تحقق آن با چالش هایی مواجه است.

نماینده انگلیس سپس خواستار همکاری های بیشتر ایران با آژانس و «اجرای به موقع» گام های مورد توافق می شود و می افزاید: لندن همچنین از تهران خواسته است تا گام های تازه ای را به آژانس ارائه کرده و جلسه فنی ای را با نمایندگان ناظر هسته ای سازمان ملل برگزار کند تا قطعنامه های شورای امنیت را اجرا کرده و پروتکل الحاقی را بپذیرد.

 هفتمین دور مذاکرات هسته‌ای ایران و 1+5 که در دوره تمدید مذاکرات جامع در نیویورک برگزار می شود از 26 شهریور با ناهار کاری اشتون و ظریف آغاز شد. این دور از مذاکرات تاکنون در سطوح مختلف کارشناسی و معاونان، دوجانبه و چند جانبه برگزار شده است و قرار بود در صورت سرانجام گیری از گفت و گوهای طرفین مذاکره کننده، نشستی نیز با حضور وزرای خارجه کشورهای عضو برگزار شود که براساس اظهارات سرگئی ریاباکوف، نمایندگان گروه 1+5 و ایران هنوز در خصوص هیچ یک از مسائل مهم توافقنامه نهایی به انسجام نظر نرسیده اند و برهمین اساس نمی توانند وزرای خارجه کشورهای متبوع خود را به نشست دعوت کنند.

وی با تاکید بر اینکه زمان آن رسیده که این مسائل حل و فصل شود، یادآور می شود که در شرایط کنونی دلیلی برای برگزاری نشست در سطح وزرای امور خارجه طرفین وجود ندارد چرا که این نشست بستگی به آن دارد که چارچوب کلی تصمیمات در خصوص مسائل مهم مندرج در سند نهایی مورد توافق قرار گرفته باشد که متاسفانه چنین چیزی هنوز رخ نداده است.

ریابکوف که ریاست هیئت نمایندگی روسیه در مذاکرات بین نمایندگان ایران و گروه 1+5 را برعهده دارد، پیش از این گفته بود که مشکل ترین مساله مورد اختلاف طرفین موضوع فعالیت راکتور هسته ای اراک و سطح غنی سازی اورانیوم در ایران است که تا مشخص نشدن وضعیت آنها، امکان امضای توافقنامه جامع نهایی وجود نخواهد داشت.

پایه و اساس اختلافات
با وجود اهتمام جدی ایران و 1+5 در دستیابی به توافق جامع هسته ای، به نظر نمی رسد که هیچ یک از طرفین مذاکره کننده حاضر به کوتاه آمدن از خواسته های خود به منظور حصول نتیجه باشند؛ اختلافاتی چون تعداد سانتریفیوژها، ظرفیت غنی سازی، ماهیت سایت فردو، تحقیق و توسعه و ماهیت راکتور آب سنگین اراک باقی است که نکات و ابهامات بسیاری در مورد آنها وجود دارد و هنوز نیز به نتیجه ای نرسیده است.

البته خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی از تعدیل خواسته‌های آمریکا در خصوص برنامه غنی‌سازی ایران خبر داد و آورد: واشنگتن در حال بررسی ارائه یک پیشنهاد جدید به ایران مبنی بر حفظ نیمی از برنامه غنی‌سازی اورانیوم و قرار دادن محدودیت های دیگر بر مواردی است که ممکن است در ساخت سلاح های هسته‌ای به کار رود.

بر اساس این گزارش که به نقل از چند تن از دیپلمات های آمریکایی منتشر شده است، واشنگتن به طور ایده‌آل خواهان تنها یک هزار و 500 سانتریفیوژ در ایران است اما تهران تأکید دارد که خواهان حفظ 9 هزار و 400 سانتریفیوژ کنونی خود برای تولید سوخت مورد نیاز راکتورهایش است.

این دیپلمات‌ها که خواستند نامشان فاش نشود، همچنین گفته اند پیشنهاد جدید آمریکا به ایران اجازه خواهد داد چهار هزار و 500 سانتریفیوژ در اختیار داشته باشد اما از ذخیره گاز اورانیوم مورد نیاز سانتریفیوژ ها که بیش از یکسال برای تولیدشان زمان لازم است و ممکن است در ساخت کلاهک هسته‌ای به کار رود، کاسته شود.

علاوه بر این؛ در این پیشنهاد زمان کافی به بازرسان برای دسترسی به هر گونه از فعالیتهای هسته‌ای ایران داده خواهد شد.

پیشنهاد جدید آمریکایی ها به ایران پیش از این در گزارشی از خبرگزاری رویترز منتشر شده بود و تهران در پاسخ به آن گفته بود که هنوز درباره اتصالات سانتریفیوژها توافق نشده است. «مرضیه افخم»،سخنگوی وزارت امورخارجه در این رابطه گفته بود: در روند مذاکرات فنی و کارشناسی، طرحها و ابتکارات مختلفی ازسوی هیاتها ارائه و مورد نقد و بررسی قرار می گیرد، اما با این حال تاکنون طرحی که مورد پذیرش همه طرفها باشد، مورد موافقت واقع نشده است.

ابتکار جدید آمریکایی ها که افخم نیز به آن اشاره می کند، قطعا در مذاکرات دو جانبه و چندجانبه ایران و 1+5 مورد بررسی و ارزیابی نظر قرار گرفته است و به نظر می رسد که نتایج آن در دور بعدی گفت و گوها مشخص شود. اما در هر صورت این طرح و طرح هایی شبیه به آن که در آخرین ماه های فرصت یکساله مذاکرات هسته ای ایران مطرح می شود، می تواند امری در راستای سرانجام بخشیدن به بیش از یک دهه اختلاف و کشمکش پیرامون وضعیت این پرونده تلقی شود و به نتایج راضی کننده ای ختم شود.