بهانه های جدید غرب روی میز قرار گرفت

«طبقه‌بندی تحریم‌ها را قبول نداریم.» این جدیدترین اظهارنظر اعضای تیم مذاکره کننده ایرانی پیرامون بحث هایی است که از چند و چون دستیابی به توافق نهایی هسته ای مطرح می شود. به گزارش «اقتصادنیوز» مجید تخت روانچی، با بیان این مطلب که غرب باید تحریم ها علیه ایران را «یکجا بردارد»، می گوید:اگر غربی ها واقعاً دنبال حل مسئله هسته ای هستند نباید به دنبال بهانه جویی باشند.

اختلاف نظرها باقی است
نزدیک به چهار هفته تا زمان پایان مذاکرات نهایی ایران و گروه 1+5 باقی مانده است اما اختلاف نظرها پیرامون آنچه که می تواند به توافق نهایی پرونده هسته ای ایران منجر شود، همچنان به قوت خود باقی است؛ تعداد سانتریفیوژهای ایران و روند توقف تحریم های یکجانبه، دوجانبه و چندجانبه ایران از جمله موارد اختلافی است. موضوعی که در خلال گفت و گوی اخیر معاون اروپا و آمریکای وزارت خارجه به آن اشاره شده است. روانچی با طرح این موضوع که جمهوری اسلامی ایران نمی پذیرد تحریم ها پلکانی لغو شود یا اینکه توافق شکل دیگری پیدا کند، تاکید می کند: ما برخورد طبقاتی با تحریم ها را نمی پذیریم. یعنی یک طبقه تحریم های اقتصادی، یک طبقه تحریم های تجاری و یک طبقه تحریم های سیاسی و یا چیزهای مختلف باشد، بلکه با تحریم ها باید به صورت واحد برخورد شود.

علاوه بر طبقه بندی ای که روانچی به آن اشاره می کند، کشورهای غربی مایل هستند تا روند دیگری را هم برای لغو تحریم های ایران در نظر گیرند. یعنی ابتدا به توقف محدودیت های اعمالی از سوی کشورهای اروپایی و هم پیمانان آمریکا بپردازند و در صورت پابرجایی تهران بر تعهداتش، تحریم های سازمان ملل و آمریکا نیز در مراحل بعدی لغو قرار گیرند.

تعهداتی که غرب به آن اشاره می کند، شامل بازرسی های نامحدود از تمامی تاسیسات هسته ای ایران می شود. اولی هاینونن، معاون سابق مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) مدعی می شود: توافق نهایی میان ایران و گروه 1+5 باید موجب دسترسی کامل آژانس به تاسیسات هسته‌ای این کشور شود. وی با تاکید بر این موضوع که گزارش های آژانس نشان می‌دهد ایران طبق توافق اولیه ژنو به تعهداتشعمل نکرده است، خاطرنشان می کند: آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره تعداد سانتریفیوژهای ایران و سطح پیشرفت تجهیزات هسته‌ای این کشور در سایت‌های مخفیانه‌اش اطلاع دقیقی ندارد.

وی می افزاید: توافق نهایی میان این کشور باید به گونه‌ای باشد که موجب لغو گام به گام تحریم‌ها علیه ایران در صورت همکاری‌اش با آژانس و پایبندی به تعهداتش باشد و اجازه دهد که بازرسان آژانس به تاسیسات هسته‌ای ایران دسترسی داشته باشند.

مبنای توافق تعهدات هسته ای ایران است
به نظر می رسد که یک نوع اتفاق نظر نانوشته میان آژانس و گروه 1+5 در رابطه با توافق پرونده هسته ای ایران وجود داشته باشد که جن ساکی، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا تاکید می کند که توافق نهایی با ایران براساس گزارش بازرسان آژانس نسبت به ارزیابی از فرآیند برنامه های هسته ای ایران تهیه می شود.

وی با تاکید بر این موضوع که ما نیاز داریم از برنامه های هسته ای ایران اطمینان حاصل کنیم، متذکر می شود: این اطمینان از طریق بازرسی های آژانس حاصل خواهد شد.

کشورهای غربی مدعی هستند که بازرسی های نامحدود آژانس از تاسیسات ایران، زمان گریز برنامه هسته ای تهران را کاهش خواهد داد. این کشورها معتقدند که پافشاری تهران بر حفظ تعداد فعلی سانتریفیوژهایش یکی از دلایل تاکید بر این بازرسی هاست.

المانیتور در گزارشی با اشاره به طرح جدید 1+5 به ایران که بر مبنای آن این کشور می‌تواند چهار هزار سانتریفیوژ خود را حفظ کند؛ به شرط آنکه گام‌های دیگری را برای انتقال ذخایر اورانیوم غنی شده‌اش به دیگر کشورها بردارد، می نویسد: مقامات آمریکایی اگرچه این گزارش‌ها را تایید نمی‌کنند،‌ اما می‌گویند که راه‌های زیادی برای افزایش زمان گریز هسته‌ای ایران وجود دارد و این راه‌ها تنها به تمرکز روی تعداد سانتریفیوژهای تهران در یک توافق ختم نمی‌شود.

وندی شرمن مذاکره کننده ارشد آمریکایی در این رابطه می گوید: ایران باید از وضعیت کنونی خود یعنی تعداد سانتریفیوژهای فعالش پایین بیاید و این یکی از راه های دستیابی به توافق است.

اگرچه آمریکاییها پیشنهاد جدید به تهران مبنی بر برخورداری ایران از تعداد سانترفیوژهای مورد نظر را رد می کنند، اما مجید تخت روانچی، با اشاره به این پیشنهاد تاکید می کند: درحال مذاکره هستیم؛ چرا که استفاده از سانتریفیوزهای نسل جدید جزء برنامه ماست و آن را حرکتی رو به جلو می دانیم و البته معتقدیم که اگر غربی ها واقعاً به دنبال حل مساله هستند، در همین روزهای باقی مانده نیز می توانیم به توافق دست یابیم.