ایده های آمریکا برای خاتمه مذاکرات هسته ای
«ادامه گفت و گوهای هسته ای ایران ضروری است.» این را فلیپ هاموند می گوید. وزیر امور خارجه بریتانیا که کشورش در آخرین دور مذاکرات هسته ای ایران برای عدم توافق سنگ تمام گذاشت. وی که این روزها برای شرکت در اجلاس امنیتی منامه در بحرین به سر می برد، در بخش دیگری از سخنانش مدعی می شود: «ما باید به جای تسلیم، پافشاری کنیم، موضع خود را در خصوص برنامه غنی‌سازی ایران حفظ کنیم و در برابر وسوسه اعطای امتیازات غیرعاقلانه به منظور وصول یک توافق تسلیم نشویم.»
روز از نو و روزی از نو
فصل تازه مذاکرات هسته ای ایران و 1+5 در حالی یک‌سالگی خود را پشت سر گذاشت که هنوز هیچ خبری از توافق نیست. 10 دور مذاکرات رسمی و صدها ساعت کار کارشناسی و فشرده به جایی نرسید و پرونده هسته ای ایران همچنان در تالار گفت و گوی تهران و 1+5 سرگردان است. تالاری که یک سر آن به تهران و سر دیگر آن به واشنگتن ختم می شود. شاید براساس آنچه «رابرت آینهورن» می گوید این مذاکرات فرصتی باشد تا دیوار بی اعتمادی قطور و ضخیم ایران و آمریکا که بیش از سه دهه بر روابط دو کشور سایه افکنده فرو ریزد و فصل نوینی از مناسبات تهران و واشنگتن را رقم زند.
اگر کنگره تحریم جدیدی را به تصویب برساند، این موضوع می تواند بر روند مذاکرات تاثیر منفی بگذارد و قطعا دیگر آمریکا نمی تواند بر کمک ها و پشتیبانی های دیگر همپیمانان خود در ادامه راه تحریم ها حسابی باز کند. اگرچه کنگره می‌تواند از حکم وتوی رئیس جمهور سرپیچی کند، اما این کار نیز نیازمند رای موافق دو سوم اعضای کنگره است که به نظر نمی رسد در شرایط فعلی این امر محتمل باشد.
رابرت آینهورن، مشاور سابق رئیس جمهور آمریکا نیز در این رابطه خاطرنشان می کند: دیدگاه دولت این است که ابتدا تحریم‌های ایران به حالت تعلیق درآید و سپس با اقدام کنگره (آنها را) لغو کند. در حال حاضر تعلیق این تحریم‌ها با توجه به اختیارات رئیس جمهور می‌تواند به صورت یک جانبه از سوی وی انجام شود و اوباما بدون رجوع به کنگره می‌تواند این تعلیق را انجام دهد. اما می‌دانیم که وی برای لغو تحریم‌ها نیازمند حمایت کنگره است و قطها پس از آنکه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پایبندی ایران به تعهداتش را تایید کند، دولت می‌تواند به کنگره برود و از آنها بخواهد تا تحریم‌ها را متوقف کنند.
اظهارات اخیر آینهورن حاکی از آن است اگر ایران و 1+5 هنوز به توافقی برای سرانجام بخشیدن به تحریم های ایران دست نیافته اند، اما قطعا راهکار اجرای این امر و تدابیر ملزومه آن اندیشیده شده است که رئیس جمهور آمریکا حتی در زمان مذاکرات وین 10 نیز از امکان متقاعد کردن کنگره سخن گفته بود. جاش ارنست، سخنگوی کاخ سفید نیز با طرح این موضوع که ما بر این باوریم در شرایط فعلی اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران غیر عاقلانه است، یادآور می شود: حل مساله هسته‌ای ایران به واسطه گفت‌وگو، نه تنها موجب حل مشکلات منطقه بلکه موجب حل مشکلات سایر مناطق نیز خواهد شد.
موضوعی که حتی از لابه لای اظهار نظر های جدید یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی نیز قابل استنباط است. وی که در گذشته موضع گیری های تند و تیزی در مورد پرونده هسته ای ایران داشت می گوید: دو طرف(ایران و 1+5) برای حل مشکلات، نیازمند زمان هستند به ویژه این که برنامه هسته‌ای ایران بسیار پیچیده و از تاریخی طولانی برخوردار است. از این رو بر این باورم که نیاز به وقت بیش‌تری وجود دارد؛ مساله‌ای که باید همه آن را درک کنند.
مذاکرات تهران و قدرت های بزرگ 24 نوامبر بعد از یک سال مذاکرات فشرده به منظور رسیدن به توافق نهایی تا تابستان 2015 تمدید شد. این مذاکرات که قرار بود به اختلافی 12 ساله پیرامون برنامه های هسته ای ایران خاتمه دهد نتوانست به توافقی میان تمامی طرف های گفت و گو کننده بیانجامد اما ایران و 1+5 ترجیح دادند به منظور جلوگیری از دست اندازی های مخالفان مذاکرات آن را برای هفت ماه دیگر تمدید کنند هر چند که براساس گفته های محمدجواد ظریف وزیر خارجه ایران بحث اصلی تمدید چهار ماهه مذاکرات تا زمان دستیابی به یک توافق سیاسی است. علاوه براین براساس آنچه خبرگزاری فرانسه گزارش داده اتحادیه اروپا کاترین اشتون، مذاکره کننده ارشد این اتحادیه را به عنوان مشاور فدریکا موگرینی رئیس سیاست خارجی جدید اتحادیه اروپا منصوب کرده و این موضوع نیز بدان معنا است که کشورهای غربی عزم خود را برای خاتمه دادن به بحث های پیرامون پرونده هسته ای ایران جزم کرده اند و تمایلی ندارند که یک جابه جایی کوچک در بدنه 1+5 ساختار کلی مذاکره با ایران را برهم ریزد.
