ادعای تکراری دخالت ایران در سقوط صنعا
به گزارش «اقتصادنیوز» کاخ ریاست جمهوری یمن عصر سه شنبه به دست اعضای مسلح حوثی ها سقوط کرد. کاخی که همین یک روز پیش در اختیار عبدربه منصور هادی، رئیس جمهور این کشور قرار داشت. کشورهای غربی همواره حوثی ها را به تبعیت از سیاست های ایران محکوم کرده اند و از آنجا که حوثی ها در مناطق تحت تصرف خود مانع از برپایی مدارس سلفی شده اند این مساله به زعم برخی نویسندگان عرب نشانه ای از همکاری مشترک ایران و آمریکا علیه سلفی های منطقه تعبیر شده است.
"وائل الحساوي" یاداشت نویس روزنامه الرای کویت پیش از این در مطلبی ادعا کرده بود که سلاح های که حوثی ها در حملات خود مورد استفاده قرار می دهند عموما از سوی ایران در اختیار این نیروها قرار گرفته است.
تکرار یک ادعای همیشگی
به زعم اعراب تحولات اخیر یمن نتیجه نزدیکی مواضع ایران و آمریکا و دوری واشنگتن از سیاست های همپیمانان گذشته خود همچون عربستان است. آنها با این ادعا که حتی کنار گذاشتن شعار "مرگ بر آمریکا" از سوی حوثی های یمن نیز براساس خواست ایران صورت گرفته است، در تلاشند تا مذاکرات هسته ای ایران را به این تحولات ارتباطی دهند.
شبکه العربیه به نقل ازمنابع آگاه درصنعا ادعا می کند:حوثی ها، که مقام های یمن آن را به گرفتن حمایت سیاسی، مالی و نظامی از تهران متهم می کند، اخیراً برگزاری گردهمایی های ضد آمریکایی و راه پیمایی های اعتراضی در محکوم کردن سیاست های واشنگتن را متوقف ساخته اند.
از زمان آغاز درگیری های یمن کشورهای غربی و عربی منطقه و البته رسانه های تحت نفوذ آنها کوشیده اند که ارتباطی معناداری میان این تحولات و سیاست های ایران بیابند. آنها که عنوان «شورش شبه نظامیان» را برای توصیف این درگیری ها انتخاب کرده اند همواره تلاش کرده اند تا تحولات یمن را به ایران نسبت دهند.
نشریه فرانسوی فارین پالیسی با تشریح تحولات صنعا و روند پیروزی انقلابیون و سقوط دولت یمن، مدعی شده است که جنبش انصارالله تلاش می کند تا الگویی مشابه حزب الله لبنان را در یمن پیاده کند. تحلیلگران غربی نیز همسان با برخی از اعراب مدعی هستند که رخدادهای یمن، تأثیراتی فراتر از مرزهای این کشور دارد.
"باب المندب" یکی از تنگه های کلیدی است که از طریق خلیج عدن، دریای سرخ را به اقیانوس هند متصل می کند. این تنگه یکی از اصلی ترین مسیرهای انتقال نفت در جهان و رگ حیاتی کشتی رانی در کانال سوئز است. اگر حوثی ها بر باب المندب و بندر الحدیده که آن هم یکی از مسیرهای دریایی کلیدی است، تسلط یابند، می توانند تردد دریایی از کانال سوئز و خلیج فارس را کنترل کنند. این مسئله چشم اندازی هشداردهنده برای کسانی است که از افزایش نفوذ ایران در منطقه نگران هستند.
در برابر این دیدگاه تحلیلگرانی نیز هستند که معتقدند قدرت‌گیری حوثی ها در یمن خود می تواند در سرکوب فرقه ها و گروه های افراطی منطقه تاثیرگذار باشد. به باور این افراد آمریکا برای کمک به سران یمنی در مبارزه علیه القاعده که به شدت در این کشور نفوذ پیدا کرده، به طور مرتب حملاتی را بوسیله هواپیماهای بدون سرنشین انجام می دهد و در این اقدام از کمک های حوثی ها نیز بهره مند می شود.
حوثی های شیعه مذهب رقبای سرسخت القاعده در یمن هستند و به قدرت رسیدن آنها، حتی اگر منجر به ادامه شعار همیشگی خود، یعنی "مرگ بر امریکا" باشد، بهتر از نفوذ فزاینده القاعده است.
اختلافاتی از جنس انرژی
باب المندب پس از حفر کانال سوئز به نوعی پل ارتباطی میان شرق و غرب محسوب شده است و به عنوان یکی از پرترددترین مسیرهای کشتیرانی جهان ، تاثیر مستقیمی در بازار جهانی انرژی دارد. این تنگه آبراهی است که سالانه بیست هزار کشتی پهن پیکر از آن عبور می کنند که بخش قابل توجهی ازآن ها نفتکش هستن.، به تعبیری باب المندب کلید صادرات انرژی از خلیج فارس به اروپا و آمریکا محسوب می شود وعملا حجم عمده ای از تجارت بین المللی دریایی، متوجه آن است.
تاثیر یمن بر معادلات بازار نفت صرفا در ترانزیت نفت از باب المندب خلاصه نمی شود، با توجه به موقعیت جغرافیایی یمن یعنی امتداد یافتن خاک این کشور به سمت غرب تا مرزهای عمان، این سرزمین را در تماس مستقیم با منابع نفت خلیج فارس و سواحل آن را در نزدیکی خطوط مواصلاتی دریایی به ویژه حمل نفت و رساندن آن به بازارهای جهانی قرار داده است.
قرار گرفتن در همسایگی عربستان سعودی، بزرگ ترین صادر کننده نفت جهان، و تاثیرپذیری سعودی ها از مناسبات سیاسی یمن نیز به نوبه خود در بازار انرژی مؤثر است. حتی در مقاطعی به بهانه کشف نفت در مرزهای مشترک یمن وعربستان ، سعودی ها در صدد ضمیمه کردن مناطق شمالی یمن به خاک خود برآمده اند،مانند آنچه که سال ها پیش در مورد منطقه جیزان در شمال غرب یمن اتفاق افتاده است.
البته خود یمن نیز تولیدات محدود نفتی و گازی دارد؛ برای مثال در شش ماه اول ۲۰۱۴ ، یک میلیارد و ٧٩ میلیون دلار از صادرات نفت خام، درآمد داشته است که البته در قیاس با معاملات بازار جهانی نفت، رقم قابل توجهی نیست و همین میزان هم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته با ۴٨١ میلیون دلار کاهش همراه بوده است.
تاکید بر مؤلفه های اقتصادی هنگامی معنا پیدا می کند که بدانیم جمعیت جوان یمن با بیکاری و فقر مفرط دست و پنجه نرم می کند تا آنجا که یمن فقیرترین کشور غرب آسیا و شمال آفریقا قلمداد می شود. منابع غنی یمن که می تواند برای مردمان این کشور تولید ثروت کرده و تاثیرات منطقه ای و فرامنطقه ای این کشور را بیش از پیش گرداند تاکنون به علّت سوء مدیریت و منازعات همیشگی با استعمارگران و جنگ‌های ممتد داخلی، فرصت استفاده و بهره‌برداری را نیافته اند. با همه این اوصاف یمن امروز در زمره عقب مانده ترین کشورها به لحاظ اقتصادی است.
