امنیت شکننده تنگه هرمز | مهمترین مانع خرید نفت ایران از سوی پالایشگاه‌های بزرگ آسیایی | خریداران به‌دنبال تمدید معافیت تحریم‌ها هستند

به گزارش اقتصادنیوز، در حالی که بازار نفت در حال ارزیابی نشانه‌های بازگشت تدریجی عرضه ایران به برخی مشتریان آسیایی است، گفت‌وگوهای اولیه تهران با شرکت‌های ژاپنی بار دیگر موضوع صادرات نفت ایران را به صدر تحولات انرژی بازگردانده است. این مذاکرات در شرایطی جریان دارد که معافیت موقت تحریمی آمریکا، ریسک‌های امنیتی تنگه هرمز و تردید خریداران درباره بیمه و پایداری مسیرهای حمل‌ونقل، همچنان سایه‌ای سنگین بر هرگونه توافق احتمالی انداخته است.

به گزارش رویترز، بر اساس اظهارات منابع ایرانی و غربی، ایران گفت‌وگوهایی را با شرکت‌های ژاپنی تحت یک معافیت تحریمی آمریکا آغاز کرده است که امکان ازسرگیری فروش نفت را فراهم می‌کند؛ با این حال، خریداران بالقوه خواستار تمدید طولانی‌تر این معافیت و دریافت تضمین‌هایی درباره ایمنی حمل‌ونقل دریایی هستند.

معافیت ۶۰ روزه آمریکا؛ بازگشت محدود صادرات نفت ایران

این معافیت که بخشی از مذاکرات صلح ۶۰ روزه میان تهران و واشنگتن است، در تاریخ ۲۲ ژوئن صادر شده و در ۲۱ اوت منقضی می‌شود.

به گفته دو منبع ایرانی، سه خریدار ژاپنی در حال بررسی احتمال خرید نفت خام از ایران هستند؛ اقدامی که در صورت تحقق، نخستین خرید ژاپن از ایران از سال ۲۰۱۹ تاکنون خواهد بود. این منابع به دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود.

همزمان یک منبع غربی آشنا با این موضوع اعلام کرد مقامات ایرانی و ژاپنی در حال انجام مذاکرات اولیه درباره امکان فروش نفت هستند.

موضع رسمی ژاپن؛ «اطلاعی نداریم»

یک مقام در وزارت اقتصاد، تجارت و صنعت ژاپن (METI) که بر زیرساخت‌های تأمین سوخت نظارت دارد، اعلام کرد از چنین موضوعی اطلاعی ندارد.

وزارت خارجه ژاپن و همچنین وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخی فوری نداده‌اند.

ژاپن، کره‌جنوبی، هند و کشورهای اروپایی پس از تشدید تحریم‌های آمریکا در پی خروج دونالد ترامپ از توافق هسته‌ای ایران در سال ۲۰۱۸، واردات نفت از ایران را متوقف کردند. در سال‌های اخیر، چین به اصلی‌ترین خریدار نفت ایران تبدیل شده است.

ریسک‌های تنگه هرمز و چالش بیمه نفتکش‌ها

به گفته یک مقام دیگر در وزارت اقتصاد ژاپن، خرید نفت از ایران موضوعی مربوط به شرکت‌های خصوصی است، اما هنوز مشخص نیست چنین معاملاتی با توجه به زمان حمل‌ونقل و قراردادهای موجود قابل اجرا باشد یا خیر.

وی تأکید کرد که تضمین ایمنی مسیر نفتکش‌ها نیز ضروری خواهد بود.

یک مقام ارشد ایرانی نیز گفته است هرگونه توافق احتمالی نیازمند آن است که آمریکا معافیت فعلی را تمدید کند، زیرا زمان حمل‌ونقل میان ایران و ژاپن قابل توجه است.

به گفته این مقام، محموله‌ها از جزیره خارگ بارگیری شده و توسط نفتکش‌های تحت مدیریت شرکت‌های ژاپنی حمل خواهند شد.

بازگشت مشروط ایران به مشتریان سنتی نفت؟

یک مقام ارشد وزارت نفت ایران نیز در گفتگو با رویترز مدعی شده شرکت ملی نفت ایران (NIOC) با مشتریان سنتی از جمله ژاپن تماس گرفته و اعلام کرده در صورت دستیابی به توافق صلح و لغو تحریم‌ها، ایران خواهان ازسرگیری خرید نفت توسط این کشورهاست.

وزارت نفت ایران به درخواست برای واکنش به این ادعا، پاسخ نداده است.

نگرانی‌های امنیتی در تنگه هرمز

با وجود کاهش تنش‌ها، وضعیت امنیتی در تنگه هرمز همچنان شکننده توصیف شده است. هنوز مشخص نیست این مسیر دریایی پس از نهایی شدن توافق پایدار میان تهران و واشنگتن چگونه مدیریت خواهد شد.

بر اساس گزارش‌ها، هفته گذشته یک کشتی کانتینری در این آبراه هدف حمله نیروهای ایرانی قرار گرفته و سپاه پاسداران ایران اعلام کرده عبور تمامی کشتی‌ها باید پیش از ورود، با هماهنگی این نهاد انجام شود.

سازمان بین‌المللی دریانوردی سازمان ملل متحد نیز تخمین زده است که حدود ۸۰ مین شناور در بخش مرکزی این آبراه وجود دارد.

چالش بیمه و محدودیت خریداران آسیایی

یک مقام ارشد در یکی از بزرگ‌ترین پالایشگاه‌های ژاپن گفته است که مهم‌ترین مانع برای هرگونه خرید نفت از ایران، تأمین بیمه حمل‌ونقل دریایی خواهد بود.

بر اساس تحلیل منابع تجاری، معافیت موقت فعلی آمریکا نیز احتمالاً برای جذب سفارش‌های جدید از سوی پالایشگاه‌های بزرگ آسیایی کافی نخواهد بود و در صورت تحقق معامله، عمدتاً پالایشگاه‌های مستقل چینی همچنان خریدار اصلی نفت ایران باقی خواهند ماند.