تورم افسارگسیخته در سبد خوراکی خانوار | رشد ۱۲۹ درصدی هزینه حداقل خوراک در یک سال
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از اکوایران، تأمین تغذیه سالم برای هر فرد مستلزم مصرف منظم گروههای متنوع غذایی است تا از ابتلا به بیماریهای ناشی از سوءتغذیه جلوگیری شود. هزینه تهیه این اقلام غذایی، به دلیل ارتباط مستقیم با سلامت جسمی، حتی در شرایط کاهش درآمد نیز معمولاً از سبد مصرفی خانوار حذف نمیشود. در همین راستا، مراکز علمی برجسته کشور از جمله انستیتو تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی و دانشکده علوم تغذیه دانشگاه علوم پزشکی تهران، الگویی تحت عنوان «سبد غذایی بهینه» طراحی کردهاند که ترکیبی استاندارد از گروههای غذایی ضروری برای تأمین نیازهای روزانه بدن ارائه میدهد. اکوایران با استفاده از کلیات این سبد و مقادیر توصیهشده آن، سبد معیشت اکوایران را طراحی کرده است.
مشاهده اعداد و ارقام حاکی از آن است که فشار تورمی بر سبد خوراکی خانوارها با اینکه در تیرماه امسال اندکی کمتر شده اما همچنان در سطوح بالایی قرار دارد. به این ترتیب سیاستگذار میبایست به جای طرحهای مقطعی و موقتی مانند کالابرگ الکترونیکی به دنبال اتخاذ سیاستهای اساسی و بنیادی در جهت حل بحران تورم افسار گسیخته در اقتصاد ایران باشد.
سبد حداقل معیشت خوراکی
با وجود سهم بالای خوراکی در سبد مصرف خانوار، بر اساس دادههای اخیر دسترسی به الگوی تغذیهای استاندارد برای بخش قابل توجهی از جامعه، با دشواریهای فزایندهای همراه شده است. اکوایران با تحلیل دادههای رسمی منتشر شده توسط مرکز آمار ایران، شاخصی ویژه برای محاسبه «هزینه ماهانه تأمین سبد غذایی مطلوب» توسعه داده است که نشان میدهد در تیرماه 1405 این هزینه برای هر فرد از 8 میلیون تومان فراتر رفته است.
سبد پیشنهادی اکوایران مشتمل بر ۱۳ گروه کالایی است که با هدف پوشش نیازهای تغذیهای با حداقل هزینه طراحی شده است. برای کاهش هزینهها، اقلام اقتصادیتر و پرمصرفتر همچون برنج وارداتی و حبوباتی مانند عدس و لپه در اولویت قرار گرفتهاند. گرچه این سبد میتواند با اقلام مغذیتر تکمیل شود، اما در راستای حفظ حداقلی بودن هزینهها، چنین توسعهای مدنظر قرار نگرفته است. بنابراین سبد اکوایران به لحاظ اقلام جزئی تفاوتهایی با سبد انستیتو تغذیه دارد. برای مثال، در سبد انستیتو گروه لبنیات و مقدار مصرف مطلوب آن ذکر شده در حالی که اکوایران لبنیات را به «شیر»، «ماست»، «پنیر» و «کره» تقسیم کرده و حجم مورد نیاز برای مصرف ماهانه لبنیات را بین این 4 مورد به شکل مساوی تقسیم کرده است.
تفاوت این سبد با «سبد شاخص قیمت مصرفکننده» مرکز آمار در دو بعد است: تمرکز بر تأمین حداقل نیازهای غذایی فردی و تفاوت در روند نوسانات قیمتی نسبت به تورم عمومی. این ویژگیها، سبد غذایی اکوایران را به معیاری مستقل برای سنجش فشار اقتصادی بر تغذیه خانوارها تبدیل میکند.
هزینه سبد حداقل خوراک فردی به بالای 8 میلیون تومان رسید
بررسیها نشان میدهد که مخارج یک فرد برای تامین حداقلی از خوراک در تیرماه امسال به رقم 8 میلیون و 202 هزار و 482 تومان رسیده که بیانگر رشد هزینهها به میزان 4.62 درصد نسبت به خردادماه است. همچنین اگر معیار مقایسه را مخارج حداقل خوراک در تیرماه سال گذشته قرار دهیم میزان افزایش قیمتها 129 درصد محاسبه میشود.
هر دو این ارقام هم در مقیاس ماهانه و هم در مقیاس نقطه به نقطه بالاتر از تورم اعلام شده توسط مرکز آمار هستند؛ به این معنا که فشار تورمی وارد شده از ناحیه خوراکیها به اقشار فقیر و کمتر برخوردار بسیار بالاتر از برآوردهای مرکز آمار بوده است. تورم ماهانه تیرماه امسال که از سوی مرکز آمار منتشر شده معادل 3.1 درصد و نقطه به نقطه برابر با 87.9 درصد بوده است.
