اماواگرها بر سر اصلاح قیمت بنزین زیر سایه جنگ | حقشناس: اصلاحات اقتصادی نباید ناگهانی، شوکآور و بدون اطلاع انجام شود
به گزارش اقتصادنیوز، خبر بنزین پیش از آنکه به پمپبنزین برسد، میتواند وارد بازارها شود. کافی است احتمال افزایش قیمت سوخت مطرح شود تا بخشی از فعالان اقتصادی، تولیدکنندگان و سرمایهگذاران خود را برای افزایش هزینهها و تغییر شرایط آینده آماده کنند. این همان مسیری است که از «انتظارات تورمی» آغاز میشود و میتواند در ادامه، از هزینه حملونقل و تولید گرفته تا قیمت کالاها، خدمات و داراییها امتداد پیدا کند.
اقتصادنیوز: یک تحلیلگر بازار سرمایه گفت: با تغییر سیاست ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی، رشدهای شدیدی در نرخ ارز، سهام مربوطه در بورس و کل بازار سرمایه تجربه شد، اما بنزین اهمیت ذهنی و اجتماعیاش شاید امروز بیشتر از اهمیت اقتصادیاش باشد.
در چنین شرایطی، بنزین دیگر صرفاً مسئلهای مربوط به مصرف روزانه وسایل حمل و نقل نیست؛ بلکه به یک متغیر مهم در معادلات اقتصاد کلان تبدیل میشود. بهویژه اکنون که اقتصاد ایران همزمان با تورم بالا و نااطمینانیهای سیاسی و اقتصادی مواجه است، زمان و شیوه اجرای اصلاح قیمت انرژی میتواند پیامدهای متفاوتی برای بازارها داشته باشد. تجربه سال ۱۳۹۸ نیز نشان داده است که تصمیم ناگهانی درباره قیمت بنزین میتواند هزینههای سنگینی برای اقتصاد و جامعه ایجاد کند. حالا پرسش این است که اگر اصلاح قیمت بنزین در شرایط فعلی انجام شود، نخستین موج آن به کدام بازار خواهد رسید؟
اصلاحات اقتصادی نباید یکدفعه و شوکآور اجرا شوند
برزو حقشناس، تحلیلگر بازارهای مالی، در گفتوگو با «اقتصادنیوز» از ابعاد این شوک و پیامدهای احتمالی آن برای تورم و بازارهای دارایی میگوید.
حقشناس در این گفتگو اظهار داشت: تأثیر این اقدام فقط در انتظارات تورمی نیست بلکه در خود تورم نقش مستقیم دارد؛ چرا که به هر صورت حاملهای انرژی در زنجیره تأمین مؤثر هستند.
وی در خصوص تأثیر این تصمیم بر بازارها گفت: این موضوع بستگی به نحوه اجرا، نوع اجرا و میزان افزایش دارد و فعلاً نمیتوان نظر داد که باید منتظر چه چیزی بود.
او افزود: در حال حاضر یک آشفتگی خیلی عجیب و غریب از سمت دولت دیده میشود که اصلاً معلوم نیست چه خبر است. ساعت ۱۰ اعلام میشود که قرار است کالای ایکس فلان قیمت شود، ساعت ۱۲ برای چند لحظه اجرا میشود، ساعت ۱۲ و ربع میگویند لغو شد، یکی میگوید من مخالف بودم و دیگری میگوید من مخالف بودم و فردا نیز معاونان رئیسجمهوری میآیند و میگویند اصلاً طرحهایی که گفته میشود این نیست.
این تحلیلگر بازارهای مالی تأکید کرد: اصولاً اصلاحات اقتصادی نباید به صورت یکدفعه، شوکآور و بدون اطلاع اجرا شوند و باید برنامه و پلن مشخصی وجود داشته باشد.
او گفت: باید مشخص باشد که اوضاع چگونه است و با چه پلن و طرحی و در چه محدوده زمانی قرار است اصلاحات انجام شود.
حقشناس در ادامه بیان کرد: اگر سناریوهای مختلف در نظر گرفته شود، به هر صورت افزایش قیمت بنزین اثر تورمی دارد. اصلاً نمیگویم که این طرح نباید اجرا شود، بلکه معتقد هستم باید اجرا شود، منتها زمان و شرایط خاص خودش را دارد.
آیا وسط یک تخاصم و درگیری، وقت اجرای اصلاحات اقتصادی است؟
او گفت: اکنون به هر صورت کشور در وسط یک درگیری است و نمیگویم جنگ، بلکه میگویم در وسط یک «تخاصم» است. به نظر شما آیا وسط یک تخاصم و درگیری، وقت اجرای اصلاحات اقتصادی است؟
حق شناس اظهار داشت: حتی در سال ۱۳۹۸ که کشور هزینه سنگینی بابت افزایش قیمت بنزین داد، همان موقع تاکید کردم که وقتی کشور این هزینه را داده، بیایید به روشی برگردید که افزایش را روی نرخ شناور بگذارید یا هر سال در بودجه افزایشی را اعمال کنید. گفتم باید به قبل از آن «طرح ننگین تثبیت قیمتها» که کشور را به اینجا رساند برگردید، ولی این کارها انجام نشد.
او گفت: در وسط جنگ، وقتی خودشان میگویند وضعیت خوب نیست، میخواهند قیمت بنزین را اصلاح کنند. اثر تورمی این اقدام در درجه اول به میزان افزایش و در درجه دوم به شکل اجرای طرح بستگی دارد. چون تورم بالا میرود و بازارهای ما تابعی از تورم هستند، طبیعتاً همه بازارها تحت تأثیر قرار میگیرند.
اکنون که صرفاً بحث افزایش قیمت بنزین شده بازارها ملتهب هستند
حقشناس درباره وضعیت بازار ملک و سرمایه گفت: باید ببینیم آیا این موضوع خدایی نکرده منجر به اتفاقات ناخواستهای مثل سال ۱۳۹۸ میشود یا خیر.
وی افزود: اگر نشود، تمام بازارها تحت تأثیر قرار میگیرند و نتیجه آن منجر به این میشود که پول مقداری از سپردههای بانکی و صندوقهای درآمد ثابت و جاهایی که ثابت هستند، به سمت بازارها حرکت کند و این هم شرایط خاص خود را میطلبد.
او گفت: همین اکنون که صرفاً حرف این موضوع مطرح است و هنوز چیزی قطعی نشده، مشاهده میشود که بازارها ملتهب هستند. این همان انتظارات تورمی است، چه برسد به اینکه این تغییر انجام شود و در زنجیره تأمین و خود تولید اثرگذار باشد. این اقدام هزینه تمام شده را بالا خواهد برد و تورم تبعی دارد. بسیار عجیب است که دولت در وسط جنگ تازه یاد اصلاح نرخ انرژی افتاده است.
