بازگشت رونق به کافه‌‌ها در تهران | فایننشال تایمز: شهروندان تلاش می‌کنند از وقفه‌ موقت جنگ استفاده کنند | سود واقعی به دوران پیش از جنگ بازنگشته است

به گزارش اقتصاد نیوز به نقل از انتخاب، در سراسر تهران، کافه‌ها رونق گرفته‌اند؛ همان‌طور که سالن‌های تئاتر، سینماها و گالری‌های هنری نیز با استقبال مواجه شده‌اند. شهروندان طبقه متوسط تلاش می‌کنند از آنچه وقفه‌ای موقت در بمباران‌های جنگ آمریکا و اسرائیل می‌دانند، نهایت استفاده را ببرند؛ جنگی که در ماه فوریه آغاز شد.

فایننشال تایمز نوشت: برای بسیاری، نوشیدن یک فنجان قهوه فرصتی برای فاصله گرفتن از واقعیت‌های روزمره است. به گفته شهروندان، در شرایطی که آینده کشوری گرفتار جنگ نامعلوم است و اقتصاد آن با بحرانی عمیق دست‌وپنجه نرم می‌کند، لذت‌های کوچک زندگی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.

مریم، مهندس کامپیوتر ۳۵ ساله، گفت: «رفتن به کافی‌شاپ آخرین لذتی است که حالا برایمان باقی مانده است. سعی می‌کنم دست‌کم هفته‌ای یک‌بار به کافه بروم تا زیر فشارهای اقتصادی و روانی کاملاً از پا نیفتم.»

فرهنگ کافه‌نشینی در ایران ریشه‌های عمیقی دارد، اما شکل مدرن امروزی آن نسبتاً نوظهور است. قهوه‌خانه‌های سنتی ایران که قرن‌ها با نام «قهوه‌خانه» شناخته می‌شدند، محل داستان‌گویی، گفت‌وگوهای سیاسی و تعاملات اجتماعی بودند؛ هرچند عمدتاً مردان در آن‌ها حضور داشتند.

امروزه کافه‌های مدرن تهران از نظر ظاهر تفاوت چندانی با کافی‌شاپ‌های مُد روز در سایر نقاط جهان ندارند. این کافه‌ها مملو از مردان و زنان جوانی هستند که درباره تازه‌ترین افتتاحیه‌های گالری‌های هنری یا اجرای یک نمایش جدید گفت‌وگو می‌کنند.

البته این روزها گفت‌وگوها اغلب به احتمال وقوع دوباره یک جنگ تمام‌عیار نیز کشیده می‌شود. دشواری‌های فزاینده اقتصادی نیز بخش دیگری از این گفت‌وگوهاست.

از ابتدای سال جاری میلادی، صدها هزار ایرانی شغل خود را از دست داده‌اند یا به زیر خط فقر رانده شده‌اند؛ زیرا اقتصاد کشور زیر فشار تحریم‌ها و پیامدهای جنگ به‌شدت آسیب دیده است.

صاحبان کافه‌ها می‌گویند از بازگشت شمار زیادی از مشتریان خوشحال‌اند؛ مشتریانی که به بقای کسب‌وکار آن‌ها کمک می‌کنند. بااین‌حال، سود واقعی این کافه‌ها در مقایسه با دوران پیش از جنگ کاهش یافته است.

مشتریان اغلب محصولات ارزان‌تری سفارش می‌دهند تا همچنان توانایی حضور در جمع و معاشرت با دیگران را داشته باشند. ممکن است یک شیرینی را با هم تقسیم کنند یا به‌جای قهوه گران‌تر، چای سیاه ارزان‌تری سفارش دهند.

رستوران‌ها که هزینه بیشتری برای مشتریان دارند، با رونق مشابهی مواجه نشده‌اند.

فرهاد دولت‌آبادی، صاحب یک کافه که در نزدیکی چند کتاب‌فروشی قرار دارد، می‌گوید بهترین دوره فعالیت کسب‌وکارش بین سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷ بود؛ زمانی که تورم بسیار پایین‌تر بود و توافق هسته‌ای با قدرت‌های جهانی، امیدها به بازگشت شرایط عادی اقتصادی را افزایش داده بود.

به گفته او، از سال ۲۰۱۸ شرایط به‌تدریج دشوارتر شد؛ زمانی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در نخستین دوره ریاست‌جمهوری خود، این کشور را از توافق هسته‌ای خارج کرد و با اعمال صدها تحریم علیه جمهوری اسلامی، دوره جدیدی از فشارهای اقتصادی را آغاز کرد.

فشارهای تورمی را می‌توان در قیمت قهوه مشاهده کرد. دولت‌آبادی می‌گوید در سال ۲۰۱۴، یک فنجان قهوه ۹۰ هزار ریال قیمت داشت که در آن زمان معادل حدود ۳ دلار بود. امروز این کافه برای هر فنجان قهوه ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار ریال دریافت می‌کند، اما این مبلغ تنها حدود یک دلار ارزش دارد.

افزایش قیمت‌ها فشار قابل‌توجهی بر بخش مهمان‌نوازی و خدمات پذیرایی در ایران وارد کرده است. نرخ تورم در بخش مواد غذایی حدود ۱۰۹ درصد است.

از آنجا که دانه‌های قهوه وارداتی هستند، جنگ و محاصره دریایی آمریکا نیز زنجیره معمول تأمین قهوه را مختل کرده است. دانه‌های قهوه همچنان از طریق مرز زمینی ایران با ترکیه و همچنین از مسیر جنوب کشور وارد می‌شوند، اما محموله‌ها کوچک‌اند.

کاظمی که یکی از بنیان‌گذاران برند رُست قهوه «کافپه» نیز هست، می‌گوید نگران است که دولت قهوه را در دسته کالاهای لوکس قرار دهد؛ اقدامی که می‌تواند به وضع تعرفه‌های اضافی بر آن منجر شود.

بااین‌حال، روند کلی در سال‌های اخیر بیشتر به سمت نوعی سازگاری و مدارا پیش رفته است. جوانان، به‌ویژه زنان، همچنان برای برخورداری از فضای بیشتر در زندگی روزمره و آزادی‌های فردی تلاش می‌کنند.

یکی از صاحبان کافه که محل کسب‌وکارش برای چند روز تعطیل شده بود، گفت: «نمی‌توان جلوی جوانان را گرفت. حتی اگر کافه‌ها تعطیل شوند، آن‌ها در خیابان‌ها و مقابل کافه‌های تعطیل‌شده دور هم جمع خواهند شد.»

دولت‌آبادی گفت: «نگرش قدیمی مقاماتی که معتقد بودند فضای کافه‌ها ضداسلامی است، تا حد زیادی تعدیل شده است.»